رەفەرەندۋمدى قوعامدىق قولداۋ جونىندەگى اتىراۋ وڭىرلىك شتابىنىڭ جەتەكشىسى گۇلزادا شاكۋليكوۆانىڭ ايتۋىنشا, كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ساياسي رەفورمالاردى جەدەلدەتەدى. ويتكەنى تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى الەمدىك وركەنيەتتە ءوز ورنىن ايشىقتاعان مەملەكەتىمىزدى ودان ءارى دەموكراتيالىق جولمەن وركەندەتۋ ءۇشىن بۇرىنعى قۇقىقتىق جۇيەنى زامان تالابىنا ساي جاڭارتۋدىڭ ماڭىزى زور.
– اتا زاڭ – ازاتتىعىمىزدىڭ باستى قۇندىلىعى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي دامۋىندا وزگەرىستەر بولعانىن جوققا شىعارمايمىز. ەلىمىزدە بىرنەشە جاڭا كاسىپورىن, بىرنەشە جاڭا وقۋ ورنى اشىلدى. سونداي وقۋ ورنىنىڭ قاتارىندا س.وتەباەۆ اتىنداعى اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتى دە بار. قازىر مۇندا وتاندىق, شەت-ەلدىك مۇناي-گاز ونەركاسىبىنە قاجەتتى ماماندار دايارلانادى. ءار سالادا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ قاتارىندا تاۋەلسىز قازاقستاندا دۇنيەگە كەلگەن جاستاردىڭ شوعىرى كوبەيدى. جوعارى وقۋ ورىندارىندا سونداي جاستاردىڭ لەگى ءبىلىم الىپ جاتىر. ولار ستۋدەنتتىك باسقارمالار, ۆولونتەرلىك قىزمەت, باسقا دا ماڭىزدى ءىس-شارالار ارقىلى ەلىمىزدىڭ دامۋىنا اتسالىسىپ, زور جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن سەزىنىپ وتىر. وتانشىل جاستاردىڭ ىنتاسىنان ەلىمىزدى جاڭا جەڭىستەرگە جەتەلەگىسى كەلەتىنىن اڭعارۋعا بولادى, – دەيدى گۇلزادا شاكۋليكوۆا.
وڭىرلىك شتاب جەتەكشىسى پرەزيدەنتتىڭ كەيبىر وكىلەتتىگىن پارلامەنتكە, ۇكىمەتكە جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا بەرۋ باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ وتىر. ونىڭ پىكىرىنشە, بۇل قوعامعا ءوزىن ءوزى باسقارۋ ارقىلى ءوز تاعدىرىنا جاۋاپكەرشىلىك الۋعا مۇمكىندىك بەرمەك.
– بۇل – بۇگىنگى قوعامنىڭ ءار مۇشەسى ەل ءۇشىن ماڭىزدى قادام. ماسەلەن, دەپۋتاتتار بەلسەندىلىگى ارتا تۇسەدى. ال ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى ستۋدەنتتەردىڭ ءوزىن ءوزى باسقارۋ داعدىلارىن دامىتۋعا, سىندارلى دەباتتار مەن ستۋدەنتتىك باسقارۋ ارقىلى جاڭاشا ويلاۋدى قالىپتاستىرۋعا كوڭىل ءبولۋى كەرەك. مۇنداي وزگەرىستەردى جاتسىنباعان ءجون. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سۋپەرپرەزيدەنتتىك باسقارۋ مودەلىنەن پارلامەنت پەن ءماسليحاتتاردىڭ ءرولى كۇشەيگەن ساياسي جۇيەگە كوشۋ, دەموكراتيالىق پروتسەستەر قارقىنىن ۇدەتۋ, ەلدەگى بىرلىك پەن ىنتىماقتى ارتتىرۋ باستاماسى قولداۋعا لايىق. مىنە, سول سەبەپتەن بارشامىزدىڭ الدىمىزدا جاڭا جانە ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا ازاماتتاردىڭ مۇددەسى مەن قۇقىعىن قورعاۋ, ساياسي جۇيەنى, اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىمدى وزگەرتۋ, جاڭا ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋ سەكىلدى بىرقاتار ماڭىزدى مىندەت تۇر. وسى ورايدا ساياسي جاڭعىرۋ باعىتىنداعى باستامالارعا قولداۋ كورسەتۋ – ەلدىگىمىزدىڭ بەلگىسى, – دەيدى گ.شاكۋليكوۆا.
اتىراۋ وبلىسىنىڭ قوعامدىق ۇيىمدارى مەن جۇرتشىلىعى ەل كونستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى وتەتىن رەفەرەندۋمنىڭ ماڭىزىنا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. ماسەلەن, قوعام بەلسەندىسى ارمان حايرۋللين جەتەكشىلىك ەتەتىن «اتامەكەن ەكو» قوعامدىق بىرلەستىگىندەگى باسقوسۋدا ەكوبەلسەندىلەر, دەپۋتاتتار مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى پىكىر الماستى.
– ءبىز اشىق مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋدىڭ العىشارتىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. مەملەكەت پەن قوعام اراسىندا جاڭا بايلانىس, قارىم-قاتىناس ورناي باستادى. الەۋمەتتىك جەلىدەگى پىكىرلەردەن وتانداستارىمىزدى تولعاندىراتىن ماسەلەلەردى ءجيى وقيمىز. ونىڭ ىشىندە كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەلى وتىرعان وزگەرىستەر دە بار. سول سەبەپتەن, الدا وتەتىن رەفەرەندۋمعا قازاقستاندىقتاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتادى, – دەيدى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى سەرىك قادىروۆ.
س.وتەباەۆ اتىنداعى اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى بولات نىعمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەننەن كەيىن قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق-ساياسي دامۋىندا جاڭا بەتبۇرىس باستالادى. «جاڭا مەملەكەتتىك مودەلگە, مەملەكەت پەن بۇقارا اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا ساتىسىنا قادام باسقالى وتىرمىز. بۇل – جاڭا بەتبۇرىستىڭ باستاۋى», دەپ ەسەپتەيدى ب.نىعمەتوۆ.
رەفەرەندۋمنىڭ ماڭىزى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وبلىستىق فيليالىندا دا تالقىلاندى. فيليال توراعاسى نۇرجان ەرمۇحانوۆتىڭ پىكىرىنشە, مەملەكەت باسشىسى ساياسي رەفورمالاردىڭ بىرنەشە پاكەتىن ۇسىنىپ وتىر. «كۇن سايىن جاڭارىپ جاتقان قوعام جاڭا شەشىمدەر مەن وزگەرىستەردى قاجەت ەتەدى. ءبىز قازاقستاندىقتاردىڭ بارشاسى قوعامنىڭ جاڭارعانىن, ساياسي وزگەرىستەر بولعانىن كۇتەتىنىن كورىپ وتىرمىز. ويتكەنى بۇل حالىقتىڭ رەفەرەندۋمعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ جوعارى بولۋىنان بايقالادى. سوندىقتان رەفەرەندۋمنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ۇعىنۋعا ءتيىسپىز», دەيدى ن.ەرمۇحانوۆ.
اتىراۋ وبلىسى