• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الەم 01 ناۋرىز, 2022

ۋكرايناداعى جاعداي ۋشىعىپ بارادى

1290 رەت
كورسەتىلدى

ۋكرايناداعى احۋال كۇننەن-كۇنگە ناشارلاۋ ۇستىندە. ۇرىس بارىسى دا وزگەرىسكە ۇشىرادى. بۇعان دەيىن رەسەي اسكەرى اۋىر تەحنيكالارمەن قالالاردى باسىپ الۋعا تىرىسقان. الايدا بۇل جوسپار جۇزەگە اسپاعاننان كەيىن ۋكراينانىڭ ءىرى قالالارىن زىمىراندارمەن اتقىلاپ جاتىر. 

رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ءباس­پا­سوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ اۋە سوققىلارى قاراپايىم تۇر­عىن­دارعا باعىتتالعانى تۋرالى اقپارات وتىرىك دەپ ايتتى. دەگەن­مەن, الەۋمەتتىك جەلىلەر­دەگى ۆيدەو­لاردا ۋكراينا قالالارى­نا رۇق­سات ەتىلمەگەن ۆاكۋمدىق جانە كاسسەتالىق بومبالارمەن, قا­نات­تى زىمىراندارمەن اتقى­لاپ جاتقانى بايقالادى. ماسەلەن, ۆيدەولاردىڭ بىرىن­دە حاركوۆتىڭ ءدال ورتاسىنا تۇس­كەن زىمىراننىڭ كوپ دۇنيەنى بۇلدىرگەنى انىق كورىنەدى. سونداي-اق قاراپايىم تۇرعىنداردىڭ ءۇيىنىڭ قيران­دى­لارى دا ءجيى جاريالانىپ جاتىر.

بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى­نىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كەڭ­سەسىنىڭ (OHCHR) مالىمەتىنە سۇيەنسەك, وتكەن اپتادا رەسەي  اسكەرى ۋكرايناعا باسىپ كىرگەننەن بەرى كەمىندە 136 بەيبىت تۇرعىن قازا تاپقان. سونىڭ ىشىندە 13 بالا بار. شامامەن 400-گە جۋىق ادام جارالاندى.

OHCHR ءباسپاسوز حاتشىسى ليز تروسسەلل قازا تاپقانداردىڭ كوپشىلىگى ۋكراينانىڭ شىعى­سىنداعى دونەتسك جانە لۋگانسك وبلىستارىنىڭ تۇرعىندارى ەكەنىن جەتكىزدى. الايدا شىعىن بۇدان الدەقايدا كوپ بولۋى مۇمكىن.

ۇلىبريتانيا بارلاۋ قىز­مەتى تاراتقان دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, باس­قىنشى اسكەردىڭ كيەۆكە قاراي جىلجۋى باياۋلاپ قالعان. سوندىقتان ەل استاناسىن ارتيللەريامەن اتقىلاپ جاتىر. ۋكراينانىڭ وڭتۇستىگىندەگى حەرسون قالاسىنىڭ مەرى شاھاردى رەسەي­لىك ساربازدار قورشاپ ال­عانىن حابارلادى.

ناتو باسشىسى يەنس ستول­تەنبەرگ رەسەيدى ۋكراينا­داعى سو­عىستى توقتاتىپ, بارلىق كۇش­تەرىن شىعارۋعا شاقىردى. سو­نىمەن قاتار اليانس كيەۆتى قولداۋ ماقساتىندا اسكەر نەمەسە اسكەري ۇشاق جىبەرمەيتىنىن جەتكىزدى.

«ناتو – قورعانىسقا ار­نال­عان وداق. ءبىز رەسەيمەن قاق­­تى­عىسقىمىز كەلمەيدى. رەسەي­دەن دەرەۋ سوعىستى توقتا­تىپ, ۋك­راي­نادان بارلىق كۇش­تەرىن شىعارىپ, ماسەلەنى ديپ­لو­ماتيالىق جولمەن شەشۋگە شاقىرامىز», دەدى يەنس ستولتەنبەرگ.

ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى بوريس دجونسون «ەۋرو­پا قۇرلىعى اپاتقا تاپ بولدى» دەپ مالىمدەدى. ۆارشاۆاعا بار­عان ساپارىندا ول پولشا ۇكى­مەتى مەن حالقى گۋمانيتارلىق داع­دارىستى شەشۋگە مول ۇلەس قوسىپ جاتقانىنا توقتالدى.

وسى ورايدا ۇلىبريتانيادا كونسەرۆاتورلار مەن وپپوزي­تسيا­لىق دەپۋتاتتار ۇكىمەتتى قىسىم­عا الىپ, ۋكراين بوسقىندارىن قا­بىل­­داۋعا كىرىسۋدى تالاپ ەتتى. پرەمەر-مينيستر سونداي-اق ۋك­راي­نا پرە­زيدەنتى ۆولوديمير زەلەن­­سكي­دىڭ «كوشباسشىلىعى مەن ەر­لىگىنە» قۇرمەت كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.

ەۋروپالىق پارلامەنتتە ۋك­رايناداعى احۋالعا بايلانىستى تىڭدالىم ءوتىپ, اتالعان ەلدىڭ پرەزيدەنتى ۆولوديمير زەلەن­سكي بەينە-رەجىمدە قاتىستى. دەپۋتاتتار باسقىنشىلار­­مەن كۇرەستە ەرىك-جىگەر كورسەتىپ جات­قان زەلەنسكيگە ءبىر مينۋت بويى تىك تۇرىپ, قول شاپالاقتاپ قۇرمەت كورسەتتى. «بۇگىن سىزدەرگە قايىرلى تاڭ, قايىرلى كۇن نەمەسە قايىرلى كەش دەپ ايتا المايمىن. سەبەبى كەي ادامدار ءۇشىن ءار كۇن قايىرلى بولىپ جاتقان جوق. كەيبىرى ءۇشىن بۇل كۇن اقىرعى كۇنگە اينالدى», دەدى ول.

سونداي-اق زەلەنسكي رەسەيدىڭ تەك اسكەري نىساندارعا شابۋىل جاسايمىز دەگەن مالىمدەمەسىن جوققا شىعاردى. «16 بالانى ءولتىردىڭ. قاي اسكەري بازادا بالالار بار؟ قاي بالا تانك ايداپ ءجۇر ەكەن؟», دەدى ول.

دۇيسەنبى كۇنى ۋكراينا باس­شىلىعى ەۋروپالىق وداققا ەنۋ تۋرالى ءوتىنىش جاسادى. ۇيىم اتال­عان ەلدى قۇرامىنا ەن­گىزۋ پرو­تسەسى جەدەل جۇرەتىنىن, قازىر­گى تاڭ­دا ونى قاراستىرىپ جات­قانىن اتاپ ءوتتى. ەو-عا مۇشە بىر­قاتار مەم­­لەكەت بۇل ۇسىنىستى قول­داي­تى­نىن مالىمدەدى.

سونىمەن قاتار ەۋروپالىق پارلامەنت ۇيىمنىڭ رەسەيدىڭ مۇ­نايى مەن گازىن يمپورتتاۋدى شەك­تەۋ­گە شاقىردى. دەپۋتاتتار كرەمل­دىڭ باسقىنشى قادامىنا قار­سى جاۋاپ رەتىندە قاتاڭ سانكتسيا­لار ەنگىزۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. قۇ­جات­تا ەۋروپالىق وداقتىڭ پورتتارى­نا رەسەيگە باراتىن كەمەلەردى كىرگىزۋ­دەن باس تارتۋ جونىندە ايتىلعان.

Maxar كومپانياسى سپۋتنيكتەن تۇسىرىلگەن سۋرەتتەرگە سۇيەنە وتىرىپ, كيەۆكە سولتۇستىك-باتىس باعىتتا شامامەن 64 شاقىرىمعا سوزىلعان رەسەيدىڭ اسكەري كولونناسى كەلە جاتقانىن حابارلادى.

رەسەيگە سانكتسيا سالعاندار سانى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ بارادى. ءتىپتى ساياساتقا قاتىسى جوق كومپانيالار دا اۋىلىن الىس قوندىرۋدى ءجون سانادى. ماسەلەن, Disney كومپانياسى Batman ءفيلمىن رەسەيدە كورسەتۋدەن باس تارتتى. Mastercard كومپانيا­سى ەلدەگى بىرقاتار قارجى ينس­تيتۋتىنىڭ جۇمىسىنا تىيىم سالىنعانىن حابارلادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار