ءابدىجامىل اعامىز دۇنيەدەن ءوتتى دەگەندە, مەنىڭ ەسىمە ول كىسىنىڭ كەيبىر ەرەكشەلىكتەرى ءتۇستى. جالپى, ول كىسى بىرەۋگە جاقسا, بىرەۋگە جاقپايتىن. باسقا جازۋشىلارعا قاراعاندا ەرەكشە كوزگە ءتۇسىپ تۇرادى. مىسالى, ءبىز, جازۋشىلاردىڭ ءبارى, اۋەلى اڭگىمە جازامىز. ودان كەيىن پوۆەست, حيكايا جازامىز. ابدەن شىڭدالعاندا بارىپ رومانعا بەت بۇرامىز عوي. بۇل كىسى پروزاعا بىردەن «كۋرليانديا» دەگەن رومانىمەن كەلدى. سوعىسقا قاتىسىپ كەلگەننەن كەيىن «كۋرليانديا» رومانىن جازىپ, جاريالادى.
اعامىز توقسانعا كەلگەندە «ەڭبەك ەرى» دەگەن اتاق الدى. وعان دەيىن قازاقستان وكىمەتىنەن ەشقانداي سىي-سىياپات العان جوق. مەملەكەتتىك سىيلىقتى ماسكەۋدەن الدى. كسرو بەردى. سونىمەن قاتار ءابدىجامىل اعامىز ءوزىنىڭ مەرەيتويىن جاساپ كورگەن ادام ەمەس. 50, 60, 70, 80 جاسقا تولعانىندا مەرەيتويلارىنىڭ ەشقايسىسىن جاساماعان. توقساننان اسقاندا عانا ءبىر رەت مەرەيتويىن جاسادى. بۇل دا ءبىر ەرەكشەلىگى.
ءبىزدىڭ كوزىمىز كورگەن اعا جازۋشىلار ىشىندە ۇزاق جاساعانى دا وسى كىسى. جۇزگە جەتەدى دەپ ويلاعانبىز, جاتقان جەرى جايلى بولسىن, 97-دە جامان جاس ەمەس قوي. جانە بۇل كىسىنىڭ شىنىمەن ءوز جاسى بۇدان ۇلكەندەۋ بولۋى مۇمكىن دەگەن ءسوز بار. وسىنشاما جاسقا كەلسە دە, قالامى قولىنان ءبىر تۇسكەن جوق. وسىدان ەكى جىل بۇرىن «تاسجۇرەك ىندەتى» دەگەن ماقالاسىن ورىسشا جازدى, «ۆيرۋس بەسسەردەچيا» دەپ. سوندا ءبىزدىڭ قوعامداعى قازىرگى كەمشىلىكتەردى, ول كەمشىلىكتەردىڭ قايدان شىققانىن باستان-اياق ءتىزىپ شىقتى. سونداي-اق وندا جاستار تاربيەسىنىڭ دۇرىس ەمەستىگىن, ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن مەيىرىمى سۋىپ قالعاندىعىن, مەيىرباندىققا تاربيەلەمەك تۇرماق, ءبىزدى اقشا بيلەپ كەتىپ جاتقانىن – ءبارىن ۇلكەن ءبىر تولعانىسپەن, كۇيىنىشپەن جەتكىزدى. وكىنىشكە قاراي ونى ءىلىپ اكەتكەن اعالارىمىز دا, ىنىلەرىمىز دە بولعان جوق. ەرمەك تۇرسىنوۆ قانا ءۇن قاتتى. «اعامىز وتە دۇرىس ايتىپ وتىر. مۇنداي ىندەتتى دەرەۋ قولعا الماساق, ۇلكەن داعدارىسقا اپارادى», دەپ پىكىر قوستى. جانە جازۋشىنىڭ سول ايتقانى تۋرا كەلدى. مىنا قاڭتارداعى ب ۇلىنشىلىك جاستاردىڭ جۇمىسسىزدىعىنان, مەملەكەتتىڭ ولارعا جوندەپ كوڭىل بولمەۋىنەن بولىپ, بەتىمەن كەتكەندىكتىڭ اياعى وسىنداي بەرەكەسىزدىككە ۇشىراتتى. مىنە, وسىنداي ىندەتتى الدىن الا بولجاي بىلگەن ناعىز ۇلكەن ادام.
بۇل كىسى سوعىستى كورگەن, سوعىستان كەيىنگى زاماندى كورگەن, ودان كەيىن جاريالىلىقتى, وتىرىكتى, شىندىقتى, ءبارىن كورىپ, سونىڭ بارلىعىن تارازىلاپ وتىرىپ سويلەيتىن ادامنىڭ سوڭى ما دەپ شوشيمىن. اعامىزدىڭ اڭعارىپ بىلگەنىن ءبىز كورە قويعانىمىز جوق. كوپتى كورگەن ادام كوپ بىلەدى جانە بىلگەن سايىن حالقىنا جانى اشيدى. ويتكەنى ول كىسىگە حالقىنان باسقا ەشتەڭە كەرەك جوق ەدى. اتاعى دا, تالانتى دا, جاعدايى دا, ءبارى بار ەدى. سوندىقتان جاڭاعى «تاسجۇرەك ىندەتىن» جانى كۇيىپ تۇرىپ جازدى. مەملەكەت باسىنداعىلارعا ەسكەرتتى. مۇنداي كەسەلدى مەملەكەت توقتاتپاسا, جەكە ادام توقتاتا المايدى. مىسالدارىنا شەيىن كورسەتتى. سولاي ايتا بىلەتىن, جاسى كەلسە دە جادى مىقتى ادام ەدى.
بۇل كىسىنىڭ اتاقتى جازۋشى بولۋىنا نەگىز بولعان شىعارماسى – اتاقتى «قان مەن تەر» رومانى. ءبىزدىڭ قاتارىمىزدا «قان مەن تەردى» وقىماعان ادام جوق قوي دەپ ويلايمىن. روماننىڭ اتىندا دا تۇر عوي: ءبىر جاعى قان – قىرعىن, ەكىنشى جاعى تەر – ەڭبەك. وسىنىڭ ءبارىن قازاق حالقى باسىنان كەشتى. كەڭەس وكىمەتىنىڭ كەلۋى, اقتاردىڭ قازاقتى قىرىپ-جويۋى, كەڭەس قوعامىنىڭ ورناۋى, وسىنىڭ ءبارى – قازاق حالقىنىڭ باسىنان وتكەن تاريح. بۇل – تاريحي رومان. سول دۇنيەسىمەن اتاعى شىققان, حالقىنا ەڭبەگى سىڭگەن ارداگەر اعامىز. ادام بالاسىنىڭ ءبارى باراتىن جەرگە اتا-باباسىنىڭ ىزىمەن اعامىز دا كەتتى. جازعان ەڭبەگىن, سوڭىنا قالدىرعان مۇراسىن جاستار وقىسا, تالقىلاپ ۇيرەنسە, نۇر ۇستىنە نۇر. سوندا بۇل كىسىنىڭ دە اتى ولمەيدى.
بەكسۇلتان نۇرجەكە,
مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى