2014 جىلعا اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا جول كارتاسىنداعى ءبىرىنشى رەتتىك شارالاردى 3 بلوكقا توپتاستىرۋعا بولادى. ولار – اوك سۋبەكتىلەرىن قارجىلاي ساۋىقتىرۋ شارالارى; ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ بويىنشا شارالار; ينۆەستيتسيالىق جوسپارلاردى پايدالانۋعا ەنگىزۋ.
جۋىقتا ەل ۇكىمەتىنىڭ وتىرىسىندا اوك سۋبەكتىلەرىن قارجىلاي ساۋىقتىرۋ ەرەجەلەرى قابىلداندى.
قارجىلاي ساۋىقتىرۋدىڭ قوسىمشا شارالارىن ازىرلەپ, ۇسىنىستاردى توپتاستىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى (ۇكپ) نەگىزىندە كرەديتورلار كەڭەسى قۇرىلدى. سونداي-اق, ۇكپ نەگىزىندە كرەديتورلار كوميتەتى قىزمەت ەتەدى. ولار ءاربىر ءىرى قارىز الۋشى بويىنشا قارجىلاندىرۋ شارالارىنىڭ مۇمكىندىگى مەن ماقساتى جايىندا ءوزارا شەشىم قابىلدايدى.
قازىرگى تاڭدا 8 قارجىلىق ينستيتۋتتاردان 48 اوك سۋبەكتىلەرىن اقشالاي قارجىلاندىرۋ ءۇشىن وتىنىمدەر كەلىپ ءتۇستى. بولجام بويىنشا, 2014 جىلى اوك سۋبەكتىلەرىن قارجىلاي ساۋىقتىرۋ كولەمى شامامەن 150 ملرد. تەڭگەنى قۇراماق.
ەكىنشى بلوك بويىنشا ينۆەستيتسيالىق ساۋىقتىرۋ جوباسى ازىرلەندى. بۇگىنگى تاڭدا ول بارلىق مۇددەلى جاقتارمەن پىسىقتالۋدا.
ءۇشىنشى بلوك بويىنشا 2014 جىلى كازاگرو باعىتى بويىنشا 66 جوبانىڭ ەنگىزىلۋى جوسپارلانۋدا. ونىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 12,5 ملرد. تەڭگە كولەمىندە 11 ينۆەستيتسيالىق جوبا, سوعان قوسا 3 جوبا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ سالاسى بويىنشا ەنگىزىلەدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى وتكىزگەن تالداۋ كورسەتكەندەي قايتا وڭدەۋ سالاسىن دامىتۋىن تەجەپ وتىرعان فاكتورلار تومەندەگىلەر.
ءبىرىنشى. قىمباتشىلىق جانە شيكىزات ساپاسىنىڭ تومەندىگى. دەمەك, كاسىبي اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىن دامىتۋ قاجەت.
ەكىنشى. قۇرال-جابدىقتار ەسكىرگەن. ول ءۇشىن ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ ارقىلى قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن ىنتالاندىرۋ, ليزينگ پەن كرەديتتىك رەسۋرستارعا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت.
ءۇشىنشى. سالىق سالۋ بويىنشا ماسەلەلەر بار. ول ءۇشىن سالىق زاڭناماسىن «ءبىرىنشى» ققس ماسەلەسىن شەشۋ اياسىندا, جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتارعا جتس سالىعىن, ەكسپورت كەزىندە ققس قايتارۋ تەتىكتەرىن وزگەرتۋ كەرەك.
ءتورتىنشى. قولجەتىمدى نەسيەلىك رەسۋرس كولەمىنىڭ ازدىعى. ول ءۇشىن نەسيەگە قولجەتىمدىلىكتى ونىن قۇنىن سۋبسيديالاۋ ارقىلى ۇلعايتۋ كوزدەلەدى.
بەسىنشى. كەپىلدىڭ ازدىعى, جوعارى تاۋەكەلدىلىك, قايتا نەسيەلەندىرۋ كەزەڭدەرىنىڭ ازدىعى. ول ءۇشىن قارىزدى كەپىلدەندىرۋ, ۆەنچۋرلىك قارجىلاندىرۋدى بەلسەندى تۇردە قولدانۋ قاجەت.
سونىمەن قاتار, جاڭا وندىرىستەردى بەلسەندى ەنگىزۋ, قولدانىستاعى بار قۋاتتىلىقتاردا ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋ; يمپورتتاۋشىلار تاراپىنان الاقول باسەكەلەستىكتەن وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قورعاۋ قاجەتتىلىگى وزەكتى بولا تۇسۋدە.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ۇلكەن كولەمدە ينۆەستيتسيالاردى قۇيۋ كەزىندە ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن بىرقاتار ماسەلەلەردى شەشۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا, قازاقستاندىق ۇلەستى ارتتىرۋ ارقىلى كولدەنەڭ كەدەرگىلەردەن, دەمپينگتىك جانە جالعان, ياعني جاساندى ونىمدەردەن ىشكى نارىقتى قورعاۋ, ەل ىشىندە تاعامدانۋ مادەنيەتىن دۇرىس ناسيحاتتاۋ. بۇل شارالار قايتا وڭدەۋ بويىنشا كەشەندى شارالاردان كورىنىس تاپپاق.
وسى جۇمىسقا بيزنەس قۇرىلىمدار بەلسەندى تۇردە قاتىسۋدا. ۇكپ-مەن بىرلەسكەن جۇمىس توبى قۇرىلدى. ولار ءوز كەزەگىندە ىشكى نارىقتى قورعاۋ جانە ونىڭ باسەكەلەستىگىن جوعارىلاتۋ بويىنشا بەرگەن ۇكپ ۇسىنىستارىن تالقىلايدى, دەپ حابارلادى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».