«جاڭا قازاقستان: جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى» اتتى باعدارلامالىق قۇجاتتا مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ اعىمداعى ىشكى جانە سىرتقى ساياسي احۋالعا تەرەڭ, ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋ جاساۋ ارقىلى قوعامدا تۇبەگەيلى وزگەرىستەردىڭ قاجەتتىلىگىنە باسا نازار اۋداردى.
بۇل تەڭدەسى جوق ساياسي باستامالار ساياساتتاعى مونوپوليادان باس تارتۋ, سۋپەرپرەزيدەنتتىك باسقارۋ فورماسىنان پارلامەنتى مىقتى پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكا تاسىلىنە تۇبەگەيلى ءوتۋ, پرەزيدەنت وكىلەتتىلىگىن شەكتەۋ, وعان شامادان تىس ۇستەمدىك بەرۋدەن باس تارتۋ, سايلاۋ پروتسەسى مەن سوت جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى مەن باق وكىلدەرىنىڭ ءرولىن ارتتىرۋدان باستاپ, ۇلتتىق قۇرىلتاي قۇرۋ, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ كارتاسىندا ۇلىتاۋ, جەتىسۋ, اباي وبلىستارى مەن الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى رەتىندە قاپشاعاي قالاسىنىڭ ورىن الۋىنا دەيىنگى ماسەلەلەردى قامتىپ وتىر. كورىپ وتىرعانىمىزداي, پرەزيدەنت ايقىنداعان باسىمدىقتارى مەملەكەتتىڭ ساياسي جۇيەسى مەن ەلدىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىمىنا ماڭىزدى وزگەرىستەر ەنگىزىپ, ايماقتاردى دامىتۋدىڭ جاڭا باعىتتارىن بەلگىلەۋدى قاراستىرادى. بۇلار قوعامدىق دامۋ ۇدەرىستەرىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان وتە ماڭىزدى جانە وزەكتى سۇراقتاردىڭ قاتارىنا جاتادى. سوندىقتان قابىلداناتىن تاعى دا باسقا كەشەندى شارالاردىڭ ءوزارا تىعىز بايلانىستا جۇزەگە اسىرىلاتىندىعى كۇمانسىز.
بۇل ساياسي رەفورمالاردىڭ ەلىمىزدە ۇرپاقتار الماسۋى, «قاسىرەتتى قاڭتار», الەمدەگى گەوساياسي تۇراقسىزدىق پەن سانكتسيالىق بەي-بەرەكەتتىكتىڭ كۇشەيۋىنە قاراماستان وتكىزىلىپ وتىرعانى, ارينە, ءبىراز قيىندىقتار تۋدىرارى انىق. سوندىقتان ق.توقاەۆتىڭ حالىققا جولداۋىن باتىل قادام دەۋگە ابدەن نەگىز بار. ەندەشە, اتالعان شارالار مەملەكەتتىڭ وسى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى تۋىنداعان گەوساياسي احۋال مەن قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ الدىن الۋعا ىنتالىلىعىن تانىتىپ, جاۋاپكەرشىلىكتى دە ءوز موينىنا الۋعا دايىن ەكەندىگىن حالىق ءتۇسىنىپ, وعان سەنىم ارتسا, قۇبا-قۇپ بولار ەدى. ول ءۇشىن بيلىك ورگاندارىنىڭ جۇمىس ءتاسىلى مۇلدەم وزگەرۋى شارت. ساياسي سالاداعى ەڭبەك ءبولىنىسى ىسپەتتەس وسى شارالار قوعامداعى قوردالانىپ قالعان قاساڭ ۇردىستەر مەن ۇدەرىستەردەن ارىلىپ, «قورشاعان الەۋمەتتىك ورتانى» تازارتىپ, ونىڭ الەۋەتىنە وركەنيەتتىك سيپات بەرىپ, كۇيرەگەن رۋحتى قايتا كوتەرىپ, ونى باياندى ەتۋگە باعىتتالماق. ال ول ءوز كەزەگىندە بيلىكتىڭ بەدەلىن كوتەرىپ, حالىقتىڭ وعان دەگەن سەنىمىن قايتارۋعا جاعداي جاسارى انىق. ول ءۇشىن ساياسي رەفورمالاردى اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋ بارىسىندا ادامداردىڭ بويىن بيلەگەن بەلگىسىزدىك پەن ۇرەي سەزىمىن, ولاردىڭ نارازىلىق الەۋەتىن تومەندەتۋگە ءمان بەرىلگەنى دۇرىس. ويتكەنى دۇنيەدەگى ەڭ قاتەرلى كەساپات – ۇيرەنشىكتى داعدىنىڭ دەگەنىنەن اسا الماۋ. ەندەشە, ازاماتتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرىپ, ولاردى ەڭبەكقورلىققا باۋلۋ, تۇرعىنداردىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرگە بوي ۇرۋىنا جول بەرمەۋ باستى ماقساتتاردىڭ ءبىرى بولماق.
جولداۋدا اشىق اڭگىمەنىڭ ورىن الۋى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ پرەزيدەنتتىك جانە ونىڭ جەكە تۇلعا رەتىندەگى مەملەكەتشىلدىك, ادىلەتتىلىك, جاۋاپكەرشىلىكتىك, مۇراتشىلدىق, مۇددەشىلدىك پەن سەنىمدىلىك سياقتى ۇستانىمدارىنىڭ ايقىن كورىنىس تابۋى قوعامدا قازاقستان مەملەكەتتىلىگىن قۇرۋدىڭ جاڭا جولىنا سۇرانىستىڭ بار ەكەنىن كورسەتسە كەرەك. ەندەشە, پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ «حالىققا قاجەتتى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ – مەنىڭ مەملەكەت باسشىسى رەتىندەگى باستى مىندەتىم. ساياسي جاڭعىرۋ بولماسا, ەلىمىزدى ورنىقتى دامىتۋ, اۋقىمدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق وزگەرىس جاساۋ مۇمكىن ەمەس», دەۋىنىڭ استارىندا ۇلكەن ءمان جاتىر. مىنە, سوندىقتان جولداۋ جان-جاقتى تەكسەرىلگەن عىلىمي-ساراپتامالىق نەگىزدەگى ناقتى ساندىق جانە ساپالىق باستامالاردان تۇرادى. سونىمەن بىرگە ونىڭ بايىپتى جانە تەرەڭ قوعامدىق-ساراپتامالىق تالقىدان وتكەنى حالىق اراسىندا ساياسي رەفورماعا دەگەن وڭ كوزقاراستىڭ قالىپتاسۋىنا ءوز سەپتىگىن تيگىزەرى دە تۇسىنىكتى. سول سياقتى بۇل جولداۋعا كەشەندىلىك جانە جۇيەلىلىك ءتاسىلى مەن ساباقتاستىق ءپرينتسيپى ءتان.
قورىتا ايتار بولساق, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياسي باستامالارىن – رەۆوليۋتسيالىق قادام ەمەس, ول تەرەڭ ويلاستىرىلعان, تاريحي تۇرعىدا نەگىزدەلگەن جانە قازىرگى كەزەڭ تالاپتارىنا ساي كەلەتىن ءتيىمدى دە وڭتايلى ەۆوليۋتسيالىق وزگەرىستەردىڭ العىشارتى دەپ تۇسىنگەن ءجون جانە مۇنى العاشقى قادام دەپ قاراستىرعان دۇرىس. بۇل ساياسي رەفورمالار ءارى تەرەڭدەتىلىپ, ناقتىلانىپ جانە تولىقتىرىلىپ ءوز جالعاسىن تابادى. ويتكەنى جاڭا قازاقستاندى قۇرۋ ءۇشىن تۇسىنىكتى ءارى ءادىل مەملەكەتتىك ساياسات جۇرگىزىلۋى كەرەك. بۇل بارلىق ازاماتقا بىردەي مۇمكىندىك جاسايتىن ساياسات بولۋى قاجەت. وسى رەتتە ق.توقاەۆ جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ءبارىن ءوز موينىنا الىپ, «وسى جولدا, الەۋمەت, تايسالار بولسام – ماعان سەرت, تايقىپ كەتسەڭ – ساعان سەرت, ەرەمىسىڭ, الەۋمەت؟» دەگەن سۇراقتى قوعامعا ارنايى جولداپ وتىرعانداي. ەندەشە, ەل بولىپ اتقا قونىپ, «سەرتكە سەرت» دەسەلىك, اعايىن!