ءبىلىم مەكەمەلەرى اتتەستاتتاۋدان وتە المادى

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان عابدۋشەۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى ءبىلىم ساپاسىنىڭ جاعدايى كوڭىل كونشىتەرلىك ەمەس.

قاراڭىز, بيىلعى التى اي ىشىندە دەپارتامەنت وڭىردەگى 47 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنا مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋ جۇرگىزگەن. ونىڭ 28-ءى – مەكتەپكە دەيىنگى وقىتۋ جانە تاربيەلەۋ ۇيىم­دارى, 13-ءى – باستاۋىش, نەگىزگى جانە جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر, التاۋى تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ەكەن. ناتيجەسىندە, 7 ۇيىم عانا اتتەستاتتاۋدان وتكەن. تەك­سەرىلگەن ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ 85%-ى اتتەستاتتاۋدان وتە الماعان. ءوزىن-ءوزى باعالاۋ كەزىندە 13 مەكتەپتىڭ 4, 9, 11 سىنىپ وقۋشىلارى تەست سىنامالارىن تاپسىرعان بولسا, سونىڭ ىشىندە 5 مەكتەپ ءتيىستى ناتيجە كورسەتە المادى. سىناققا قاتىسقان 405 وقۋشىنىڭ ءبىلىم ساپاسى 14,8%-دى قۇراپتى.

– مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋ كەزىندە انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتىڭ 90 پايىزى – وقۋ-تاربيە بارىسىندا ستاندارت تالاپتارىنىڭ ساقتال­ماۋى. بۇل ماسەلە بويىن­شا ءبىلىم بەرۋ مە­كەمەلەرىنە ادىستەمەلىك كومەك كور­سەتىپ جاتىرمىز. ال قالعان 10% سايكەسسىزدىك – ماتەريالدىق-تەحني­كالىق بازاعا, قاۋىپسىزدىك شارالارىنا بايلانىستى. بۇل كەمشىلىكتەردى جويۋ ءۇشىن ءبىلىم مەكەمەلەرىنە قارا­جات قاجەت. سوندىقتان قارجى ءبولۋ ماسەلەسى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دارعا جولداندى, – دەيدى نۇرلان بايمۇرات ۇلى.

ءبىلىم ساپاسىن قاداعالايتىن دەپارتامەنت اتقاراتىن جۇمىستىڭ تاعى ءبىر سالاسى – ءبىلىم مەكەمەلەرىن جوس­پارلى جانە ارىز-شاعىمدار بويىنشا تەكسەرۋ. جىل باسىنان بەرى وڭىردە ارىز-شاعىم بويىنشا 11 تەكسەرىس جاسالسا, بۇدان بۇرىن بەرىلگەن ۇيعارىم-ەسكەرتۋلەردىڭ ناتيجەسىن انىقتاۋ ءۇشىن جوسپاردان تىس 10 تەكسەرىس بولعان.

دەپارتامەنت باسشىسى جىل وتكەن سايىن ارىز-شاعىم كوبەيىپ كەلە جاتقانىن ايتادى. ونىڭ سەبەبى – «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭنىڭ قولدانىسقا ەنۋى. شىنىمەن دە جوس­پاردان تىس تەكسەرۋلەردىڭ باسىم بو­لىگىندە پەداگوگيكالىق ادەپ قاعي­دالارىنىڭ بۇزىلعانى انىق­تالعان. ياعني باتىسقازاقستاندىق ءبىلىم مەكە­­مەلەرىندە ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيس­­ترىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن «پە­دا­گو­گيكالىق ادەپ قاعيدالارى» تالاپتارى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ورىندالماي وتىر. ن.عابدۋشەۆتىڭ ايتۋىنشا, اسىرەسە ورال قالاسىنىڭ, تەرەكتى, قاراتوبە, جاڭاقالا اۋداندارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا زاڭ­سىز­دىق كوپ. تەكسەرۋلەردىڭ قورىتىن­دى­سىندا 2 لاۋازىمدىق تۇلعا 10 اەك مولشەرىندە, 1 باسشى 50 اەك مول­شە­رىن­دە ايىپ­پۇل «ارقالادى». 10 ءتۇرلى قۇقىق بۇزۋ­شىلىقتى جويۋ تۋرالى ۇي­ع­ارىم بە­رىل­گەن.

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى ء«بىلىم تۋرالى», «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭ­دارىنا, «پەداگوگيكالىق ادەپ قاعيدالارىنا» سايكەس پەداگوگتەردىڭ قۇقىعىن قور­عاۋ جانە ادەپ ماسەلەسىن ۇنەمى قا­دا­عا­لاپ وتىرعانىن ايتادى. اسىرەسە پەداگوگتى كاسىبي قىزمەتىنەن باسقا شارۋاعا تارتۋعا بايلانىستى, باسقا دا زاڭسىزدىقتاردى شۇعىل شەشۋ, جەدەل جويۋ ءۇشىن كۇن سايىن قوڭىراۋ قابىلداۋعا دايىن بولىپ, باق, ينتەرنەت رەسۋرستارى جانە الەۋمەتتىك جەلىلەرگە مونيتورينگ جاساۋ جولعا قويىلعان.

دەپارتامەنت باسشىسى جىل باسىنان بەرى الەۋمەتتىك جەلىلەردەن جانە تەلەفون ارقىلى تۇسكەن 30-دان استام ماسەلە بويىنشا جۇمىس جۇرگىزگەنىن ايتتى. تالاپ-شاعىمنىڭ باسىم بولىگى جالاقى, پەداگوگ مىندەتىنە قا­تىستى ماسەلەلەر, اتتەستاتتاۋ ناتي­جەسى تۋرالى بولعان. ارينە, بۇل شاعىمنىڭ ءبارى دەر كەزىندە تەكسەرىلىپ, ءتيىستى ناتيجە الىندى: ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دارى اتالعان تۇيتكىلدەردى شەشتى, قاجەت جەردە زاڭنامالىق اقىل-كەڭەس بەرىلدى. دەپارتامەنتتىڭ سەنىم تەلەفونىنا تۇسكەن اتا-انالار مەن باسقا دا تۇلعالاردىڭ قوڭىراۋىنان كەيىن 2 مەكتەپتە وقۋشىعا دورەكى مىنەز-ق ۇلىق كورسەتكەن مۇعالىمدەر جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. ساباق­قا قابىلداۋ جانە سىنىپتاردى ىرىكتەۋ بويىنشا نارازىلىقتار قولدا­نىستاعى زاڭناماعا سايكەس رەت­تەلگەن. ءتيىستى قاۋىپسىزدىك شاراسىن قامتاماسىز ەتپەگەنى ءۇشىن مەكتەپ باسشىلىعى تارتىپتىك جاۋاپ­كەر­­شىلىككە تارتىلعان. سونداي-اق مەكتەپتەر مەن بالاباقشالارداعى مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقىسىن دۇرىس تولەۋ, بالا كۇتىمىنە بايلانىستى دەمالىستى دۇرىس رەسىمدەۋ جانە ت.ب. ماسەلەلەر بىرلەسىپ شەشىلگەن.

– وتكەن التى اي ىشىندە ءبىزدىڭ دەپارتامەنت جوسپاردان تىس جۇرگىزگەن 8 تەكسەرىس كەزىندە پەداگوگيكالىق ادەپ قاعيدالارىنىڭ بۇزىلعانىن انىقتادى. اتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قابىلداندى. سونداي-اق دەپارتامەنتكە كەلىپ تۇسكەن نەمەسە الەۋمەتتىك جەلىدە, باق-تا جاريالانعان زاڭ بۇزۋشىلىقتار بو­يىنشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ 3 باسشىسىن, 1 باسشىنىڭ ورىنباسارىن, 7 پەداگوگتى تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ بويىنشا ۇسىنىم شىعارىپ, تارتىپتىك شارا قولدانىلدى, – دەدى ن.عابدۋشەۆ.

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبى­لىم سالاسىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى 2022 جىلدىڭ 6 ايىندا ء«بىلىم بەرۋ قىزمەتىمەن اينالىسۋعا ليتسەنزيا بەرۋ», ء«بىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنان شىعاتىن رەسمي قۇجاتتاردى اپوستيلدەۋ» بويىنشا دا 204 مارتە مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتكەن ەكەن. بۇل وتىنىشتەردىڭ 39-ى – ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنە ليتسەنزيا بەرۋ بويىنشا, ال 165 ءوتىنىش – ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنان شىعاتىن رەسمي قۇجاتتاردى اپوستيلدەۋ ءۇشىن كەلگەن. دەپارتامەنتتىڭ ارنايى كوميسسياسى ءار ءوتىنىشتى قاراپ, ءتيىستى شەشىم شىعارعان: ليتسەنزياعا 3 قوسىمشا بەرىلىپ, 31 ءوتىنىش كەرى قايتارىلعان. ليتسەنزيا مەن ليتسەنزياعا قوسىم­شانى قايتا رەسىمدەۋ تۋرالى 5 ءوتى­نىش قاناعاتتاندىرىلعان. ء«بىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنان شىعاتىن رەسمي قۇجاتتاردى اپوستيلدەۋ» مەملە­كەتتىك قىزمەتى بويىنشا 165 ءوتىنىش قانا­عاتتاندىرىلىپ, 69 وتىنىش­كە دالەلدى باس تارتىلعان.

قازىر كانيكۋل كەزى. بىراق دەپارتامەنت ماماندارى وبلىس مەكتەپتەرىنىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىعىنا كە­شەن­دى مونيتورينگ جۇرگىزۋدە. مو­ني­­تورينگ بارىسىندا عيماراتتىڭ جاي-كۇيى, ماتەريالدىق جابدىقتالۋى, كا­در­مەن قامتىلۋى جانە ت.ب. ماسە­لە­لەر قاداعالانادى. سونداي-اق ءبىلىم مە­كە­مەلەرى باسشىلارىن ءۇش جىلدا ءبىر اتتەستاتتاۋدان وتكىزۋ دە دەپارتامەنت قۇزىرىندا. بۇعان قوسا مەك­تەپ­تەردەگى بوس جۇمىس ورىندارىنا بايقاۋ جاريالاۋ, كونكۋرستىڭ ءادىل ءوتۋى, پەداگوگ جۇكتەمەلەرىنىڭ ساق­تال­ۋى, ت.ب. سان-سالالى ماسەلەلەر دە قاتاڭ قا­داعالانۋدا. ماسەلەن, وبلىستا جىل باسىنان بەرى كونكۋرس ارقىلى 200 پەداگوگ ءتۇرلى لاۋازىمعا تاعايىندالعان ەكەن.

باتىس قازاقستان وبلىسى