• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 16 ناۋرىز, 2022

ساياسي رەفورمالارمەن ەل تاريحىنىڭ جاڭا پاراعى اشىلدى

290 رەت
كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋى دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىندە بەتپە-بەت كەلگەن سىن-قاتەرلەرگە بەرىلگەن ناقتى جاۋاپ بولدى. وندا قاسىرەتتى قاڭتار وقيعاسى مەن الەمدەگى قازىرگى گەوساياسي شيەلەنىستەردەن دۇرىس قورىتىندى شىعارۋ جانە جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولىنداعى باتىل قادامدار اتاپ كورسەتىلگەن.

قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى جولداۋدا جىل باسىنداعى وقيعالارعا ناقتى قۇقىقتىق باعا بەردى جانە قايعىلى وقيعاعا قاتىسى بارلاردىڭ ەشقايسىسى جازاسىز قالمايتىنىن باسا ايتتى.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدى ودان ءارى دەموكراتيالاندىرۋ باعدارى جالعاسا بەرەتىنىنە نازار اۋدارىپ, قوعامدىق-ساياسي سالاداعى اۋقىمدى جانە جۇيەلى رەفورمالار توپتاماسىن ۇسىندى. بۇل جاڭا باستامالار ەلىمىزدىڭ قازىرگى ساياسي جۇيەسىن تۇبەگەيلى قايتا جاڭعىرتىپ, ونىڭ اشىقتىعىن, ەسەپ­تىلىگىن جانە تيىمدىلىگىن ارتتىرا تۇسەدى.

نەگىزگى رەفورمالاردىڭ ءبىرى باس­قا­رۋدىڭ سۋپەرپرەزيدەنتتىك ۇلگىسىنەن مىقتى پارلامەنتى بار پرەزيدەنتتىك رەس­پۋبليكاعا ءبىرجولا كوشۋ ەكەنى ءسوزسىز. سونىڭ اياسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاقىن تۋىستارىنا ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەتشى بولۋعا جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردا باسشىلىق لاۋازىمداردى يەلەنۋگە زاڭ جۇزىندە تىيىم سالۋ ۇسىنىلدى. سونداي-اق ەل پرەزيدەنتى ءوز وكىلەتتىگىن اتقارۋ كەزەڭىندە ەشقانداي ساياسي پارتياعا مۇشە بولمايتىنى دا ايتىلدى.

وسىلايشا, قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى جۇرتشىلىققا ەلىمىزدىڭ جوعارى باس­شىلىعى, ەڭ الدىمەن, رەفورمانى وزى­نەن باستاۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل – بارلىق قازاقستاندىقتىڭ تالاپ-تىلە­گى­نە ساي كەلەتىن جانە مەملەكەتتىك اپپا­راتقا ۇلگى بولاتىن ماڭىزدى قادام.

سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ سايلاۋ جۇيەسى جانە پارلامەنت پەن ءماسليحاتتاردىڭ قۇرىلىمى مەن جۇمىسى دا تۇبەگەيلى قاي­تا جاڭعىرادى. ەندى ءماجىلىس دەپۋتات­تارى­نىڭ 30 پايىزى ءبىر مانداتتى وكرۋگتەر بويىنشا سايلانادى. ال اۋداندىق جا­نە قالالىق ءماسليحاتتاردىڭ دەپۋتاتتارى تولىعىمەن ماجوريتارلىق جۇيە بويىنشا سايلانادى. ودان بولەك ساياسي پارتيالاردى تىركەۋ پروتسەدۋراسى دا ايتارلىقتاي جەڭىلدەيدى. مۇنىڭ ءبارى حالىق سەنىمىنە يە, ەلگە سىيلى جاڭا تۇل­عا­­لاردىڭ ساياساتقا كەلۋىنە جول اشادى. سون­داي-اق دەپۋتاتتاردىڭ سايلاۋشى­لار الدىنداعى جەكە جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى.

بۇل جولداۋدا سەناتتىڭ قۇرى­لىمى مەن قىزمەتىنە قاتىستى بىرقاتار تىڭ جاڭالىقتار ءسوز بولعانى بەلگىلى. مەم­لەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, سەنات­تىڭ جوعارعى پالاتا رەتىندە جۇمىس ىستەۋى دۇرىس ءارى ورىندى. الەمدە قۇرى­لىمى ۋنيتارلى جانە قازاقستانمەن سالىس­­تىرعاندا حالقى از بولعانىنا قارا­ماس­تان قوس پالاتالى پارلامەنتى بار مەملەكەتتەر جەتكىلىكتى.

ۇسىنىلعان رەفورمالار بويىنشا سەنات الداعى ۋاقىتتا ناعىز وڭىرلەردىڭ مۇددەسىن قورعايتىن پالاتاعا اينالۋعا ءتيىس. بۇل ونىڭ وكىلەتتىگىن وزگەرتۋدى تالاپ ەتەتىنى تۇسىنىكتى. سونىمەن بىرگە ەندى سەناتورلار قاتارىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وكىلدەرى دە بولادى. وسى رەتتە ولاردى بۇرىنعىداي اسسامبلەيا سايلامايتىنىن, تەك ونىڭ ۇسىنۋىمەن پرەزيدەنت تاعايىندايتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. سوعان سايكەس سەناتتىڭ وڭىرلەرمەن بىرگە قوعامداعى ءتۇرلى ەتنوستىق توپتاردىڭ دا مۇددەسىن ەسكەرەدى.

جولداۋ جۇكتەگەن اۋقىمدى مىندەتتەردى ساپالى ءارى ناتيجەلى ورىنداۋ ءۇشىن الداعى ۋاقىتتا كەشەندى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋىمىز كەرەك. ەڭ باستى ماقسات – بارلىق دەڭگەيدەگى شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسىنە ازاماتتاردى كوبىرەك جۇمىلدىرۋ جانە قازاق­ستان­دىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ. ول ءۇشىن كونستيتۋتسيانىڭ 30-دان استام بابىنا وزگەرىس ەنگىزۋ قاجەت جانە جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 20-دان استام زاڭ قابىل­داۋىمىز كەرەك. بارلىق زاڭ ساراپشىلارىمەن, ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ, الدىن الا تالقىلانعاننان كەيىن قابىلدانادى. سەنات دەپۋتاتتارى مۇنداي اۋقىمدى جانە ماڭىزدى جۇمىسقا تاس-ءتۇيىن دايىن.

وسىلايشا, پرەزيدەنتىمىز تىڭ ساياسي رەفورمالارمەن ەل تاريحىنىڭ جاڭا پاراعىن اشىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا بۇل باستامالار اشىق, دەموكراتيالى جانە قۇقىقتىق مەملەكەت – «جاڭا قازاق­ستاننىڭ» باستاۋى بولارىنا ەشقانداي كۇمان جوق.

 

ماۋلەن اشىمباەۆ,

پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار