قىتايدىڭ باس شاھارى – بەيجىڭدە XXIV قىسقى وليمپيا ويىندارى رەسمي تۇردە اياقتالدى. 16 كۇن بويى اق وليمپيادانىڭ ورداسىنا اينالعان بەيجىڭ, يانتسين جانە چجانتسزياكوۋ قالالارىندا دۇنيە ءجۇزىنىڭ ەڭ تاڭداۋلى سپورتشىلارى قىسقى سپورتتىڭ جەتى تۇرىنەن 109 مەدال جيىنتىعىن ساراپقا سالدى.
«قۇس ۇياسى» اتالىپ كەتكەن بەيجىڭدەگى ايگىلى ستاديونداعى اق قار, كوك مۇزداعى ويىنداردىڭ رەسمي جابىلۋ سالتاناتىندا وليمپيادا تۋى تومەن ءتۇسىرىلىپ, بايراق حوك پرەزيدەنتىنە قايتارىپ بەرىلدى. ال توماس باح ونى 2026 جىلعى قىسقى وليمپيا ويىندارىن قابىلدايتىن يتاليانىڭ ميلان قالاسىنىڭ مەرىنە ۇستاتتى. ال سوڭىنان حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ پرەزيدەنتى توماس باح بەيجىڭ وليمپياداسىن جابىق دەپ جاريالادى. ءسويتىپ, تاعى ءبىر قىسقى وليمپيا ويىندارى تاريح قويناۋىنا ەندى.
سولت-لەيك-سيتي, تۋرين, ۆانكۋۆەر ءھام بەيجىڭ
جەر شارىنىڭ ءتورت بۇرىشىندا ورنالاسقان بۇل ءتورت قالانى نە بىرىكتىرۋى مۇمكىن؟ ارينە, قازاقستاندىق سپورتشىلاردىڭ وسى قالالاردا ۇيىمداستىرىلعان وليمپيادالاردان ولجاسىز ورالۋى. بيىلعى دودا الدىندا قازاقستاندىقتاردىڭ «قارا تىزىمىندەگى» قالالار رەتتىلىگى وسى تىزىممەن ءبىرجولا اياقتالىپ, سوچي مەن پحەنچحانداعى جۇلدەگە باستاعان دارا جول جالعاسىن تابادى دەپ ۇمىتتەنگەن ەدىك. سويتسەك, ءبىزدى تاعى ءبىر ءساتسىز وليمپيا ويىندارى كۇتىپ تۇرعان ەكەن.
جالپى, قازاقستاندىق سپورتشىلار تاۋەلسىزدىك تاريحىنداعى سەگىزىنشى قىسقى وليمپيادادا باق سىناپ, تەڭ جارتىسىندا جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىنۋ باقىتى بۇيىردى. ال قالعان ءتورت وليمپيادادا سپورتشىلارىمىزدىڭ تاۋى شاعىلدى. ەندى سپورت سالاسىنا جاۋاپتى مامانداردىڭ الداعى ۋاقىتتا سپورتقا دەگەن كوزقاراسى وزگەرمەيتىن بولسا, كەلەسى وليمپيادادا دا جەرلەستەرىمىز جانارىمەن جەر شۇقىپ كەلەتىنىن توكيو مەن بەيجىڭدەگى تورتجىلدىقتىڭ باستى باسەكەلەرى دالەلدەپ بەردى.
قىسقى وليمپيا ويىندارى تاريحىندا قازاقستان سپورتشىلارى سەگىز مەدال جەڭىپ العان بولسا, سونىڭ تەڭ جارتىسى شاڭعىشى ۆلاديمير سميرنوۆقا تيەسىلى. ليللەحاممەردە ءبىر التىن, ەكى كۇمىس, ناگانودا قولا جۇلدە جەڭىپ العان داڭقتى سپورتشىمىز قازاقستان وليمپيادا كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سۇحبات بەرىپ, جەرلەستەرىمىزدىڭ بەيجىڭدەگى ونەرىنە ءوز باعاسىن بەردى.
– ارينە, ءبىزدىڭ قۇرامانىڭ بەيجىڭدە بىردە-ءبىر مەدال جەڭىپ الماعانى وتە وكىنىشتى. بىراق ناتيجەنىڭ ءدال وسىلاي بولاتىنى ءاۋ باستا بەلگىلى بولعان ەدى. ويتكەنى شورت-ترەك پەن موگۋلدى قوسپاعاندا, وزگە سپورت تۇرىندەگى وكىلدەرىمىزدىڭ الەم كۋبوكتارى مەن حالىقارالىق جارىستاردا ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىنبەۋى وليمپيادادا جۇلدە بولمايتىنىن مەڭزەگەندەي بولدى. كونكي جارىسىندا ازداعان ءۇمىت بولدى. ال قالعان سپورتشىلاردىڭ بار ماقساتى – وليمپيا ويىندارىنا قاتىسۋ بولعان سياقتى. قازاقستاندىق دەلەگاتسيا نەگىزگى مىندەتتى ورىندادى دەپ ويلايمىن. ياعني كوپتەگەن سپورت تۇرىنەن جولداما ۇتىپ الدى. ەندى سپورت شەنەۋنىكتەرى كەلەسى وليمپيادالاردا جۇلدە الۋ ءۇشىن بۇگىننەن باستاپ قازاقستانداعى دارىندى جاستاردى ىزدەپ, سولارعا بار جاعدايدى جاساۋى كەرەك. سەبەبى تاسادا قالعان تالانتتار وزدىگىنەن كوتەرىلە المايدى. سپورتقا ينۆەستيتسيا قۇيۋ كەرەك, جاڭا سپورت تۇرلەرىنە كوڭىل بولگەن ءجون, حالىقتى كوبىرەك تارتۋ قاجەت. ءدال وسىنداي ەڭبەكسىز بىزدە ەشقاشان مەدالعا ءۇمىت بولمايدى, – دەدى ول.
كىنانى تاعى دا كوروناۆيرۋس ارقالاي ما؟
وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ مينيسترلىكتىڭ القا ماجىلىسىنەن كەيىن جۋرناليستەردىڭ بەيجىڭ وليمپياداسى مەن قازاقستاندىق سپورتشىلاردىڭ ونەرىنە قاتىستى سۇراعىنا جاۋاپ بەرىپ, ازىرشە وليمپياداعا ناقتى قورىتىندى جاساۋ ءالى ەرتە ەكەنىن جانە قىسقى ويىندار اياقتالعاننان كەيىن مينيسترلىك بۋرابايدا كوشپەلى كەڭەس وتكىزۋدى جوسپارلاعانىن ايتتى.
– وليمپيادا اياقتالعاننان كەيىن ءبىز بىردەن بۋرابايدا ۇلكەن كوشپەلى كەڭەس وتكىزەمىز. سول جەردە ناقتى قورىتىندىلار جاسالادى. قىسقى وليمپيادانىڭ ناتيجەسى بويىنشا بەلگىلى ءبىر كادرلىق وزگەرىستەر بولادى, – دەدى داۋرەن اباەۆ.
جانكۇيەرلەردىڭ ەسىندە بولسا, قازاقستاننىڭ ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتى التى اي بۇرىنعى توكيو وليمپياداسىنداعى وتاندىق سپورتشىلاردىڭ ساتسىزدىگىنەن كەيىن دە القالى جيىن وتكىزگەن-ءدى. سپورت فۋنكتسيونەرلەرى, سالاعا جاۋاپتى ماماندار, جاتتىقتىرۋشىلار ارى تالقىلاپ, بەرى تالقىلاپ, اقىر سوڭىندا توكيوداعى توقىراۋعا ەكى جىلدان بەرى ادامزات بالاسىنا دەس بەرمەي كەلە جاتقان پاندەميانى كىنالى عىپ شىعارعان بولاتىن. بۇل جولعى جيىندا دا كوروناۆيرۋس كوپ «تاياق جەيتىنگە» ۇقسايدى.
وسى ورايدا وليمپيادا چەمپيونى ۆلاديمير سميرنوۆ وليمپيادادا ءتاۋىر ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن الدىمەن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورتىنا نازار اۋدارىپ, حالىقارالىق تالاپقا ساي كوپتەگەن سپورت كەشەندەرىن سالۋ كەرەك ەكەنىن ايتادى.
– قازاقستاننىڭ كوپ بولىگىندە قىس مەزگىلى التى ايعا دەيىن سوزىلادى. بىلايشا ايتقاندا, قىسقى سپورتپەن اينالىسۋعا تولىق مۇمكىندىك بار. بىراق سپورتىمىزدا قۇرىلىم (جۇيە) دۇرىس جۇمىس ىستەمەيدى. سپورتتا جەتىستىككە جەتۋ ءۇشىن الدىمەن جاقسىلاپ تالداۋ جاسالۋ كەرەك. ياعني قاي وبلىستا قانداي سپورت ءتۇرىن دامىتۋعا بولادى دەگەن سياقتى. سونان سوڭ جۇيەلى تۇردە ورىندالاتىن جاقسى باعدارلاما قاجەت. مۇنىڭ بارلىعىن جاساۋ ءۇشىن قارجى مەن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جاڭا سپورت نىساندارى كەرەك. سپورتشىلار اراسىنداعى باسەكەلەستىكتى ۇنەمى ارتتىرىپ وتىرعان ءجون. ول ءۇشىن بىزگە ءجيى سپورتتىق شارالار وتكىزىپ, شەتەلدەگى باسەكەلەرگە كوبىرەك قاتىسۋ قاجەت. اسىرەسە كورشىلەس ەلدەرگە بارعان دۇرىس. بۇل تەك نەگىزى قۇرامدى عانا سايىستارعا جىبەرە بەرۋ كەرەك دەگەن ءسوز ەمەس. بالالار, جاسوسپىرىمدەرگە دە جاعداي جاسالعانى ءجون. ەلىمىزدە بالالار, جاسوسپىرىمدەر, ستۋدەنتتەر سپورتىن دامىتۋ كەرەك. الايدا بۇل ءۇشىن جاقسى باعدارلاما كەرەك ەكەنىن تاعى دا قايتالاپ ايتامىن. بۇل باعدارلامانى قۇراستىرىپ شىعاتىن تالانتتى ادامداردى تارتۋ كەرەك جانە ونى ەنگىزۋ وتە ماڭىزدى, – دەيدى ۆلاديمير سميرنوۆ.
وكىنىش پەن ساتسىزدىكتەر
قازاقستاندىق سپورتشىلار بەيجىڭدە جۇلدەسىز قالسا دا, وتكەن وليمپيادالارمەن سالىستىرعاندا كەيبىر سپورت تۇرلەرىندە العا جىلجۋ بايقالسا, كەي سپورتتا ناتيجەلەرىمىز تومەندەپ بارا جاتقانداي. ماسەلەن, بيىلعى وليمپيادادا تۋ ۇستاپ شىققان شورت-ترەكشى ابزال اجىعاليەۆ پەن ميلان وليمپياداسىنىڭ ءۇمىتى – ءادىل عالياحمەتوۆ 500 جانە 1500 مەترگە جارىسۋدا فينالدا باق سىنادى. اسىرەسە ابزال مەدالعا قول سوزىم جەر قالعاندا توقتادى. اجىعاليەۆ وسىدان ءتورت جىل بۇرىن پحەنچحاندا جارتىلاي فينالدان كەرى قايتىپ ەدى.
ال قازاقستاندىق جانكۇيەرلەر قاتتى ءۇمىت كۇتكەن موگۋلشىلار دميتري رەيحەرد, يۋليا گالىشەۆا, كونكيشى دەنيس كۋزين سىن ساعاتتا جىگەرسىزدىك تانىتتى. پحەنچحان وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى يۋ.گالىشەۆا بىلتىرعى Əلەم كۋبوگى كەزەڭدەرىندە ءتاۋىر ناتيجە كورسەتكەنىمەن, بيىل بىردە-ءبىر رەت جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىنە المادى. وليمپيا ويىندارىنىڭ العاشقى ىرىكتەۋ كەزەڭىنەن ءساتتى وتكەنىمەن, ەكىنشى فينالدىڭ سوڭعى سەكىرىسىندە قاتەلىككە بوي الدىرىپ, جۇلدەدەن تىس قالدى. دميتري رەيحەرد تە ەكىنشى فينالدا ءسۇرىندى. سوچيدە بەسىنشى ورىنعا تابان تىرەگەن ول بەيجىڭدە ءوز ناتيجەسىن جاقسارتا المادى. ەكىنشى فينالدا نەبارى سەگىزىنشى ورىنعا تۇراقتادى.
قاتارىنان ءتورتىنشى وليمپياداسىنا قاتىسقان كونكيشى دەنيس كۋزين دە ەل سەنىمىن اقتاي المادى. الەم چەمپيوناتتارىندا توپ جارعان ساناۋلى سپورتشىنىڭ ءبىرى كۋزين بەيجىڭ وليمپياداسىنا ەرەكشە دايىندالعان ەدى. ويتكەنى 33 جاستاعى سپورتشىمىزدىڭ بۇل سوڭعى مۇمكىندىگى بولاتىن. الايدا وعان بۇل جولى دا ساتتىلىك جولداس بولمادى. 1000 مەتردە سىنعا تۇسكەن ول مارە سىزىعىن نەبارى 23-ءشى بولىپ كەستى. ۋاقىت كورسەتكىشى تىم ناشار – 1:10.077. كۋزين بىلتىر عانا ەل بىرىنشىلىگىندە وسى قاشىقتىقتا 1.07,65 ناتيجەسىمەن قازاقستان رەكوردىن ورناتقان ەدى. ال 1000 مەتردە وليمپيادانىڭ التىنىن العان نيدەرلاند وكىلى توماس كرولدىڭ ۋاقىت كورسەتكىشى – 1:07.92.
نورۆەگيالىقتار دەس بەرمەدى
بەيجىڭدەگى اق وليمپيادادا جارىستىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن قاتىسۋشى كوماندالار توپ باسىنا تالاستى. سپورتشىلاردىڭ جەكەلەي رەكوردىنان بولەك, نورۆەگيا قۇراماسى بەيجىڭ وليمپياداسىندا التىن مەدال سانى بويىنشا دا ءوز رەكوردتارىن جاڭارتتى. نورۆەگيا ءتورت جىل بۇرىنعى دودادا 14 التىن ولجالاعان بولسا, بيىل ولاردىڭ سپورتشىلارى 16 مارتە ءوز ەلىنىڭ ءانۇرانىن شىرقاتتى. سونداي-اق ۆيكينگتەر ەلى پحەنچحاندا جالپى سانى 39 مەدال يەلەنىپ (14 التىن, 14 كۇمىس جəنە 11 قولا), ۆانكۋۆەر وليمپياداسىندا جالپى سانى 37 (9-15-13) مەدال العان اقش-تىڭ رەكوردىن جاڭارتقان ەدى. الايدا بيىل تەك 37 جۇلدەمەن (16 التىن, 8 كۇمىس, 13 قولا) شەكتەلدى.
بەيجىڭ وليمپياداسىنا قاتىسقان 2871 سپورتشىنىڭ 98-ءى ەكى جəنە وداندا كوپ مەدال جينادى. ونىڭ ىشىندە نورۆەگيالىق بياتلونشىلار يوحاننەس تيننەس بيو مەن مارتە ولسبيۋ-رويسەلانن جانە رەسەيلىك شاڭعىشى الەكساندر بولشۋنوۆ بەس جۇلدە جەڭىپ الدى. تيننەس بيو ءبىر وليمپيادادا ءتورت التىن, ءبىر قولا مەدال ولجالاسا, ا.بولشۋنوۆ ءۇش مارتە توپ جارىپ, ءبىر كۇمىس جانە ءبىر قولا مەدالعا قول جەتكىزدى. ال ولسبيۋ-رويسەلانن ءۇش مارتە بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى جانە ەكى رەت قولا جۇلدەگەرى دەگەن اتاققا يە بولدى.
بيىلعى وليمپيادادا 27 ەلدىڭ سپورتشىلارى جۇلدەگەر اتاندى. بۇل – پحەنچحان وليمپياداسىمەن سالىستىرعاندا ءۇش ەلگە تومەن. سونداي-اق بەيجىڭ وليمپياداسىندا 21 ەلدىڭ سپورتشىلارى التىن مەدال جەڭىپ الدى. سوچي مەن پحەنچحان وليمپياداسىندا 22 قۇرامانىڭ وكىلى التىن الىپ, وليمپيادا رەكوردىن قايتالاعان ەدى. ال مەدال جيىنتىعى بويىنشا جالپىكوماندالىق ەسەپتە نورۆەگيا قۇراماسى قاتارىنان ەكىنشى مارتە توپ باستادى. وسىناۋ ۇلى كوشتە قازاقستان سپورتشىلارى 12 اي جاز بولاتىن جاڭا زەلانديا (2 التىن, 1 كۇمىس) مەن اۋستراليا (1 التىن, 2 كۇمىس, 1 قولا) قۇرامالارىنان قالىپ قويدى.