ادامدار – اقىلدى جانۋار. مۇنى دانىشپان فريدريح نيتسشە ايتقان. دۇنيەگە دەگەن اشكوزدىك ەكى اياقتى پەندەگە عانا جاراسقان, ال تىرشىلىكتىڭ دامۋ زاڭىنا باعىنعان اڭداردىڭ ارەكەتى تاڭىرلىك ينستينكت عانا. ايتسە دە قۇداي بارلىق كۇش-قۋاتتى ادامزاتتىڭ قولىنا ۇستاتقان ەكەن. ءبىزدىڭ يماني سەنىم ونىڭ سىناق ەكەنىن كەيىن ۇعىندى. بۇل دا – ديللەما. ءسىز بەن ءبىزدىڭ كارتيناداعى پىلدەن نە ايىرماشىلىعىمىز بار؟! ويلانىپ كورەيىكشى…
سۋرەتشى مارك فرانتس ەكسپرەسسيونيزم ستيلىندە سۋرەت سالعاندى سۇيەدى. ول جانۋارلاردى مۇمكىندىگىنشە ءدال جانە تولىق بەينەلەۋ ءۇشىن زوولوگيالىق اناتوميانى ارنايى زەرتتەدى. وعان بۇل رەتتە ء«پىل» كارتيناسى ونەر بيىگىنەن جانۋار الەمىنە دەگەن كوزقاراسىن مۇمكىندىگىنشە ءدال جەتكىزۋگە سەنىم بەردى. بىراق بۇل تۋىندىنىڭ ناقتى شەشىمى ەمەس. فرانتس ادامدى كارتينانىڭ كەيىپكەرى بولۋعا لايىقتى كورمەدى. تابيعاتتى ساناسىز جانۋارشا سۇيە الساشى ادامزات…
كومپوزيتسيا – اۆتوردىڭ ءوز الەمىنىڭ جەمىسى. ارتىق الىپ-قوسار ەشتەڭە جوق. بىراق سول الەمدە گارمونيا, تىنىشتىق, ۇيلەسىم جانە سەزىم بار. جالپى, قىلقالام شەبەرىنىڭ ەڭ تانىمال شىعارمالارىنىڭ كەيىپكەرى – ۇلكەن جانۋارلار. سودان-اق ونىڭ جان-جانۋارلارعا دەگەن شەكسىز سۇيىسپەنشىلىگىن سەزىنەسىز.
ءوزىنىڭ العاشقى شىعارمالارىن سيمۆوليزم رۋحىندا سويلەتىپ, فورمالاردىڭ ىرعاقتى تولقىنىن جەتكىزۋگە ۇمتىلعانىمەن, ءداستۇرلى, ناتۋراليستىك پاليترانى ساقتاپ قالدى. 1908 جىلدان باستاپ پەيزاج فونىندا جىلقى بەينەسى كارتيناسىنىڭ لەيتموتيۆىنە اينالدى. قىزىعى سول, ادامدار اۆتورعا ۇنامسىز بولىپ كورىندى. مۇمكىن, ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ كەسىرىنەن بولار, كىم ءبىلسىن!؟ ايتەۋىر مارك ءۇشىن جانۋارلار ادامنان گورى تىرشىلىككە بەيىم كورىندى.
الەمدىك بەينەلەۋ ونەرىندە ەرەكشە اتالاتىن تاريحي كەسكىندەمەلەر دە, ونى ناسيحاتتايتىن ناتۋراليزم دە سۋرەتشىنى قىزىقتىرعان جوق. مارك حح عاسىردىڭ ءبىرىنشى ونجىلدىعىندا ءوزىنىڭ ءستيلىن جانە سۋبەكتىلەرىن تابا الدى. بۇعان 1907 جىلى كەنەتتەن پاريجگە بارۋى سەبەپ بولعانداي. نەگە دەسەڭىز, مۇندا ول ۇلى سۋرەتشىلەر – سەزانن, گوگەن جانە ۆان گوگتى اشتى. ولاردىڭ جۇمىسى جاس سۋرەتشىگە ۇلكەن اسەر قالدىرادى. ء«پىل» دە سول اسەردەن تۋعان شىعارما.