• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
سپورت 31 قاڭتار, 2022

تاريحي جولدامانىڭ تاريحى

2890 رەت
كورسەتىلدى

بىرەر كۇننەن سوڭ قىتاي استاناسى بەيجىڭدە 2022 جىلعى قىسقى وليمپيا ويىندارىنىڭ الاۋى جاعىلادى. بيىلعى اق قار, كوك مۇز ۇستىندەگى باسەكەدە قازاقستان قۇراماسى ساپىنان 34 سپورتشى سپورتتىڭ 8 تۇرىنەن باق سىنايدى. اسىرەسە شاڭعى قوسسايىسىندا ونەر كورسەتەتىن سپورتشىمىزدىڭ جولىنا ەرەكشە ۇڭىلەمىز. ويتكەنى قازاقستان قۇراماسى 1994 جىلدان بەرگى قىسقى وليمپيادا تاريحىندا بيىل تۇڭعىش رەت ءدال وسى سپورت تۇرىنەن باق سىناۋعا مۇمكىندىك الدى. تاريحي جولدامانىڭ يەگەرى – 26 جاستاعى الماتىلىق شىڭعىس راكپاروۆ. جەرلەسىمىز ءۇش مارتە الەم بىرىنشىلىگىندە باق سىناعان.

«حالىقارالىق جارىستاردا جيعان ۇپايىمىز بويىنشا وليمپياداعا جولداما بەرىلدى. شىڭعىس ءۇشىن بۇل وليم­پيا­دا ۇلكەن تاجىريبە بولارى انىق. ەكىنشى جولداما الاتىن مۇمكىندىگىمىز دە بولعان. الايدا ۇپاي سانىنىڭ ازدىعى­نا بايلانىستى ول جولدامادان قاعىل­دىق», دەدى كوماندانىڭ باس باپكەرى ءدىلشات ميراەۆ.

شىڭعىس راكپاروۆ الماتى قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. بوز­بالا شاعىندا ەلىشىلىك جارىستاردا ءتاۋىر ناتيجەگە يە بول­عان ول 2013 جىلدان باستاپ حا­­لىق­ارالىق ارەنالاردا بوي كور­­سەتە باستادى. ول سول جىلى پول­شانىڭ ششيرك قالا­سىندا ۇيىم­داستىرىلعان FIS كۋ­بو­گىندا باق سىناپ, مارە سى­زى­عىن نەبارى 91-ءشى بولىپ كەسكەن ەدى. بۇل ونىڭ شەتەلدەگى العاش­قى ەڭ ءىرى جارىسى بولاتىن. كەيىن­نەن ول ءتۇرلى بايراقتى باسە­كە­لەر­دە ەل نامىسىن قورعادى. 2017 جىلى الماتى مەن استا­نادا ۇيىمداستىرىلعان قىس­­قى ازيادادا قازاقستان قۇرا­ما­سى­نىڭ ەڭ ۇزدىك ناتيجەسىن كورسەتتى.

«وليمپيا ويىندارىنا دايىندىق جوعارى دەڭگەيدە ءوتىپ جاتىر. كارانتين كەزىندە جات­تىعۋ جاساۋعا ابدەن ۇيرەن­دىم. ال ىرىكتەۋ كەزەڭدەرىنە توق­تالار بولسام, جارىستار وتە قيىن بولدى. پاندەمياعا بايلانىستى كوپتەگەن جارىس­تان قالىپ قويدىق. ارينە, بۇل ءوز كەزەگىندە سپورتتىق با­بى­­مىز­دى ساقتاپ تۇرۋعا كەرى اسە­رىن تيگىزدى. دەگەنمەن العا قوي­عان ماق­ساتىمىزدى ورىن­دا­­دىق. وليم­پيادادا شاڭعى قوس­سا­يى­سىنان ەل نامىسىن العاش بولىپ قورعايمىن. بۇل – مەن ءۇشىن ۇلكەن ابىروي», دەيدى ش.راكپاروۆ.

اتالعان سپورت ءتۇرىنىڭ تاريحىنا ۇڭىلەتىن بولساق, ەلىمىزدە شاڭ­عىمەن ترامپليننەن سەكىرۋ جانە شاڭعى قوسسايىسى سپورتى­نىڭ دامۋى قادىر نۇ­كين, الەكساندر ستەپانوۆ, سەرگەي گيرجەن جانە پاۆەل چۋلوك سەكىلدى سپورتشىلاردىڭ ەسىم­دەرىمەن تىعىز بايلانىستى. ولار الماتى ماڭايىندا ك-20, K-25 ساناتتاعى ترامپلين سالىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ وسى سپورت تۇرىمەن جاتتىعۋىنا زور مۇمكىندىك جاسادى. ەكىن­شى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس اياقتال­عان­نان كەيىن ا.ستەپانوۆ شەكارا ۋچيليششەسىنىڭ كۋرسانتتارىمەن بىرگە الماتىنىڭ ىرگە­سىن­دەگى «تاۋلى قىرات»  مەكەنى اۋماعىندا 50 مەترلىك ترامپلين سالدى.

ال 1956 جىلدىڭ جازىندا دە­نە شىنىقتىرۋ ينستيتۋتىنىڭ وقى­تۋ­شىسى ەدۋارد چۋپروۆتىڭ باس­تاماسىمەن 55 مەترلىك ترامپلين بوي كوتەردى. ارادا ءبىر جىل وتكەندە بۇل جەردە شاڭعىمەن ترامپ­ليننەن سەكىرۋ جانە شاڭ­عى قوسسايىسى بويىنشا ءبىرىن­شى رەسپۋبليكالىق جارىس ۇيىم­داستىرىلدى.

1959 جىلى قازاقستاندا وسى سپورت تۇرىنەن تاعى اۋقىم­­دى جا­رىستىڭ جالاۋى جەلبىرە­دى. ياعني كسرو قۇرامىن­داعى 9 رەس­­­پۋب­­ليكانىڭ ەڭ ۇزدىك سپورتشى­لارى باس قوسىپ, ءوزارا كىم مىقتىنى انىقتادى. ارادا ءۇش جىل وتكەننەن كەيىن, ياعني 1962 جىلى شاڭعىمەن ترامپليننەن سەكىرۋ جانە شاڭعى قوس­سا­يى­سىنان قازاقستان قۇرا­ما­سىنىڭ سپورتشىلارى باكۋ­ريا­نيدە (گرۋزيا) وتكەن كسرو سپار­تاكياداسىندا جال­پى­كو­ماندالىق ەسەپتە بەسىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. سونداي-اق ءدال سول جىلى قازاق كسر-ءنىڭ 14 دۇركىن چەمپيونى الەكساندر چيۆجەل قازاقستاندىق سپورتشىلار اراسىندا ەڭ ءبىرىنشى بولىپ «سپورت شەبەرى» دەگەن اتاققا يە بولدى.

1964 جىلى ەلىمىزدە جاسان­دى جابىنى بار ترامپلين پاي­دالانۋعا بەرىلىپ, سپورتشى­لارىمىزعا جىل بويى جاتتىعۋ جاساۋعا مۇمكىندىك پايدا بولدى. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاق­ستاندىق سپورتشىلاردىڭ كسرو بىرىن­شىلىكتەرىندەگى جاڭا تابىستارعا قول جەتكىزۋىنە سەپتىگىن تيگىزدى.

1966 جىلى قازاقستاندا شاڭ­عى­مەن ترامپليننەن سەكىرۋ جانە شاڭعى قوسسايىسى بو­يىنشا مامانداندىرىلعان العاشقى مەكتەپ اشىلدى. ونى 1970-1990 جىلدار ارالىعىندا قازاق كسر-ءنىڭ بىرنەشە دۇر­كىن چەمپيونى قادىر نۇكين باس­قاردى. اتالعان مەكتەپ سول جىل­­­دارى كوپتەگەن جوعارى دا­رە­­­جەلى سپورت شەبەرىن تار­بيە­لەپ شىعاردى.

مىنە, اتالعان سپورت ءتۇرى­نىڭ قازاقستاندا كەڭ ەتەك جايۋى­نىڭ قىسقاشا تاريحى وسىنداي. الداعى ۋاقىتتا بۇل سپورت ءتۇرى بۇدان دا جاقسىراق تانىلىپ, الداعى وليمپيا ويىندارىندا جولداما سانى بىرنەشە ەسەگە ارتادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

ايتا كەتەيىك, بەيجىڭ وليم­پياداسىندا شاڭعى قوسسايى­سىنان ءۇش جۇلدە جيىنتىعى ساراپقا سالىنادى. ءبىر قىزىعى, شاڭعى قوسسايىسى – بيىلعى وليمپيادادا تەك قانا ەرلەر باق سىنايتىن جالعىز سپورت ءتۇرى.

سوڭعى جاڭالىقتار