باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ۇيىمدار وكىلدەرى جانە ەكولوگيا بەلسەندىلەرى باس قوسىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورما ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماستى.
«جاڭا قازاقستان: كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار جانە الەۋمەتتىك دامۋ مودەلىن ترانسفورماتسيالاۋ» تاقىرىبىندا وتكەن كەڭەسكە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى, وبلىس بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتى, «قازگيدرومەت» رمك وبلىستىق فيليالى, باتىس قازاقستان وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەكتسياسى سەكىلدى ت.ب. مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرى دە, وڭىردە اسا وزەكتى ماسەلەنى ۇدايى كوتەرىپ جۇرگەن ء«بىزدىڭ جايىق – ناش ۋرال» ەكولوگيالىق قوزعالىسى مۇشەلەرى دە بەلسەنە قاتىستى.
رەفەرەندۋمدى قوعامدىق قولداۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق شتابتىڭ باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا وكىلدىگىنىڭ مۇشەسى, «اۋىل» پارتياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ جەتەكشىسى مىناتاۋبيك انەسوۆ كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەلى تۇرعان وزگەرىستەردى تانىستىرىپ ءوتتى.
– ەڭ باستى ماسەلە – وڭىردە رەفەرەندۋمعا ازىرلىك قالاي؟ حالىقتىڭ پىكىرى قانداي؟ الدىمىزدا تۇرعان اسا جاۋاپتى ناۋقانعا سامارقاۋ قارامايىق دەگىم كەلەدى. ەلىمىزدە رەفەرەندۋم 1995 جىلدان بەرى بولماعان ەكەن. رەفەرەندۋم – حالىقپەن اقىلداسىپ شەشىلەتىن مامىلە دەگەن ءسوز. وسى كەزگە دەيىن كونستيتۋتسياعا ءتورت مارتە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى, حالىق پىكىرى ەسكەرىلمەدى. بيلىك بۇل جولى دا سولاي ەتە سالۋى مۇمكىن ەدى عوي. بىراق ولاي ەتپەي, حالىقپەن كەڭەسۋگە جول اشىپ وتىر. سوندىقتان 5 ماۋسىم كۇنى ازاماتتىق بەلسەندىلىگىمىزدى كورسەتىپ, تاڭداۋ جاسايىق, – دەدى مىناتاۋبيك تاۋفيق ۇلى.
م.انەسوۆتىڭ ايتۋىنشا, رەفەرەندۋمدى ۇيىمداستىرىپ, وتكىزۋگە ەل قازىناسىنان 16 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ەگەر رەفەرەندۋمعا سايلاۋشىلاردىڭ 50 پايىزى قاتىسپاسا, داۋىس بەرگەن ادامنىڭ 50 پايىزى وزگەرىستەردى قولداماسا, وسى قارجى جەلگە ۇشادى, ءۇمىت كۇتكەن جاڭا قازاقستان ورنامايدى.
جيىنعا قاتىسۋشىلار اتاپ وتكەندەي, رەفەرەندۋم ناتيجەسىندە كونستيتۋتسياداعى 99 باپتىڭ 33-ىنە وزگەرىستەر ەنگەلى وتىر. ەلىمىز سۋپەرپرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسىنەن تۇبەگەيلى باس تارتپاق. پارلامەنت بيلىگى كۇشەيىپ, مارتەبەسى كوتەرىلەدى. حالىقتى ەل باسقارۋ ىسىنە ارالاستىرۋ تەتىكتەرى جەتىلدىرىلەدى. ەڭ باستىسى – ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ 30 پايىزىن حالىق ءوزى سايلايدى.
– بۇعان دەيىن پارلامەنتتەگى 80 پايىز بيلىكتى بۇرىنعى Nur Otan (قازىرگى Amanat) پارتياسى ۇسىنىپ وتىردى. ەشقانداي بالامالى ۇسىنىس وتپەيتىن. مەن ونى جاقسى بىلەمىن. ءبىزدىڭ «اۋىل» پارتياسى 20 جىلدان بەرى پارلامەنتتە جوق. بيىك مىنبەردەن ءبىزدىڭ ءسوزىمىز ايتىلمادى. سونىڭ سالدارىنان اۋىلدان ايرىلىپ قالا جازدادىق. مەنىڭ ويىمشا, قازىرگى 30 پايىز دا از. بولاشاقتا بۇل دا وزگەرەدى. جاڭا پارتيالار كەلە جاتىر. دەگەنمەن وسى وزگەرىسپەن جاڭا پارلامەنتتى سايلاپ الساق, الدا تاعى كوپ ماسەلە وزگەرەدى. وعان سەنىمدىمىن, – دەدى شتاب وكىلى.
جيىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى الديار حالەلوۆ ءسوز الىپ, وسى كەڭەسكە قاتىسىپ وتىرعان ءار ادامنان, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرىنەن رەفەرەندۋم تۋرالى ناسيحات جۇمىسىن كوبىرەك تاراتۋعا, ءوز ۇجىمىندا بۇل ساياسي ناۋقاننىڭ ءمان-ماڭىزىن تۇسىندىرۋگە شاقىردى.
– قاڭتاردا الاڭعا شىققان حالىقتىڭ جانايقايى, كوتەرگەن ماسەلەسىنىڭ كوبى – وسى رەفەرەندۋمنىڭ ىشىندە بار. سوندىقتان ەل تىلەگىن قورعاپ, اتا زاڭىمىزدا بەكىتۋگە ارقايسىمىز ۇلەس قوسايىق, – دەدى الديار سانسىزباي ۇلى.
باتىس قازاقستان وبلىسى