ەلىمىزدىڭ شىعىس ءوڭىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قانداستارىمىزعا قاناتتى قامقورلىق جاسالىپ جاتقانىن جۋىردا جازعان بولاتىنبىز («وڭتۇستىكتە حالىق كوپ, جەر از. ال بىزدە جەر كوپ, حالىق از...», №31, 14.02.2014 ج.). شىنىندا, شىبىق قاداساڭ كوكتەي جونەلەتىن شۇرايلى شىعىس وڭىرىنە قونىس اۋدارعان اعايىنداردىڭ احۋالى جىل وتكەن سايىن ايتارلىقتاي العا باسىپ كەلەدى. ءىستىڭ كوزىن تاپقان, ماڭدايدىڭ تەرىن سۇرتكەن جانعا مۇندا مۇمكىندىك مول.
شىعىس قازاقستانعا قونىس اۋدارعان قانداستارىمىزدىڭ قارىمدى تىرشىلىگى وسكەمەندە تۇڭعىش رەت وتكەن وبلىستىق وتانداستار فورۋمىندا دا اڭعارىلدى. ايتالىق, وتانداستار اراسىندا «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى ارقىلى نەسيە الىپ, كاسىپ كوزىن اشىپ جاتقانداردىڭ كۇننەن-كۇنگە كوبەيىپ كەلە جاتقانى قۋانتىپ وتىر. وتكەن جىلى 68 ورالمان ءوز ءىسىن اشۋعا 155,4 ملن. تەڭگە الىپتى. ولار قارجىنىڭ باسىم بولىگىن مال جانە ەگىن شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا جۇمساعان.
دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءسۇلتانالى بالعاباەۆ وتانداستارىمىزدىڭ جايلى تۇرمىس كەشىپ, جاقسى ءومىر سۇرۋىنە وڭىردە قولايلى جاعداي جاسالىپ وتىرعانىن, وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ بىلىكتىلىك تانىتىپ, فورۋمدى ۇيىمداستىرۋىنىڭ ءوزى ورالمان اعايىننىڭ قولداۋدان قالىس ەمەس ەكەنىن اڭعارتاتىنىن ايتتى.
جالپى, شىعىس وڭىرىنە 1991 جىلدان 2013 جىلعا دەيىن 14 226 ورالمان وتباسى كوشىپ كەلدى. ياعني, 54 مىڭنان استام ادام. ولاردىڭ ىشىندە 402 ادامنىڭ جوعارى, 12 600 ادامنىڭ ورتا ءبىلىمى بار. 15 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسقا ورنالاستى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ارقىلى 699 ادام ۇيمەن قامتىلدى. «نۇرلى كوش» باعدارلاماسىنا سايكەس, وسكەمەن قالاسى ماڭىنان قانداستارىمىزعا ارنالعان 463 ءۇي, كۋرچاتوۆ قالاسىنان 140 پاتەرلى ءۇش ءۇي سالىنىپ, تولىعىمەن قونىستاندىرىلدى.
بىلتىر وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنداعى كوشى-قون بولىمىنە 1 300 وتباسى «ورالمان» مارتەبەسىن الۋعا ءوتىنىش ءبىلدىرىپتى. ياعني موڭعوليادان – 100, تمد ەلدەرىنەن – 31, قىتايدان 1704 ادام كوشىپ كەلگەن.
اتالعان فورۋمدا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى كوشى-قون كوميتەتى ەتنوستىق كوشى-قون باسقارماسىنىڭ باسشىسى م.توقسامباەۆ وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا «حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردى ءتۇسىندىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, الەمدە ءتورت مەملەكەت – گەرمانيا, يزرايل, قازاقستان جانە رەسەي ەلدەرى عانا وتانداستارىن قايتارىپ الىپ جاتىر. قازاقستان ءوز وتانداستارىنا ەسىگىن ەشقاشان جاپپايدى, قابىلداۋ جالعاسا بەرەدى. بىلتىر زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. قازىرگى كەزدە ونى جۇزەگە اسىرۋدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى, قاۋلىلارى دايارلانۋدا. اتالعان قۇجاتتاردىڭ بىرىندە ورالماندار كوشىپ كەلەتىن وڭىرلەر ايقىندالىپ, ول وڭىرلەر الدىن الا بەكىتىلدى. ايقىندالعان التى ءوڭىردىڭ بىرىنە شىعىس قازاقستان وبلىسى دا ەنىپ وتىر. كوشىپ كەلۋشىلەر الدىمەن تۇراقتى تىركەۋگە تۇرىپ, ورالمان مارتەبەسىن, ءتيىستى الەۋمەتتىك كومەكتەردى الادى. ولار تۇراقتى تىركەلگەن جەرىنەن بەس جىلعا دەيىن قازاقستان ىشىنەن باسقا جەرگە كوشپەۋى ءتيىس. كوشكەن جاعدايدا بەرىلگەن كومەكتەردىڭ بارلىعى قايتارىلادى.
بۇگىنگى تاڭدا ورالمان وتباسىنداعى جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا سەمەي قالاسىندا «ورالمانداردى قوعامعا بەيىمدەۋ جونىندەگى الەۋمەتتىك قىزمەت» جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. «قازاقستان جاستارىن قولداۋ» جاستار بىرلەستىگى باستاما كوتەرىپ, قونىس اۋدارۋشى وتباسىلاردىڭ بالالارىنا ورىس, اعىلشىن تىلدەرىن, ەلىمىزدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرىن جانە زاڭدارىن وقىتۋ كۋرستارىن جۇرگىزۋ جوباسىن قولعا الدى.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ن.ساقتاعانوۆ شەتەلدىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنان العان قۇجاتتاردى قازاقستاندا تانۋ جانە نوستريفيكاتسيالاۋ ءتارتىبىن جەڭىلدەتۋ ماسەلەسىن جەتكىزدى. ۇكىمەتكە دە ۇسىنىلعان بۇل ماسەلە شەشىمىن تاپسا, قانداستاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بارىسىنداعى كەدەرگىلەردىڭ ءبىر پاراسى جويىلادى.
فورۋم بارىسىندا شەت ەلدەن قونىس اۋدارعان ىسمەر قولونەرشىلەر بۇيىمدارىنىڭ كورمەسى ءوتتى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان».
وسكەمەن.