ءجۇزى جادىراپ, شۋاعى كىلكىپ كوكتەم كەلگەنىمەن, ستەپنوگورسك قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ كوڭىلى ءالى كۇپتى. قىراۋلى قىستان قالعان ناز, وكپە بار.
ات توبەلىندەي عانا شاعىن قالانىڭ تۇرعىندارى وتكەن قىستان جىلۋعا جارىماي, جاۋراپ شىقتى. قايتقان قۇستىڭ قاناتىنا ىلەسىپ قار ۇشقىنداپ, قىس تۇسكەلى پاتەرلەرى سۋىپ كەتكەن تۇرعىندار قانشا رەت دابىل قاققانىمەن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە جەرىنە جەتكىزە ايتىپ, جان ايقايىن جازىپ جاتقانىمەن, شىنتۋايتىندا جەتكىلىكتى كوڭىل اۋدارىلمادى. بيىل قاڭتار, اقپان ايلارىندا عانا قالا ىشىندەگى ساۋ تامتىعى قالماعان جىلۋ جەلىلەرى 397 رەت جارىلىپ, ەلدىڭ ەسىن شىعاردى.
بۇل بيىلعى قىستا عانا كورگەن قيىنشىلىق ەمەس, وتكەن جىلى دا قالا تۇرعىندارىنىڭ وكپەسى قارا قازانداي بولعان.
2021 جىلى جىلۋ جۇيەسى 278 مارتە جارىلىپ, اۋرەگە سالدى. بىردە جىلىمشى عانا جىلۋى بار جىلۋ قۇبىرى ەندى بىردە قانجىلىم بولىپ قاتەردىڭ بوياۋىن قالىڭداتا تۇسكەن. قالا تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قاقاعان قىس ىشىندە قيراعان قازاندىقتى الماستىرىپ, باسقا قازاندىقتى قوسقانشا, ارادا اتتاي ون ساعات ۋاقىت وتەدى ەكەن. ارقانىڭ اقتۇتەك بورانى مەن تۇكىرىگىڭ جەرگە تۇسكەنشە مۇز بولىپ قاتاتىن اقىرعان ايازدا سونشاما ۋاقىت جىلۋسىز وتىرۋ جۇقالاپ ايتقاندا, ەت-سۇيەكتەن وتەتىن ازاپ. جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قازاندىقتارى ەسكىرگەندىكتەن قايتا-قايتا ىستەن شىعىپ, تۇراقتى جىلۋ بەرۋ مۇمكىن بولماي كەلدى.
وسى ارادا ءبىر قاداپ ايتا كەتەتىن دۇنيە, جىلۋ بەرۋ مەكەمەسى مەن تۇرعىنداردىڭ اراسىندا جاندى بايلانىستىڭ بولماۋى. جاعدايدىڭ قالاي قالىپتاسىپ وتىرعانىن ناقتىلاپ ايتىپ, ەلگە تۇسىندىرمەگەندىكتەن كەيىن ورىندى وكپە-نازدىڭ ءجيى ايتىلاتىنى دا راس. جارىتىمدى جىلۋ پاتەرلەرىنە كەلىپ تۇرماعان سوڭ تۇرعىندار دا جىلۋ اقىسىن ۋاقتىلى تولەي قويمايدى. قارىز دا قوردالانىپ قالعان. ءدال قازىر قالا تۇرعىندارى جىلۋ تولەمىنە 1 ملرد 700 ملن تەڭگە كولەمىندە قارىزعا باتىپ وتىر. بۇل جاعدايدىڭ كەسىرى دە بار. توزىعى جەتكەن جىلۋ جۇيەسى مەن قازاندىقتى جوندەۋگە قىرۋار قارجى قاجەت ەكەندىگى بەلگىلى. مامانداردىڭ ەسەپتەۋىنە قاراعاندا, قالاداعى جىلۋ جۇيەسىنىڭ 80 پايىزىنىڭ توزىعى جەتكەن.
– جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ جۇمىسىن جولعا قويۋعا تىرىسامىز. بىراق ول ءۇشىن وتە كوپ قاراجات كەرەك, – دەيدى «ستەپنوگورسكايا تەتس» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ اكتسيونەرى ۆلاديمير سيدەلكوۆسكي, – تۇتىنۋشىلار دا بەرىلگەن جىلۋدىڭ تولەماقىسىن ۋاقىتىندا تولەۋى كەرەك.
قالىپتاسىپ وتىرعان جاعداي حالىققا اشىق ايتىلىپ, ءتۇسىندىرىلۋى كەرەك ەدى. ورتاق شارۋانىڭ ۋاقتىلى اتقارىلۋى ءۇشىن تولەماقى جيناۋ جۇمىستارىن شيراتۋ كەرەك. سوندا عانا كاسىپورىن كەم-كەتىگىن بۇتىندەۋگە مۇمكىندىك الادى. ەكىنشى ءبىر جاعىنان ون جىل بويى جىلۋ جۇيەسىنىڭ جوندەلمەۋى, كەيبىر تەتىكتەرىنىڭ ۋاقتىلى اۋىستىرىلماۋى تىعىرىققا اكەلىپ تىرەگەن. ەگەر ءدال قازىر قاۋىرت قيمىل جاساماسا, ونسىز دا توزىپ بىتۋگە تاياۋ تۇرعان جىلۋ جەلىسى مۇلدە ىسكە العىسىز بولعالى تۇر.
قارجى ىزدەپ, ىرعالىپ-جىرعالىپ جۇرگەندە جاز كوزدى اشىپ-جۇمعانشا وتە شىعادى. ال كەلەر قىستا قاپىسىز دايىندالۋ ءۇشىن قازىردەن باستاپ قام جاساۋ كەرەك. ورتاق ىسكە جەرگىلىكتى بيزنەس وكىلدەرى قول ۇشىن بەرىپ, بىرلەسە قيمىلداسا ءتىپتى ءجون. قالاي بولعان كۇندە دە قاراپايىم قالا حالقى جىلۋسىز قالماۋى كەرەك قوي.
اقمولا وبلىسى,
ستەپنوگور قالاسى