ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى ارتتىرۋ ماڭىزدى

كەڭەس توراعاسى, ءماجىلىس دەپۋ­تاتى يۋليا كۋچينسكايا 30 جىل ىشىندە قازاقستان ورتالىق ازيا­داعى ەكونوميكاسى ءىرى جانە قار­قىندى دامىپ كەلە جاتقان ەلگە اينالعانىن, سونداي-اق الەم­­نىڭ 180 ەلىمەن ءوزارا ساۋدا جۇر­­گىزى­لىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «ين­ۆەس­­­تيتسيالار تارتۋ جانە ين­ۆەس­تور­­لاردى قولداۋ ۇلتتىق با­سىم­­دىق­تاردىڭ ءبىرى رەتىندە بەل­گىلەن­گەن. Nur Otan پارتياسىنىڭ ساي­لا­ۋ­الدى باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا 2025 جىلى تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ جال­پى اعىنىن 30 ملرد دوللارعا جەت­كىزۋ مىندەتى تۇر. سالالار مەن وڭىرلەر بويىنشا بولىنگەن ينۆەس­تيتسيا كولەمىنىڭ ءتيىستى نىسانالى ينديكاتورى ازىرلەنىپ, بەلگىلەندى. وتىرىستىڭ كۇن تارتىبىندە وبلىس­تار مەن ورتالىق مەملەكەتتىك ور­گان­داردىڭ بەلگىلەنگەن كورسەت­كىشتەرگە قول جەتكىزۋىنىڭ الدىن الا قورىتىندىلارى, سونداي-اق ينۆەستوردىڭ وڭىرگە كەلۋى ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ, ولاردىڭ كىرىستەرىن قانشالىقتى شەشەتى­نىن قاراۋ, سونداي-اق جالپى ەلدى مەكەن­دەردى دامىتۋ ماسەلەلەرى بار», دەدى يۋ.كۋچينسكايا.

سىرتقى ىستەر ۆيتسە-ءمينيسترى الماس ايداروۆتىڭ ايتۋىنشا, پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدار­لاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىنىڭ 2021 جىلى شەتەل­دىك ينۆەستيتسيا تارتۋ جونىن­دەگى كورسەتكىشى ايتارلىقتاي دەڭ­گەي­دە ورىندالعان. «وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ينۆەستيتسيالار اعىنى 30%-عا وسكەنىن كورىپ وتىر­مىز. ماسەلەن, قوستاناي وب­لى­سىندا ەت وڭدەۋ زاۋىتى, اتى­راۋ وبلىسىندا تەحنيكالىق گاز­دار ءوندىرىسى, ءتۇرلى وڭىرلەردە جا­ڭار­تىلعان ەنەرگيا كوزدەرى بويىن­شا 7 جوبا پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىل­عى 10 ايدىڭ قورىتىندىسى بو­يىنشا شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋىمەن 19 ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمشارت جاسالدى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.

ا.ايداروۆ سونداي-اق ورتالىق مەم­لەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى ات­قارۋشى ورگانداردىڭ وتىنىم­دەرى نە­گى­زىندە شەتەلدىك كاسىپكەرلەر ءۇشىن سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى 171 ينۆەس­تيتسيالىق ۇسىنىس دا­يىن­­­دا­عانىن, ولاردىڭ كوپشىلىگى اگرو­ونەر­كاسىپتىك كەشەن مەن مەتال­­لۋر­گياعا قاتىستى ەكەنىن ايتتى.

ءوز كەزەگىندە ۇلتتىق ەكونومي­كا ۆيتسە-ءمينيسترى الىشەر ابدى­قادىروۆ ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قولداۋدىڭ قولدانىستاعى شارا­لارى تۋرالى ايتىپ بەردى. ء«ىرى ينۆەستورلارمەن ينۆەستيتسيالار تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋ كەزىندە كەدەندىك باجداردان جانە يمپورتقا قوسىلعان قۇن سالى­عىنان بوساتۋ, ءتۇرلى سالىق جەڭىل­دىكتەرى, ونىڭ ىشىندە 10 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە جەر سالىعى مەن كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعىن, 8 جىلعا دەيىن مۇ­لىك سالىعىن تولەۋ­دەن بوساتۋ سياق­تى شارالار كوزدەلگەن. جاڭا ەنگى­زىل­گەن قول­داۋ شارالارىنىڭ ىشىندە باسىم­دىق بەرىلگەن سالالار بو­يىنشا كەلىسىمشارتتار جاساسۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالار بويىنشا ەڭ تومەنگى شەكتى كولەمدەردىڭ ازايۋىن اتاپ وتكەن ءجون», دەدى ءا.ابدىقادىروۆ.

2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتى­جىل­دىعىنىڭ قورىتىندىسى بو­يىن­شا ەل كولەمىندە شەتەلدىك ينۆەس­تي­تسيالاردى تارتۋدىڭ جەت­كى­لىكتى دەڭگەيدە جوعارى كور­سەتكىشتەرى بولسا دا, وڭىرلەردىڭ بەلگىلەنگەن ينديكاتورلارعا قول جەتكىزۋىندە ەلەۋلى سايكەسسىزدىكتەر بايقالادى. ما­سەلەن, قىزىلوردا وبلىسى ءوز جوس­پارىن 2 ەسەگە اسىرا ورىندا­سا, ال قوستاناي وبلىسى 6 ايدا جوس­پاردى 100% جۇزە­گە اسىردى. ايت­سە دە, جامبىل جانە سول­تۇس­تىك قازاق­ستان وبلىس­تارى ورىن­داۋدا ولقىلىق تانىتقان ايماقتار قاتا­رىندا. اتال­عان وڭىرلەر بويىن­شا جوس­پار­لان­عان كور­سەتكىشتەر تيى­سىنشە 9,1%-عا جانە 7,5%-عا عانا ورىندالدى.

كەڭەس مۇشەسى, ءماجىلىس دەپۋ­تاتى ءامىرحان راحىمجانوۆ ماق­سات­تى كورسەتكىشتەردى ناقتى جوسپار­لاۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. سون­داي-اق وڭىرلەردەگى ينۆەستي­تسياعا جاۋاپتىلاردىڭ ءجيى اۋىسۋى­نىڭ جۇيەلى پروبلەمالارىنا جانە بىر­قاتار مامانداردىڭ قۇزىرەت­تەرىنىڭ تومەن ەكەنىنە نازار اۋداردى.

كەڭەستىڭ تاعى ءبىر مۇشەسى, ءما­جىلىس دەپۋتاتى امانعالي بەر­دا­لين­نىڭ پىكىرىنشە, ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جات­قان ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىنە وبەك­تيۆتى باعا بەرۋ ءۇشىن تەك كەل­گەن ينۆەستورلارعا عانا ەمەس, قازاق­ستان نارىعىنان كەتكەندەرگە دە تالداۋ جۇرگىزۋ قاجەت. سون­داي-اق وڭىرلەردەگى اعىم­داعى جانە بولجامدى ەنەرگەتيكا­لىق قۋات­تاردى (گاز قۇبىرلارى مەن ەلەكتر ەنەرگيا­سى) جانە ينفراقۇرى­لىمدىق جوبالاردى ەسكەرە وتىرىپ, شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ بويىنشا وڭىرلىك ماقساتتى كورسەتكىشتەردى دە تالداۋ قاجەت.

ءوز كەزەگىندە كەڭەس مۇشەسى, ءماجىلىس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمىشلياەۆا ينۆەستيتسيالىق سايا­ساتتى قالىپتاستىرۋ كەزىندە شەت­ەل­­دىك ينۆەستور ءۇشىن ارتىق­شى­­لىق­تاردى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ونىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن دە ەسكەرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «بۇل – ينۆەستوردىڭ سول اي­ماق­قا, سول جەردىڭ حالقىنا دەگەن دۇرىس كوزقاراسى. ەڭ باستى­سى – تۇراق­تىلىقتى, ءادىل ەڭبەكاقى تولەمىن, الەۋمەتتىك پاكەتتى, قاۋىپسىز جاع­دايدى قامتاماسىز ەتۋدى, بىلىك­تىلىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىكتى كوز­­دەيتىن ساپالى جۇمىس ورىندا­رىن اشۋ. وكىنىشكە قاراي, بىز­دە ادام كاپيتالىنا ينۆەستيتسيا سالۋعا دايىن كاسىپورىندار كوپ ەمەس. وقۋ ورتالىقتارى جانە تاعى سول سەكىلدى ورىنداردىڭ اشىلۋى بويىنشا مىسال بار, بىراق بۇل سيرەك كەزدەسەدى. وسى تارماقتاردىڭ بارلىعى ينۆەستي­تسيا­لىق كەلىسىمدەردە كورسەتىلۋى ءتيىس جانە وعان ناقتى مونيتورينگ قاجەت», دەپ ەسەپتەيدى ول.

كەڭەس مۇشەلەرى مەن وتىرىسقا قاتىسۋشىلار ينۆەستيتسيالىق سايا­ساتتى ودان ءارى دامىتۋ بويىنشا باسقا دا ۇسىنىستار ايتتى.