وقىرمانعا نە تىڭدارمان-كورەرمەنگە ەرەكشە اسەر ەتەتىن وبراز جاساۋدىڭ كوركەمدىك امال-ءتاسىلىنىڭ, قۇرالىنىڭ ءبىرى – اللەگوريا. اللەگوريا بويىنشا تۇلكى – قۋلىق-سۇمدىقتىڭ, ارىستان – زورلىق-زومبىلىقتىڭ, قاسقىر – قاستىق-قىساستىقتىڭ, جاۋىزدىقتىڭ, قويان – قورقاقتىقتىڭ, ەسەك – اقىماقتىقتىڭ, بۇركىت – قىراعىلىق پەن قايسارلىقتىڭ, اققۋ – ادالدىق پەن تازالىقتىڭ, ماحابباتتىڭ نىشان-كەيپىندە بەينەلەنىپ جاتادى. وسى پەرسوناجدار ارقىلى ادامدارعا ءتان مىنەز-ق ۇلىق, ءىس-ارەكەت استارلاپ, بيپازداپ اسەرلى جەتكىزىلەدى. وسى ارادا, باسقاسى مەيلى, ال ورتاق بەينەلەردىڭ ءبىرى – تۇلكىنىڭ نەلىكتەن ايلاكەرلىكتىڭ, قۋلىقتىڭ جيىنتىق بەينەسى رەتىندە تاڭدالعانىن تۇسىنە بەرمەيتىنمىن. سويتسەم, ونىڭ ءمانىسىن مىنا جايت جاقسىلاپ تۇرىپ ءتۇسىندىرىپ بەردى. ول قانداي وقيعا ەدى؟
جوق ىزدەپ كەتىپ بارا جاتقانمىن. كۇز مەزگىلى. جازىق دالا. استىمدا جاراۋ ات. جۇرىسكە سالىپ كەلەمىن. بارار جەرىم ۇزاقتاۋ, ءالى كەم دەگەندە ءۇش ساعاتتاي ءجۇرۋ كەرەك. ءىشىم پىسىپ كەلەدى.
اينالا جىم-جىرت. دالانىڭ انشەيىندە ءورىپ جۇرەتىن بوز تورعايىنىڭ ءوزى ساراڭ كوزگە تۇسەدى. اينالاعا ءجىتى قاراپ كەلەمىن. كەنەت ءبىر جىرادان تۇلكىنىڭ باسى قىلتيىپ كوزىمە شالىنىپ قالماسى بار ما. قۇلا تۇزدە استىندا جاراۋ اتى بار كەز كەلگەن ادام اڭ كورسە سىلكىنىپ, دەلبەسى قوزىپ شىعا كەلمەي مە. مەن دە ءسويتتىم. ونىڭ ۇستىنە كۇزدىڭ كۇنى ابدەن قوڭدانعان, ءجۇنى قىزارىپ جىلتىراعان تۇلكىنى ۇرىپ الىپ, ۇيگە ولجالى قايتاتىن بولدىم دەگەن وي دا مەڭدەپ, تىنىشىمدى الدى. «دالانىڭ قىزىل تۇلكىسىن ۇرىپ الدىم» دەپ اۋىلعا شىرەنىپ بارۋ كىمگە بولسا دا ابىروي ەمەس پە؟
اتتىڭ ءتوس تارتپاسىن تارتىپ, ەر ۇستىندە جيناقتالىپ, تاسپادان شىمىر ورىلگەن ۇزىن ءورىمدى قامشىمنىڭ سابىن قولعا قىسا ۇستاپ الدىم. تۇلكى ءوزىنىڭ كوزگە ءتۇسىپ قالعانىن سەزگەن بولار, جىرادان قايتا باس قىلتيتپادى. مەنىڭشە, جىرانى تاسالاپ ءبىر جاعىنا قاراي جىلىستاپ بارادى. مەن دە ونى اڭعارعان بويدا اتتان سالىپ قۋا جونەلمەي, ونى كورمەگەن سىڭاي تانىتىپ, سونداي-اق دۇشپاندىعىمدى جاساۋ ءۇشىن دايىندالىپ جاتقانىمدى بىلدىرمەگەنسىپ ارەكەت ەتتىم.
ابدەن دايىندالىپ العان سوڭ اتتىڭ باسىن الگى جىراعا بۇردىم. تۇلكىنىڭ باسى قىلتيعان تۇسقا كەلىپ ءىز قارادىم ءارى اينالانى ءجىتى شولدىم. ەشتەڭە كورىنبەيدى. ءارى كوز تاستايمىن, بەرى كوز تاستايمىن, الگى تۇلكى ءىزىم-عايىم جوق. سابىر ساقتاپ, اينالاعا كوز تاستاپ تۇرا بەردىم. كەنەت, وڭ جاق تۇسىمنان ءبىر نارسە قىلاڭ ەتە قالدى. سول جاققا قادالا قاراپ ەدىم, الگى تۇلكى جىرانىڭ جازىققا ۇلاسار تۇسىنداعى ءبىر شوعىر بايالىشقا جاسىرىنباققا جۇگىرىپ بارا جاتىر ەكەن. وعان دەيىن بوي جاسىرعان جەرىندە كوزگە ءتۇسىپ قالارمىن, ال مىنا بايالىشقا جەتىپ السام ەشكىم كورمەس دەپ ويلاسا كەرەك. ەندى ماعان نە تۇرىس؟ اتتىڭ تىزگىنىن جىبەرىپ قالدىم. وزىنە قاراي تىكە شاپقان اتتىلىنى كورگەن تۇلكى كوزگە ءتۇسىپ قالعانىن ءبىلدى دە, امالسىزدان جازىققا شىعىپ الىپ قاشا جونەلدى. تۇلكى قايبىر جۇيرىك اڭ دەيسىڭ؟ شاما-شارقىنشا زىمىراپ بارادى. جاراۋ اتپەن ءاپ-ساتتە جەتىپ الدىم. ەكپىندەپ تۇلكىگە جاقىنداپ قالعانىمدا اناۋ كىلت توقتاي قالدى. قارا بۇلتتاي ءتونىپ كەلگەن مەن ەكپىندەگەن بويى اۋلاققا وتە شىقتىم. قاتتى شابىستى اتتىڭ كىلت توقتارلىق شاماسى جوق. قايتا اينالىپ كەلەمىن دەگەنشە ءبىراز ۋاقىت كەتتى. وسى ارالىقتا تۇلكى دەمالىپ الدى دا ءوز باعىتىن وزگەرتپەستەن العا قاراي جۇگىردى. ءدال وسى ساتتەن تۇلكىنىڭ مەنى اقىماق ەتۋى باستالدى. ويتكەنى وسىنداي كورىنىس قايتالانا بەردى. تۇلكى ەشتەڭەدەن ۇتىلىپ جاتقان جوق. مەن جەتىپ كەلەمىن, ول كىلت توقتاپ قالادى. مەن ادىراڭداپ قايتا بۇرىلىپ كەلەمىن دەگەنشە تىنىسىن الىپ الادى. وزىنە قايتا جاقىنداپ قالعانىمدا ءوز باعىتىمەن قايتا جۇگىرەدى, جەتىپ قالسام, تاعى دا كىلت توقتاپ مەنى اۋلاققا وتكىزىپ جىبەرەدى. ءسويتىپ, ء«انى ۇرىپ الامىن, مىنە ۇرىپ الامىن» دەپ جالعان سەنىمنىڭ ايتاعىمەن ءجۇرىپ الگى ناتيجەسىز شابۋىل-كورىنىس تۇسكە دەيىن, ءوزىم دە, اتىم دا ابدەن بولدىرعانشا جالعاستى.
«اداسقاننىڭ الدى ءجون, ارتى سوقپاق». وزىنە ءبىر رەت بولسا دا دۇرىستاپ قامشى سىلتەتپەي تۇلكى جايىنا كەتتى. قالىڭداۋ وسكەن بايالىشتىڭ اراسىنا ەنىپ كوزدەن تاسا بولدى. مەن ءوزىمنىڭ اقىماق بولىپ قالعانىمدى ابدەن ەنتىگىمدى باسىپ, باياعى جۇلقىنىسى دالادا قالعان اتىمنىڭ شارشاڭقى كوزىنە قاراپ وتىرىپ ءبىر-اق ءبىلدىم. كۇنى بۇگىنگە دەيىن وسى ءىس-ارەكەتىمدى ويلاسام, بەتىمنىڭ ۇشى قىزارىپ شىعا كەلەدى. قىزىل تەرىسى كوزدى ارباعان تۇلكىنى ۇرىپ الىپ, اۋىلعا جەڭىسپەن ورالعان جاۋىنگەردەي كىرەمىن دەگەن ارمان بوس قيالعا اينالدى. سۇمىرەيىپ, ءوز باعىتىممەن كەتە باردىم. «تۇلكى بۇلاڭ» دەگەن وسى دەپ قويامىن. «زامانىڭ تۇلكى بولسا, تازى بولىپ شال» دەگەن ءسوز ەسكە ءتۇستى. سودان بەرى وتىز جىلدان استام ۋاقىت ءوتىپتى. سول تۇلكى – مىنا قۇبىلمالى زامان, شاپانىم جالپ-جالپ ەتىپ, ايدالادا اۋا قارماپ قالعان ءوزىمدى قازاق قوعامى سەكىلدى كورەمىن. نەگە سولاي ويلايدى ەكەنمىن؟.. جارايدى, مەن الگى تۇلكى قۋلىعىنىڭ قۇربانى بولعانىمدى سول ساتتە ءتۇسىنىپ, بوسقا دالاڭداۋدان تىيىلدىم. ال ءبىزدىڭ قوعام ءوزى ۇستاماق بولىپ جۇرگەن «تۇلكىسىن» ماقساتسىز ءالى قۋىپ ءجۇر نە ونى ۇستاۋدان ءۇمىتىن ءۇزىپ قويعان سەكىلدى. ءسىز قالاي ويلايسىز؟