الەۋمەتتىك جەلىلەردە تۇڭعىش پرەزيدەنتكە جəنە ونىڭ وتباسىنا قاتىستى ءارتۇرلى پىكىر ايتىلۋدا. مۇنىڭ استارىندا وتكىر əلەۋمەتتىك مəسەلەنىڭ جاتقاندىعى بەلگىلى. ونىڭ ءتۇپ-تامىرى – تەڭسىزدىكتە.
مۇنى لاڭكەستەر مەن قىلمىسكەرلەر جاقسى ءبىلدى جانە ۇتىمدى پايدالاندى. بۇل – اقيقات. ايدىڭ جارتىسى – جارىق, جارتىسى – قاراڭعى بولاتىنى سياقتى تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ورىن العان وسى اقيقاتقا دا تاريحي باعاسىن وبەكتيۆتىلىك تۇرعىسىنان بەرۋ كەرەكتىگىنە پرەزيدەنت ق.توقاەۆ كوڭىل اۋداردى. ول ن.نازارباەۆتىڭ 30 جىلدىق ەڭبەگىن جوققا شىعارۋعا بولمايتىندىعىن ايتىپ, تاريحقا قيانات جاساماۋ كەرەكتىگىن ءبىزدىڭ تاريحىمىزدا العاش رەت كوتەردى. بۇعان دەيىن, اسىرەسە, كەڭەس زامانىندا, مەملەكەتتىڭ ىرگەسىن قالاعان, ونى نىعايتۋعا زور ۇلەس قوسقان بارلىق مەملەكەت باسشىلارى داتتالىپ, جاڭا باسشىلار سولارعا قارا كۇيە جاعۋ ارقىلى مانساپقا قول جەتكىزىپ وتىردى. مۇنىڭ ودان كەيىنگى كەزەڭدەردە دە ورىن الىپ, الەمدە بەي-بەرەكەتسىزدىكتىڭ ورىن الىپ وتىرعانىنا كۋامىز. مۇنداي جەردە ساباقتاستىق قايدان بولسىن. الدىڭعىلاردىڭ ىستەگەنىنىڭ ءبارىن تەرىسكە شىعارۋ, ءبارىن «قايتادان باستاۋ» ەڭ وڭاي جول. وتكەندىكىنە جاۋاپ بەرمەۋ, جاۋاپسىزدىق تۋدىردى. ناتيجەسىندە, ماسەلەلەر جيناقتالىپ, ءىس ناسىرعا شاۋىپ, قوعام تۇرالاپ قالىپ, تىپتەن كەرى كەتىپ وتىردى دەسەك تە بولادى. سوندىقتان بۇرىنعىنى كوكسەپ, بۇگىنگى ومىرگە ۇيلەسە الماۋشىلىقتى بولدىرماس ءۇشىن ەلباسىنىڭ قىزمەتىنە ءəدىل باعاسىن بەرگەن جوق. ويتكەنى ءدال وسى كەزەڭدە تəۋەلسىز قازاقستاننىڭ نەگىزى قالاندى. العاشقى جىلدارى قانشاما قيىندىقتار ەڭسەرىلدى. ول – داۋ تۋدىرمايتىن شىندىق.
الايدا تاۋەلسىز مەملەكەت قۇرۋ ۇدەرىسى بارىسىندا جىبەرىلگەن قاتەلىكتەرگە جەتكىلىكتى تۇردە كوڭىل اۋدارىلىپ, وعان دەگەن ءادىل باعانىڭ بەرىلمەۋى ولاردى تۇزەتۋدەگى نەمقۇرايدىلىق پەن جاۋاپسىزدىققا اكەلىپ سوقتى. بارا-بارا بۇل ادەتكە اينالىپ, جاساندىلىق پەن ساپاسىزدىق, جالعان مالىمەتتەر مەن «جاعىمدى» ەسەپ بەرۋ ءىستىڭ مازمۇنىنان گورى ونىڭ سىرتقى كورىنىسىنە باسىمدىق بەرىلىپ, ول مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندەگى ۇيرەنشىكتى ىسكە اينالا باستادى. تەسىك سۋدا بىلىنەر دەگەن, مىنە, وسى. حالىقتىڭ ناقتى ءومىر-تۇرمىسى اۋقىمدى ەسەپتەردە «جاقسارعانى» سونشالىق, تىپتەن ولاردىڭ مۇڭ-مۇقتاجى مەن مۇددەلەرى ەكىنشى قاتارعا كەتىپ قالدى. وسىنىڭ كەسىرىنەن تۋىنداعان ماسەلەلەر سوزبۇيدالىققا سالىنىپ, جىلدار بويى ءوز شەشىمىن تاپپاي كەلدى.
ءيا, تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ كەمشىلىكتەرى بولسا, ودان جاس باسشىلار ساباق الۋى قاجەت. بىراق بۇل ساياسي تاجىريبە بىرجاقتى قارالماۋعا ءتيىس. وسى تۇرعىدا مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ قاڭتار وقيعاسىنىڭ ۇلكەن ساباق بولعانىن ەسكەرتىپ, ءتيىستى قورىتىندىلاردىڭ جاسالاتىندىعىنا باسا نازار اۋداردى. قازىر ەلىمىزدە قابىلدانىپ جاتقان ساياسي شەشىمدەر − سونىڭ دالەلى بولا الادى. مۇنى ادىلەتتىلىكتىڭ ورنىعۋىنىڭ باسى, جاڭا قازاقستان قۇرۋ نيەتىمىزدىڭ دۇرىستىعىنىڭ نىشانى دەپ باعالاعان ءجون.
حالىقتا «دوس تاپپاعان ەر ازار, باسشى باقپاعان ەل ازار» دەگەن بار. «قاعانىن ساتقان حالىقتى ءتاڭىرى دە جاراتپايدى», «حان قاسىندا اقىلدى بي بولسا, قارا جەردەن كەمە جۇرگىزەدى», ء«ۋازىر مۇرىندىقتى تەرىس تارتسا, كەڭ دۇنيەڭ تارىلار», «باسشىلارى مىقتى بولىپ, قوسشىلارى كۇپتى بولعان كوش مىقتى كوش ەمەس», «تالاي ءبورىنىڭ تۇبىنە تۇلكى جەتكەن» دەگەن اتا-بابالارىمىزدىڭ پىكىرلەرىن دە ەسكەرگەن ابزال. وسىنىڭ بارلىعى بۇرىنعى ولقىلىقتار بولعانىمەن ول – ءبىزدىڭ تاريحىمىز. وتكەن ءومىردى قايتارا الماساق تا, وتكەننىڭ قۇرمەتتىسىن قۇرمەتتەي بىلمەگەن ەلدە بولاشاق جوق. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ ء«بəرىمىز تاريحتان ساباق الۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ەلىمىزدىڭ بولاشاعى, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ قامى تۋرالى ويلاۋ» دەپ, اقيقات ايتىلعاندا عانا ادىلدىكتىڭ ورنايتىندىعىنىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ بەردى. بۇل قوعامنىڭ جاڭعىرىپ, ءومىردىڭ وڭالۋىنا جول اشادى.
تاريحاتتى بىلمەگەندەر ادالدىق جولىمەن جۇرە المايدى. ال وتكەنىڭ تۋرالى ويلاعانىڭ – بۇگىنىڭنىڭ قامىن جەگەنىڭ. كەشەگىنى اقتاۋ دا, قارالاۋ دا بۇگىنگىنىڭ ماقساتتارىنان تۋادى. ارينە, بۇل جاعدايدىڭ توڭىرەگىندە سۇراۋ – وڭاي, ال وعان جاۋاپ بەرۋدىڭ قيىن تۇستارى كوپ-اق. حالقىمىزدا «راسپەنەن تالاسپا» دەگەن بار. سونىمەن بىرگە ادىلدىك كوپتىڭ مۇددەسى بولعانىمەن ءومىردىڭ مۇمكىندىككە باعىناتىنىن دا ەستەن شىعارماعان ماڭىزدى. ەندەشە, بىزگە قيسىنسىزعا نانبايتىن سىنشىلىق كوزقاراس قاجەت. ءيا, جۇرت ءادىل بولماي, ەلدىڭ ءىسى وڭعا باسپايدى. ال ادىلدىك جوق جۇرتتا بەرەكە-بىرلىكتىڭ دە بولمايتىندىعى بەلگىلى. تىلەگى اقتىڭ ءىسى حاق بولادى دەگەن اقيقاتتى ەسكەرمەسەك, قياناتقا ۇرىنامىز. ەگەر كەشەگىلەردىڭ ەڭبەگىن ەلەمەسەك, بۇگىنگىمىزدىڭ كوڭىلىنە قاراماساق, ەرتەڭگىلەردى قايدان قارىق قىلامىز. ەندەشە, وتكەن ىسكە وكىنگەن ءومىردىڭ زايا كەتكەن ءومىر ەكەنىن تۇسىنگەن دۇرىس. ولاي بولسا, وتكەندى قۋعاندى قويىپ, قازىرگىنى جوندەۋگە ءجون ىزدەگەن ابزال. ويتكەنى سەنىم جوعالعان جەردە ءومىر سەرگەلدەڭگە اينالادى. تەك ۇجدان عانا ەكى ءومىردىڭ ازىعى بولاتىنىن ۇمىتپايىق, اعايىن.