كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىكتىڭ سوڭىنا تۇسكەن حالىق كەيدە بويىن دەرت مەڭدەگەنىن بايقاماي دا قالادى. بايقاعان كۇننىڭ وزىندە «انە قارالامىن, مىنە كورىنەمىن» دەپ ەرىنىپ ءجۇرىپ, سىرقاتىن ەكى ەسە اسقىندىرىپ الىپ جاتاتىنى تاعى بار. ال اسقىنعان اۋرۋدىڭ ادامدى ابىگەرگە سالاتىنى, ءتىپتى كەيدە دەرت قاتتى جاۋلاعان جاعدايدا كىسى شىعىنى ورىن الاتىنى بەلگىلى. سول ءۇشىن دە تۇرعىندار ۋاقىتتى ساعىزشا سوزباي, ۋاقتىلى سكرينينگتىك تەكسەرۋلەردەن وتكەنى ءلازىم.
وڭىردە العاشقى جارتى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قانشا ادام سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن ءوتتى؟ ازاماتتاردىڭ باسىم بولىگىنەن قانداي اۋرۋ تۇرلەرى انىقتالدى؟ جالپى, سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن ءوتۋدىڭ پايداسى قانداي؟ وسى ساۋالداردى وبلىستىق دەنساۋلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسەت قاليەۆكە قويعان ەدىك. باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇرىنعىعا قاراعاندا جامبىلدىق جۇرتشىلىق سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن ءوتۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن تەرەڭىرەك تۇسىنە تۇسكەنگە ۇقسايدى. سودان دا بولسا كەرەك, ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ بەلسەندىلىگى ارتقان. ايتسە دە, اۋرۋدىڭ كەيبىر تۇرىنە شالدىققان ازاماتتاردىڭ قاتارى سيرەيتىنگە ۇقسامايدى.
«ىلگەرىدە ازاماتتار اۋرۋدى ابدەن اسقىندىرىپ بارىپ قانا دارىگەرلەردىڭ كومەگىنە جۇگىنىپ جاتاتىن. بۇل البەتتە دۇرىس ەمەس. «اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدە» دەگەن ءسوزدىڭ ءمانىسىن قازىر حالىق تا جاقسى تۇسىنە باستادى دەسەك, قاتەلەسە قويماسپىز. قولدا بار دەرەكتەرگە كوز جۇگىرتسەك, ءوڭىر تۇرعىندارى دەنساۋلىققا باسا نازار اۋدارا باستاعانىن تۇسىنە تۇسەمىز. جالپى, سكرينينگتىك تەكسەرۋ بىرنەشە باعىت بويىنشا جۇرگىزىلەتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن 0-18 جاس ارالىعىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر وتۋگە ءتيىس. ءوڭىر بويىنشا 344 425 بالا وسى باعىت بويىنشا تەكسەرۋدەن ءوتۋى قاجەت بولسا, بۇگىنگە دەيىن ولاردىڭ 164 545-ءى قامتىلدى. ناقتى ناتيجەگە زەر سالساق, 14 822 بالانىڭ ءتۇرلى دەرتكە شالدىققانى انىقتالعانىن كورەمىز. ولاردىڭ بارلىعى دا ەسەپكە الىندى. تەكسەرۋ ناتيجەسىنەن اڭعارعانىمىز, بالالاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ كوزىندە اقاۋ بار ەكەن. سونداي-اق تىرەك-قيمىل جۇيەسىندەگى ءارتۇرلى وزگەرىستەر دە سول ساناتقا جاتادى. بۇگىنگى تاڭدا ولاردى وڭالتۋ بويىنشا ناقتى جۇمىستار اتقارىلۋدا», دەيدى باسقارما باسشىسى جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ.
ءا.قاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەرەسەكتەر اراسىندا جۇرگىزىلەتىن سكرينينگتىك تەكسەرۋلەر بىرنەشە باعىت بويىنشا ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. ال ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋىنا ءجيى شالدىعادى.
«ەرەسەكتەر اراسىنداعى سكرينينگتىك تەكسەرۋ نەگىزىنەن التى باعىت بويىنشا جۇرگىزىلەدى. ولاردىڭ قاتارىنا جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى, قانت ديابەتى, گلاۋكوما, جاتىر موينىنىڭ قاتەرلى ىسىگى, ءسۇت بەزى, توق ىشەك جانە تىك ىشەكتىڭ قاتەرلى ىسىگىن ەرتە انىقتاۋ كىرەدى. اتالعان باعىتتار بويىنشا بۇگىندە ناقتى جۇمىستار قولعا الىنعان. جالپى, ءوڭىر بويىنشا وسى جىلى 201 864 تۇرعىن سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن ءوتۋى كەرەك. العاشقى التى ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 141 264 ازامات دەر كەزىندە تەكسەرىلدى. ناتيجەسىندە, 13 253 ازاماتتىڭ بويىندا ءتۇرلى دەرت بار ەكەنى انىقتالدى. وبلىس تۇرعىندارى نەگىزىنەن جۇرەك-قان تامىرلارى, قانت ديابەتى, گلاۋكوما سەكىلدى دەرتتەرگە كوپتەپ شالدىققان. اسىرەسە ازاماتتاردىڭ جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋىنا ءجيى شالدىعاتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ارتەريالىق قان قىسىمى جوعارىلاعانداردىڭ قاراسى باسىم. اتالعان ازاماتتاردىڭ بارلىعى دا ەسەپكە الىندى. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە ءسۇت بەزى بويىنشا 39 713 تۇرعىننىڭ 26 904-ءىنىڭ جاعدايىن زەردەلەدىك. ناتيجەسىندە, 4 752 ازاماتتىڭ دەرتكە شالدىققانى ناقتىلاندى. بۇل جەردە اتالعان ازاماتتاردىڭ بارلىعى بىردەي قاتەرلى ىسىكپەن اۋىرىپ وتىر دەۋگە كەلمەيدى. تۇرعىنداردى دەر كەزىندە ەسەپكە الىپ, جۇمىستار جۇرگىزگەن ءلازىم. ونى جاقسى تۇسىنەمىز. ەرتە قامدانعان جاعدايدا اتالعان اۋرۋ قاتەرلى ىسىككە اۋىسقان كۇننىڭ وزىندە ەمدىك شارالار جاساپ, جاعدايدى وڭالتۋعا بولادى. ال گلاۋكوما مەن قانت ديابەتى سەكىلدى دەرتكە شالدىققان ناۋقاستاردىڭ سانى از. بىزدە جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ۋاقىت بار. سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن وتۋگە ءتيىس تۇرعىنداردىڭ بارلىعىن جىلدىڭ اياعىنا دەيىن قامتيتىن بولامىز», دەيدى باسقارما باسشىسى.
ءا.قاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن ءوتۋدىڭ تۇرعىندار ءۇشىن مول پايداسى بار. ۋاقتىلى تەكسەرىلگەن جاعدايدا ادامدار قانداي سىرقاتقا تاپ بولعاندارىن دەر كەزىندە ءبىلىپ, ەرتەرەك ەمدەۋ شارالارىمەن قامتىلماق.
وڭىردە ادام ءولىمى كوبىنەسە جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنا شالدىققان تۇرعىندار اراسىندا ءجيى ۇشىراسادى. سونداي-اق تىنىس الۋ جۇيەلەرى زاقىمدانعان, ونكولوگيالىق دەرتكە شالدىققان, جول-كولىك اپاتىنا ۇشىراعانداردىڭ دا ومىرمەن قوش ايتىسۋى جيىلەگەن.
ء«وڭىر تۇرعىندارى سكرينينگتىك تەكسەرۋدىڭ ماڭىزى وتە زور ەكەنىن تەرەڭىرەك تۇسىنسە دەيمىز. اۋرۋدى باستاپقى كەزەڭدە انىقتاعاننان ەشكىم ۇتىلمايدى. تيىسىنشە ناۋقاس ادامنىڭ ەمدەلۋىنە مۇمكىندىك مول بولسا, ءبىزدىڭ ماماندار دا ايانىپ قالماق ەمەس. جۇرت ايتىپ جۇرگەندەي ونكولوگيالىق اۋرۋ سالدارىنان باقيلىق بولعانداردىڭ باسىم بولىگى ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى ساتىعا وتكەن ازاماتتار اراسىندا تىركەلەدى. سوندىقتان دا ازاماتتار دەر كەزىندە تەكسەرىلىپ تۇرعانى ءجون», دەيدى ءا.قاليەۆ.
راسىندا دا قامدانعان قاراپ قالمايتىنىن ناقتى تۇسىنەتىن كەز كەلىپ جەتتى. تۇرعىنداردىڭ بۇرىنعىعا قاراعاندا بەلسەندىلىك تانىتا باستاعانى قۋانتادى. ايتسە دە, كەيبىر ازاماتتاردىڭ اۋرۋدى اسقىندىرىپ الاتىن جاعدايلارى از ەمەس. ولار دا دەر كەزىندە ەمدەلۋدىڭ پايداسى زور ەكەنىن تۇسىنسە دەيسىڭ...
جامبىل وبلىسى