ساۋدا ورىندارىنداعى كۇننەن-كۇنگە قىمباتتاپ جاتقان ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنىڭ باعالارى بۇقارا حالىقتىڭ بۇيىرىنە باتادى-اق. مىنە, وسىنداي جۋاننىڭ جىڭىشكەرىپ, جىڭىشكەنىڭ ۇزىلگەلى تۇرعان شاعىندا الەۋمەتتى قولتىعىنان دەمەپ جىبەرمەسە, الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ كۇردەلەنگەننىڭ ۇستىنە كۇردەلەنە تۇسەرى ءسوزسىز.
سوندا نە ىستەمەك كەرەك؟ ماسەلەن, قاراعاندى وبلىسىندا بۇل باعىتتاعى جاعداي شەشىمىن تاپقان. قازىرگى تاڭدا وڭىردەگى تۇراقتاندىرۋ قورىندا قانت, قاراقۇمىق, وسىمدىك مايى سياقتى ازىق-ت ۇلىكتىڭ 722 توننا كولەمىندەگى قورى قۇرىلعان. بۇدان بولەك, اپتا سايىن بەلگىلەنگەن باعامەن ساۋداعا كوكونىس جەتكىزىلىمدەرى رەتكە كەلتىرىلىپ وتىرادى.
«سارىارقا» اكك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ماۋلەن ومىرتاەۆ تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى باعاسىن ۇستاپ تۇرۋعا ارنالعانىن ايتادى.
– بۇل باعىتتا ەكى مەحانيزم قولدانىلادى. ءبىرىنشىسى – باكالەيا ونىمدەرىن ءوزىمىز ساتىپ الامىز جانە ساتامىز. تاۋار ينتەرۆەنتسيالارى كوميسسيانىڭ شەشىمى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. وتىنىمدەردى قالالار مەن اۋدانداردىڭ اكىمدىكتەرى بەرەدى, ال كولەمدەر اۋىل شارۋاشىلىعى, كاسىپكەرلىك باسقارمالارىمەن كەلىسىلەدى. ەكىنشىسى – شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە 0,01% جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋ. كاسىپكەر بەلگىلى ءبىر كەزەڭدە ءونىمدى بەلگىلەنگەن باعامەن ساتۋعا مىندەتتەنەدى. اينالىم دەپ اتالاتىن سحەما بويىنشا كوكونىستەردى ساتۋ ءجۇرىپ جاتىر, – دەيدى ول.
ماۋلەن ومىرتاەۆ جىل باسىنان بەرى شامامەن 50 توننا باكالەيا ءونىمى كولەمىندە تاۋار ينتەرۆەنتسيالارى جۇرگىزىلگەنىن ايتادى. ال اينالىم سحەماسى بويىنشا قاراعاندىدا كاسىپكەرلەردىڭ بىرىمەن شارت جاسالعان ەكەن. ءونىمنىڭ ءتورت ءتۇرى بويىنشا جالپى كولەمى 2 مىڭ توننا انىقتالدى. اتاپ ايتقاندا, كارتوپ – 1 100, ءسابىز – 400, پياز – 300, قىرىققابات 200 توننانى قۇراعان.
موينىنا جاۋاپتى مىندەت العان كاسىپكەر اپتا سايىن كوكونىستەردى وبلىس ورتالىعىنىڭ سۋپەرماركەتتەرىنە, الەۋمەتتىك پاۆيلوندارعا جەتكىزىپ وتىرادى. «سارىارقا» اكك» اق ۇسىنعان اقپاراتقا سۇيەنسەك, وتكەن جىلدىڭ قازان ايىنان باستالعان جەتكىزىلىمدەر كولەمى 500 توننادان اسقان ەكەن.
قازىرگى ۋاقىتتا قانى جەرگە تامباي تۇرعان تاۋاردىڭ ءبىرى – قانت. ەندى وسى تاعام تۇرىنە كەلەر بولساق, جاقىن ارادا ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسىنان قوسىمشا 136 توننا جەتكىزىلەدى دەگەن دەرەك بار. بۇل پارتيانىڭ ءبىر بولىگى تاۋار ينتەرۆەنتسياسىنا جىبەرىلۋى ءتيىس. سونىمەن بىرگە قاراقۇمىق, وسىمدىك مايىن جانە كۇرىشتى قوسىمشا ساتىپ الۋ دا جوسپاردا بار. ماسەلەن, قانت – تارازدان, قاراقۇمىق – پاۆلودار وبلىسىنان, وسىمدىك مايى – شىعىس قازاقستان وبلىسىنان, ال كۇرىش بولسا قىزىلوردادان جەتكىزىلمەك. ياعني بۇل دەگەن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ تۇگەلى ءوزىمىزدىڭ ەلدە وندىرىلەدى دەگەن ءسوز.
اتالعان تاۋارلاردىڭ ءبارى «سارىارقا» اكك» اق-نىڭ قويمالارىندا ساقتالاتىن بولادى. ال ماۋلەن ومىرتاەۆ تۇراقتاندىرۋ قورىن تولتىرىپ وتىرۋ ءۇشىن فورۆاردتىق ساتىپ الۋ تەتىگىن دە پايدالانۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندارىن ايتادى.
– مەملەكەت باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنە قاتىستى وسىنداي تاپسىرما بەرگەنى بەلگىلى. بىزدە بۇل ءۇشىن قاراجات جەتكىلىكتى. ءبىز كارتوپ, ءسابىز, پياز سەكىلدى كوكونىس تۇرلەرىن ساتىپ الۋعا كەلىسىم جاساي الامىز. باعانى بەلگىلەپ, ءونىم جينالعاننان كەيىن قاجەت بولعان جاعدايدا اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەردەن ءونىمدى الا الامىز, – دەيدى ول.
قازىرگى تاڭدا «سارىارقا» اكك» اق-نىڭ وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىمەن تىزە قوسىپ, وڭىردەگى باعانىڭ تۇراقتى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ جولىندا, ياعني تۇرعىنداردىڭ قىمباتشىلىقتىڭ قىسپاعىندا قالىپ قويمايمىز با دەگەن قورقىنىشىن سەيىلتۋ باعىتىندا ماردىمدى جۇمىس ىستەپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءلازىم.
قاراعاندى وبلىسى