قانداي دا ءبىر مەملەكەتتەردىڭ دامۋىندا عىلىمنىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن بۇگىنگى جاھاندانۋ زامانى ايقىن كورسەتىپ بەرىپ وتىر. ەۋروپانىڭ الپاۋىت مەملەكەتتەرى مەن ازيانىڭ بارىسى اتانعان الىپ مەملەكەتتەر بۇگىنگى جەتىستىكتەرىنە عىلىمعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكا ارقىلى جەتكەنى انىق. بيىلعى ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىنىڭ تۇپكى ماقساتى بۇگىنگى جاس قازاق مەملەكەتىنىڭ عىلىمىنا نەگىزدەلگەن دەپ ايتۋعا تولىق بولادى.
تاۋەلسىز قازاقستاندا ءبۇگىنگى تاڭدا ون جەتى ميلليوننان استام حالىقتىڭ اراسىندا بەس مىڭنان استام عىلىم دوكتورلارى, ون ءبىر مىڭنان استام عىلىم كانديداتتارى, ەكى ءجۇز جەتپىسكە جۋىق ىرگەلى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميكتەرى مەن وعان مۇشە-كوررەسپوندەنتتەر بار. بۇل تالانتتى تۇلعالاردى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ 2050 جىلعا قاراي دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا كىرۋگە ەلىمىزدىڭ ءبىلىمى مەن عىلىمى جاعىنان دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوساتىن ەلباسىنىڭ سەنىمدى سەرىكتەرى, بەلسەندى كوماندا مۇشەلەرى دەپ ۇققان ءجون.
ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا باسىم باعىتتار بويىنشا بىرقاتار ماسەلەلەردى ەرەكشە اتاپ كورسەتكەن. سونىڭ ىشىندەگى ەلىمىزدە مەكتەپتەردەگى ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيى, كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ مەن كوللەدجدەردەگى دۋالدى ءبىلىم جۇيەسى, ۋنيۆەرسيتەت پەن اكادەميالارداعى جوعارى ءبىلىمنىڭ كوكجيەگى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن كەڭ اۋقىمدا قاراستىرىلعان. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن نارسە, ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا 2050 جىلعا دەيىن قازاق ەلىنىڭ نە جاساپ, نە ىستەۋى كەرەكتىگى ناقتى ۇسىنىستارمەن كورسەتىلگەن. ەسەپتەپ قاراساق, بۇل ۋاقىت مارەسىنە دەيىن جەتى بەسجىلدىق بار. وسى جەتى بەسجىلدىقتا ەلىمىزدە وزىندىك عىلىمي مەكتەبى بار, الەمگە اتى ايگىلى عالىمدارىمىز يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق عىلىمي تىڭ جاڭالىقتارمەن ەرەكشەلەنسە, ەلىمىز الەمنىڭ دامىعان 30 مەملەكەتىنىڭ قاتارىنا ەنۋىن 2050 جىلى ەمەس, ۋاقىت اعىنىن 10-15 جىلعا دەيىن قىسقارتۋعا بولار ەدى.
يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق عىلىمدار قاتارىنا ەكونوميكا, حيميا, بيولوگيا, مەديتسينا, تەحنيكالىق جانە تاعى باسقا دا سالالاردى جاتقىزىپ ورتاق اتاۋمەن وندىرىستىك عىلىمدار دەپ اتاپ, عىلىمي قامتىمدى ەكونوميكا قۇرعان قازاقستان عىلىمىنىڭ الەۋەتىن ودان سايىن ارتتىرا تۇسەر ەدى.
باسەكەگە قابىلەتتى مەملەكەتتەردىڭ بارلىعى دەرلىك ۇزاق مەرزىمدى عىلىمي دامۋ جوسپارلارىنا ستراتەگيالىق ماڭىز بەرۋدە. بۇگىندە جاپونيا مەن وڭتۇستىك كورەيا سەكىلدى مەملەكەتتەر روبوتتىق تەحنيكا مەن مەحاترونيكا, ماشينا جاساۋ سالاسىنا دەن قويۋدا. تۇركيا مەن قىتاي, يتاليا ەلدەرى جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىن دامىتۋدى مىقتاپ قولعا العان. كورشىمىز رەسەي مەن سولتۇستىك كورەيا ەلدەرى قورعانىس سالاسىنا كوپ كوڭىل بولۋدە. قارۋ-جاراقتارى مەن اۆياتسياسىن, جويقىن قارۋ تۇرلەرىن يننوۆاتسيالىق جولدارمەن دامىتۋدا. بۇل تۇرعىدان ءبىز دە قاراپ قالماۋىمىز كەرەك.
كەز كەلگەن مەملەكەتتە دامۋ جولىنا باستايتىن ءبىردەن-ءبىر قۇرال – عالىمدار, عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى, جەتىلدىرۋ جانە زەرتتەۋ جۇمىستارى. جوعارىدا اتالعان يننوۆاتسيالىق دامۋ جولىنا تۇسكەن مەملەكەتتەردىڭ عالىمدارىنان, تاۋەلسىز قازاقستان عالىمدارىنىڭ عىلىمي دەڭگەيلەرى ەشبىر كەم تۇسپەيدى. بىزدەردە جەتىسپەيتىنى – قولداۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, عالىمداردىڭ جاساعان عىلىمي دۇنيەلەرىنە مەملەكەت نەمەسە ءوندىرىس تاراپىنان سۇرانىستاردىڭ ازدىعى.
ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعانداي, جەكەلەگەن نەمەسە ۇجىم بولىپ زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن اينالىساتىن عالىمداردى ۆەنچۋرلىك تۇرعىدان قارجىلاندىرىپ, زياتكەرلىك مەنشىكتەرىن قورعاپ, زەرتتەۋ جۇمىستارى مەن يننوۆاتسيالىق جاڭالىقتارىن قولداسا, سونداي-اق, عىلىمي ازىرلەمەلەردى كوممەرتسيالاۋ جونىندەگى زاڭنامانى جەتىلدىرسە نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. ەلىمىزدىڭ دامۋى جولىندا عىلىمعا نەگىزدەلگەن يننوۆاتسيالىق زەرتتەۋلەردى قولدانىسقا ەنگىزىپ, مەملەكەت تاراپىنان وتاندىق راتسيوناليزاتورلاردى قولداپ, كوپتەگەن ستارتاپ جوبالاردىڭ بايقاۋىن مينيسترلىكتەر تاراپىنان ۇيىمداستىرسا وتاندىق عىلىمنىڭ بويىنا قان جۇگىرەرى ءسوزسىز.
بۇگىنگى قازاق ەلىنىڭ عالىمدارى ەلىمىزگە قاجەتتى قاراپايىم دۇنيەلەردەن باستاپ ەلدىڭ اتىن الەمگە تانىتاتىن برەندتەردى جاساۋعا ارقاشاندا دايىن.
سۇندەت كاريموۆ,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى
ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى,
تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.