تاريحقا سۇيەنسەك, كەڭەس وداعى 1954 جىلى تىڭايعان جەردى جىرتۋدى قولعا الدى. بۇل پروتسەستىڭ باسىم بولىگى قازاقستاندا جۇزەگە اسقانى بەلگىلى. وسىلايشا, جاپپاي تىڭ جەرلەردى يگەرۋ قوزعالىسى باستالدى. تالاي شۇرايلى توپىراق توزاڭعا اينالىپ, قاراشا حالىق قايعىعا باتتى. ءبىز مىسالعا الىپ وتىرعان كارتينا سونىڭ ايعاعى.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى, بەلگىلى سۋرەتشى اۋباكىر ىسمايىلوۆ «تىڭ يگەرۋ. ەرەيمەنتاۋ قيىرلارى» شىعارماسى ارقىلى تۇمسا تابيعاتىمىز كەڭەستىك يدەولوگيانىڭ قۇربانى بولعانىن كورسەتكىسى كەلگەندەي. قاراڭىزشى, تىڭ يگەرىلگەن وبلىستاردا 700 قازاق مەكتەبى جابىلىپ, بالالار مەكتەپ-ينتەرناتتاردا ورىس تىلىندە ءبىلىم الدى. ولار تەك توپىراقتى عانا ەمەس, قازاقتىڭ ساناسىن ۋلادى.
جالپى, اۋباكىر ىسمايىلوۆ بەينەلەۋ ونەرىنە 30-جىلدارى كەلگەن بۋىن وكىلى. ونىڭ شىعارماشىلىق عۇمىرى قازاقستانداعى بەينەلەۋ ونەرىنىڭ باستالۋ جانە قالىپتاسۋ تاريحىمەن تىعىز بايلانىستى. بىزگە «حان ءتاڭىرى», «بارتوعاي», «جۋالى جازىقتارىندا», «بەس شاتىر» سىندى عاجايىپ رومانتيكالىق پەيزاجدارى بار كوپتەگەن كوركەم دۇنيە سىيلادى. ونىڭ تۋىندىلارى – قاشاندا بەينەلەۋ ماسشتابىمەن, بوياۋلارىنىڭ اشىقتىعىمەن, مۋزىكالىق اۋەندىلىگىمەن, ەكپىندى ىرعاعىمەن, تاڭدانىس شاتتىعىمەن ارباپ الاتىن كورىنىستەرگە تولى.
«تىڭ يگەرۋ. ەرەيمەنتاۋ قيىرلارى» كارتيناسى پانورامالىق پەيزاج جانرىنا جاتادى. سۋرەتشى ەرەيمەنتاۋ جەرىنىڭ كورىنىستەرىن بەينەلەگەنى سونشالىق, كورەرمەن تاۋ جاقتان ءوزىنىڭ الدىنان اشىلعان كورىنىسكە قاراپ تۇرعانداي اسەردە بولادى.
قىلقالام شەبەرى نازارىن كۇن باتقان كەزدەگى اتىراپقا اۋدارعان. كارتينانىڭ الدىڭعى بولىگىندە جەل تەگىستەگەن تاۋ جوتالارى بەينەلەنگەن. اتىراپ بىرتە-بىرتە تومەندەي بەرەدى دە, ءبىزدىڭ الدىمىزدان ەلىك تابىنى جايىلىپ جۇرگەن الاسا توبەلەر شىعادى. وزەن بۇرالاڭداپ بارىپ باتقان كۇننىڭ شۇعىلاسى ءتۇسىپ تۇرعان كولگە قۇيۋدا. تۇمسا تابيعاتتى تراكتورلار جىرتقان ەگىستىك پەن تىڭ يگەرۋشىلەردىڭ ۆاگوندارى بۇزىپ تۇر. سۋرەتشى كولدىڭ جانىنا ادامداردىڭ سۇلباسىن قوسقان. ولار قوسالقى مانگە يە.
اۆتور جاسىل ءتۇستىڭ ءارتۇرلى رەڭكىن قولدانا وتىرىپ, بۇلتتى جارىپ شىققان جارىقتىڭ ءشوپ ءتۇسىن قالاي وزگەرەتىنىن كورسەتكەن. كۇن كوكجيەككە اسىلعان قالپى توبەلەردىڭ باۋرايىن قىزىل تۇسكە, ال بۇلتتاردى اقشىل قىزىلعا, سارىعا, ءتىپتى قىزعىلت تۇسكە بويايدى. قورشاعان ورتا جۇمباق ءارى تىلسىم اسەمدىككە بايلانىپ قالعانداي.