ءبىلىم مەن ينتەللەكت ءبىرىنشى ورىنعا شىققان زاماندا ەلدىڭ دامۋىن ادام كاپيتالى ايقىندايدى. بۇل – ءححى عاسىردىڭ اقيقاتى. مۇنى وزىق ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنەن كورىپ وتىرمىز. باسەكەلەستىك بايگەسىنە ىلەسۋدە ۇلتتىڭ زياتكەرلىك الەۋەتى ماڭىزدى ءرول اتقارادى دەسەك, ەلدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋدا پاندىك وليمپيادالاردىڭ ورنى ەرەكشە.
رەسپۋبليكالىق پاندىك وليمپيادانىڭ ءتورتىنشى قورىتىندى كەزەڭىندە ايماقتىق Ustudy ورتالىقتارىندا وڭىرلەردىڭ ەڭ ۇزدىك وقۋشىلارى ءبىلىمىن ەلەكتروندى فورماتتا تارازىلادى. ء«بىر قاتىسۋشى – ءبىر كومپيۋتەر – ءبىر كامەرا» قاعيداسى بويىنشا بارلىق وبلىس ورتالىعى مەن نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالاسىندا وتكەن وليمپياداعا رەسپۋبليكانىڭ ءار وڭىرىندەگى 679 ءبىلىم بەرەتىن ۇيىمنان 2 044 وقۋشى قاتىستى.
اشىقتىق پەن اكادەميالىق ادىلدىكتى ساقتاۋ ماقساتىندا وليمپيادانىڭ بارىسى بەينەباقىلاۋ جۇيەسىمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
قاتىسۋشىلار 2 تۋردا كلاسسيكالىق وليمپيادالىق تاپسىرمانى ورىندادى. ياعني ءار وليمپياداشى oqylyq.kz پلاتفورماسىنداعى جەكە كابينەتىنە كىرىپ, تەوريالىق جانە پراكتيكالىق تاپسىرمالار بويىنشا ءبىلىمىن سىنادى. وليمپيادا قورىتىندىسىندا 919 قاتىسۋشى جۇلدەلى ورىننان كورىندى. تالدايتىن بولساق, وليمپياداشىلاردىڭ 183-ءى التىن, 274-ءى كۇمىس جانە 462-ءسى قولا مەدالعا يە بولدى. ناتيجەسىندە, مەدالدار سانى مەن ساپا كوەففيتسەنتىن ەسكەرە وتىرىپ ءبىلىم بەرەتىن ۇيىمداردىڭ رەيتينگىسى ءتۇزىلدى. وسىدان پاندىك وليمپيادا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن كورۋگە بولادى.
رەيتينگىسى قالاي شىعارىلادى؟ سوعان توقتالساق. ءار كوماندانىڭ مەدال ساپاسىن ونىڭ قاتىسۋشىلارىنىڭ جالپى سانىنا قاتىستى كورسەتەدى جانە فورمۋلاسى بويىنشا ەسەپتەلەدى (Ko=التىن*3 ۇپاي+ كۇمىس*2+قولا*1 ۇپاي). بۇل بويىنشا ەڭ جوعارعى كورسەتكىشتى «نزم» دببۇ كورسەتتى. ولاردىڭ تالىمگەرلەرى 29 التىن, 44 كۇمىس جانە 42 قولا مەدال جەڭىپ الدى. ودان كەيىنگى پوزيتسيادا 16 التىن, 27 كۇمىس جانە 44 قولا مەدال جەڭىپ العان الماتى قالاسى جانە 13 التىن, 19 كۇمىس جانە 27 قولا مەدال العان اقتوبە وبلىسىنىڭ كومانداسى كورىندى.
وليمپيادانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستانداعى ەڭ ۇزدىك 100 مەكتەپتىڭ رەيتينگىسى جاسالدى. رەيتينگ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ وليمپياداداعى كورسەتكىشتەرىنىڭ ساپاسىن ەسكەرە وتىرىپ قۇراستىرىلدى جانە ارنايى فورمۋلا (KaSh= التىن * 3 ۇپاي + كۇمىس *2 + قولا *1 ۇپاي) بويىنشا ەسەپتەلدى. «رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى» كەاق الماتى قالاسى بويىنشا فيليالى (10 التىن, 9 كۇمىس جانە 19 قولا مەدال) ۇزدىك وليمپيادالىق مەكتەپ بولىپ تانىلدى.
ەندى الداعى ۇلكەن مىندەت – رەسپۋبليكالىق ءپان وليمپياداسىنىڭ جۇلدەگەرلەرىن جيناپ, وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە شەتەلدە بەدەلدى ينتەللەكتۋالدى وليمپيادالاردا ەلدىڭ نامىسىن قورعايتىن ۇزدىكتەرىن ىرىكتەپ الۋ. ياعني قازاقستان ۇلتتىق كومانداسىن جاساقتاۋ.
قازاقستاندىق ءبىلىمپازدار ەلدىڭ نامىسىن ابىرويمەن قورعايدى, وعان مەملەكەتتىك دەڭگەيدە جاسالاتىن جاعدايلار كۇش-جىگەر بەرەدى دەپ ويلايمىن. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا حالىقارالىق زياتكەرلىك وليمپيادالاردىڭ جەڭىمپازدارى بىرجولعى اقشالاي سىياقى تاعايىنداۋ جانە كونكۋرسقا قاتىسپاي-اق جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ ءۇشىن گرانت بەرۋ زاڭنامالىق تۇردە رەتتەلەدى. بۇگىندە پارلامەنت ساناتىنىڭ قاراۋىندا.
زاڭ جوباسىنا سايكەس حالىقارالىق وليمپيادا جۇلدەگەرلەرىن ىنتالاندىرۋ جانە قولداۋ ءۇشىن التىن مەدال يەگەرلەرىنە 1 500 اەك, كۇمىسكە – 1 مىڭ اەك, قولاعا 500 اەك كولەمىندە سىياقى تاعايىنداۋ جوسپارلانىپ وتىر.
وزىق وقۋشىلاردى دايارلاعان مۇعالىمدەردى مورالدىق جانە ماتەريالدىق تۇرعىدان ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا حالىقارالىق وليمپيادادا التىن مەدال يەگەرىن دايىنداعان ۇستاز 150 اەك, كۇمىس مەدال – 100 اەك, قولا مەدال 50 اەك كولەمىندە سىياقى قاراستىرىلىپ وتىر.
ودان بولەك, «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭنىڭ 9-بابى 3-تارماعىندا: «جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بىرجولعى سىياقى تولەي وتىرىپ نەمەسە ونسىز, جەرگىلىكتى ەرەكشەلىك بەلگىلەرى مەن قۇرمەتتى اتاقتاردى تاعايىنداۋ جانە ىنتالاندىرۋدىڭ وزگە دە نىساندارى ارقىلى, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بەلگىلەنگەن مەرەكەلىك كۇندەرگە وراي پەداگوگتەردى كوتەرمەلەۋدىڭ قوسىمشا شارالارىن بەلگىلەۋگە قۇقىلى», دەلىنگەن.
مۇنىڭ ءبارى حالىقارالىق پاندىك وليمپيادانىڭ جۇلدەگەرلەرىنە جانە ولاردى دايىندايتىن ۇستازدارعا ۇلكەن قولداۋ ەكەنى انىق.
ادامي كاپيتالدىڭ دەڭگەيىن كورسەتەتىن حالىقارالىق پاندىك وليمپيادالاردا ەلدىڭ ءبىلىمپازدارى دارالانۋىنا جان-جاقتى جاعداي جاساي بەرەمىز.
تيمۋر نۇركەشوۆ,
«دارىن» رەسپۋبليكالىق
عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى