سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ورماندارى – ەل اۋماعىنداعى ەڭ ءىرى ورمان رەسۋرستارىنىڭ ءبىرى. تەرىسكەيدەگى ءوڭىردى «اق قايىڭدار ارالى» دەپ تە اتايدى. قازىر وبلىستا 12 ورمان شارۋاشىلىعى كاسىپورنى جانە «كراسنىي بور» اتتى جانۋارلار دۇنيەسiن قورعاۋ جونiندەگi شارۋاشىلىق جۇمىس iستەيدi.
وكىنىشكە قاراي 2017 جىلعى كوپ تۇسكەن ىلعالدىڭ سالدارى ءالى دە تولاستاماي, جەراستى سۋلارىنىڭ كوتەرىلۋىنەن ىلعالدا قالعان ويدىم-ويدىم اق قايىڭدى ورماندار قۋراپ جاتىر. بيىل وسىنداي 1 779 گەكتار جەردىڭ قۋراۋعا اينالعان ورمانى شابىلىپ, 194,1 مىڭ تەكشە مەتر قايىڭ حالىققا وتىنعا ساتىلدى. اپپاق قايىڭداردىڭ وتالىپ جاتقانىن كورىپ ءىشىڭ اۋىرسا دا قىلار شارا جوق. «ورماندى وتاساڭ, جاڭقا شاشىلادى» دەگەندەي, قۋراعان قايىڭداردىڭ اراسىندا جايقالعان جاس قايىڭداردىڭ دا وتالىپ جاتقانى جاسىرىن ەمەس. وتىن دايىنداۋشىلار اۋقىمدى گەكتاردى پايدالانۋعا الادى دا, ونىڭ ىشىندەگى قۋراعانىن عانا قىرقۋدى قاناعات تۇتپاي, پايداسىن ويلاپ تۇگەل وتاپ جاتادى.
قازىر وبلىستا اعاش دايىنداۋمەن جانە وڭدەۋمەن 20 ورمان پايدالانۋشى اينالىسادى. ولاردا تۇراقتى نەگiزدە 300-دەن استام ادام جۇمىس ىستەيدى. 20 تسەح, اعاش كومiرiن شىعاراتىن 4 زاۋىت سالىندى, 29 ارالاۋ ديiرمەنi, تەحنولوگيالىق جوڭقا وندiرەتiن 3 جەلi ورناتىلدى, 100-دەن استام اعاش وڭدەۋ بiلدەكتەرi مەن 5 ۇساقتاۋ قوندىرعىلارى ساتىپ الىندى. جىل سايىن تسەحتاردا شامامەن 80-100 مىڭ تەكشە مەتر جەرگiلiكتi اعاش وڭدەلەدi جانە تەرەڭ وڭدەۋ كولەمi ۇنەمi ارتىپ كەلەدi.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2 ملرد ءتۇپ اعاش وتىرعىزۋ تۋرالى باستاماسى وتە ورىندى شارا بولىپ وتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە جاسىل ورماندار قالپىنا كەلتىرىلەر دەگەن ءۇمىت زور. قازىر پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا وبلىستىڭ كەشەندى جوسپارى جاسالىپ, «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىنا ەنگىزىلدى. وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەيبىت يسمانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بيىل 868 گەكتار ورمان القابىنا 3,5 ملن ءتۇپ اعاش وتىرعىزىلعان. كەشەندى جوسپار بويىنشا بەس جىلدا بارلىعى 20 مىڭ گەكتار جەرگە 100 ملن ءتۇپ اعاش وتىرعىزۋ كوزدەلگەن.
ورمانداردىڭ تاعى ءبىر جاۋى – ءورت. بيىل وبلىس ورماندارىندا 223 رەت وت شىقتى. سونىڭ 30-ى ۇلكەن ورتكە اينالىپ, 68 گەكتار جەردىڭ ورمانى وتقا كۇيدى. ورتكە ايىپتى بولعان جەتى ادام ۇستالىپ, ولارعا 1,1 ملن تەڭگەنىڭ ايىپپ ۇلى سالىندى. ال ءورت قاۋىپسىزدىگىن ساقتامادى دەگەن 59 ايىپتالۋشى زاڭدى تۇلعادان 1 ملن تەڭگەنىڭ ايىبى ءوندىرىلىپ الىندى. ورماندى ورتتەن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شارۋاشىلىقتاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن ارتتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بۇل ىسكە وبلىستىق بيۋدجەتتەن ءۇش جىلدا 207 ملن تەڭگە ءبولىندى. ولارعا 11 ءورت ءسوندىرۋ ماشيناسى جانە باسقا دا تەحنيكالار ساتىپ الىندى. قازiر وبلىستىڭ ورمان يەلەنۋشiلەرi 26 ءورت ءسوندiرۋ اۆتوكولiگiمەن جابدىقتالعان, ولاردا 80 تراكتور, 159 پاترۋلدiك اۆتوموبيل, 30 ءورت ءسوندiرۋ ىدىسى جانە باسقا دا جابدىقتار بار. وبلىستىڭ ورمان شارۋاشىلىقتارىن نورمالار مەن نورماتيۆتەرگە سايكەس جالپى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ قازiرگi ۋاقىتتا 87%-دى قۇرايدى. سونىمەن قاتار ءورت قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ماقساتىمەن رەسەيدىڭ شەكارالاس ومبى, قورعان جانە تۇمەن وبلىستارىمەن بىرلەسە ءىس-قيمىل جاساۋ جونىندەگى كەلىسىمدەرگە قول قويىلعان.
سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ دا مامانداردىڭ نازارىندا. بيىل بۇل جۇمىسقا 4 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, ەسىل وزەنىنىڭ ەكى ساعاسىن تازالاۋ جوباسى ازىرلەندى. جاز ايلارىندا ءتورت رەت ەكولوگيالىق اكتسيالار ۇيىمداستىرىلدى. وعان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى, ستۋدەنتتەر مەن ۆولونتەرلەر قاتىستى. قالا ىرگەسىندەگى پەستروە كولى مەن ەسىلدىڭ جاعاسى وسى اكتسيالار ارقىلى تازالانىپ قالدى. جالپى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعىندا سۋ وبەكتىلەرىن سانيتارلىق-گيگيەنالىق جانە ەكولوگيالىق تالاپتارعا سايكەس جاعدايدا ۇستاۋ, لاستانۋدى, قوقىستانۋدى جانە سارقىلۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن وبلىس اكىمدىگىنىڭ 2015 جىلعى 31 جەلتوقسانداعى № 514 «سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ سۋ قورعاۋ ايماقتارىن, سۋ وبەكتىلەرى بەلدەۋلەرىن جانە ولاردى شارۋاشىلىقتا پايدالانۋ رەجىمىن بەلگىلەۋ تۋرالى» قاۋلىسىمەن سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرى, سونداي-اق 72 كولدە, شارىق سۋ قويماسىندا, ەسىل وزەنىندە جانە ونىڭ ەكى ءىرى سالاسى – اقان-بۇرلىق جانە يمان-بۇرلىق وزەندەرىندە شارۋاشىلىققا پايدالانۋ رەجىمى بەلگىلەنگەن.
وبلىس اۋماعىندا 2 328 سۋ قويماسى بار, ونىڭ ىشىندە 501 سۋ قويماسى بالىق شارۋاشىلىعىن جۇرگiزۋ ايدىندارىنىڭ تiزبەسiنە ەنگiزiلگەن. قازىر سونىڭ 302-ءسى 144 بالىق شارۋاشىلىعى سۋبەكتiلەرiنە پايدالانۋعا بەرiلدi. 2021 جىلدىڭ 11 ايىندا 887 توننا بالىق اۋلانعان. 186 سۋ قويماسىنىڭ بالىعى تولىقتىرىلدى. بۇل ىسكە 128 ملن تەڭگە قاراجات جۇمسالعان. تابيعات بايلىعىن پايدالانعان دۇرىس, بىراق قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ قاتار جۇرگىزىلگەنى ءجون.