وزەكتى ماسەلەلەر زەردەلەندى

«جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ايان ساقوشەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, بيىلعى جىلى ۇلتتىق بايانداما ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا دايىندالعان. اتاپ ايتقاندا, باياندامادا 10-20-30 جاس ارالىعىنداعى جاستار ورتاسىنىڭ دامۋ ديناميكاسىنا سالىستىرمالى تالداۋ جاسالعان. قۇجاتتى دايىنداۋ بارىسىندا الەۋمەتتىك ۇردىستەر مەن قازىرگى دامۋ زاڭدىلىقتارىنا ساپالى تالداۋ جۇرگىزۋ ماقساتىندا 4 الەۋمەتتىك زەرتتەۋ, سونداي-اق ساراپ­تامالىق جانە عىلىمي قاۋىم­داستىقپەن الەۋمەتتىك كونسۋلتاتسيالار جۇرگىزىلگەن.

قولدانبالى ەتنوساياسي زەرت­تەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتو­رى­نىڭ ورىنباسارى دانا ءاشىم­حانوۆا باياندامانىڭ عى­لىمي اۆتورلارىنىڭ ءبىرى رەتىن­دە جاس­تاردىڭ قوعامدىق-سايا­سي پروتسەس­تەرگە تارتىلۋىنا ساراپ­تاما­لىق باعا بەردى. ول جاستار ورتا­سىنداعى وزەكتى ترەندتەردى ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇ­گىنگى تاڭدا جوعارى ۇتقىرلىق, زاما­ناۋي تەح­نو­لو­گيالاردى پايدالانۋ قار­قى­نى جانە سالاماتتى ءومىر سالتى ەڭ تانىمال ترەندتەرگە اينالىپ وتىر.

ل.ن.گۋميلەۆ ەۇۋ حالىق­ارا­­لىق قاتىناستار فاكۋلتەتى ايماقتانۋ كافەدراسىنىڭ دو­تسەن­تى جاسۇلان نۇرباەۆ ءوز سو­زىن­دە ­جاستار ءۇشىن ءبىلىمنىڭ قول­جەتىمدىلىگى مەن ساپاسىنا نا­زار اۋدارىپ, ءبىرىنشى كەزەكتە قالا­لىق جانە اۋىلدىق مەك­تەپتەر اراسىنداعى الشاقتىقتى اتاپ ءوتتى. ول سونداي-اق قازىر­گى تەندەنتسيا­لار مەن بولا­شاق­تا سۇرانىسقا يە بولاتىن ما­مان­دىقتار, جاس­تار­دىڭ عى­لىم­­­­داعى مۇمكىندىكتە­رى مەن ­پەرس­­­­پەكتيۆالارى تۋرالى ايتتى.

پرەزيدەنت جانىنداعى قا­زاق­ستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋ­لەر ينس­تيتۋتى الەۋمەتتىك-ساياسي زەرت­تەۋلەر ءبولىمىنىڭ باسشىسى ينديرا رىستينا مەملەكەتتىك جاس­تار ساياساتىنىڭ 30 جىلداعى دامۋ حرونولوگياسىمەن تانىستىردى. ول وسى جىلى مەملەكەتتىك جاس­تار ساياساتىن ىسكە اسىرۋدىڭ جا­ڭا كەزەڭى باستالعانىن جەتكىزدى, وعان جاڭا زاڭنامالىق باستامالار, جاس­تاردى دامىتۋ يندەكسىن ەنگىزۋ, جاستاردى قولداۋدىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان كە­شەندى جوسپارىن ىسكە اسىرۋ كىرەدى.

ءوز كەزەگىندە اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى جاس­تار جانە وتباسى ىستەرى كومي­تەتىنىڭ توراعاسى شاحماردان باي­مانوۆ قازاقستاندىق جاس­تاردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋ­دە مەملەكەتتىڭ, عىلىمي-ساراپ­شىلىق قاۋىمداستىقتىڭ جانە جاستاردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.

«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداما­سى اياسىندا جالپى بىرلەسىپ جاسايتىن جۇمىستار جاھاندىق دامۋدىڭ زاماناۋي سىن-قاتەر­لەرىنە دەر كەزىندە جاۋاپ بەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.

كەزدەسۋ قورىتىندىسى بو­يىنشا ساراپشىلار «قازاقستان جاستارى – 2021» ۇلتتىق بايانداماسىن ماڭىزدى قۇجات جانە ءىس جۇزىندە عىلىمي ەڭبەك دەپ تانىدى.

قۇجاتتا قازاقستاندىق جاس­­تاردىڭ تۇرمىس-تىرشى­لىگى­نىڭ نە­گىزگى سالالارىنداعى قالىپ­تاس­قان جاعدايلارعا جان-جاقتى تالداۋ ۇسىنىلعان. بايانداما اۆتورلارى مەن ساراپشىلار جاس ۇرپاقتىڭ ءبىرىنشى كەزەك­تە­گى قاجەتتىلىكتەرىن انىقتادى. سون­داي-اق باياندامانىڭ ءار تارا­ۋىندا كورسەتىلگەن نەگىزگى ترەند­تەردى, قىزىعۋشىلىقتار مەن سۇرانىستارىن انىقتاۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن ۇلكەن عىلىمي جۇمىس اتقاردى. «جاستار» عزو 2013 جىلدان باستاپ جىل سايىن «قازاقستان جاستارى» ۇلتتىق بايان­داماسىن دايىنداپ كەلە جات­­قانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت.

ءىس-شارا سانيتارلىق-ەپيدە­ميا­لىق نورمالاردى ساق­تاي وتى­رىپ, ونلاين جانە وفلاين رەجى­مىندە ءوتتى.

ايتا كەتەيىك, ساراپشىلار جيى­نىنا مەملەكەتتىك جانە جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ, جاستار ۇيىمدارى مەن رەسۋرستىق ورتالىقتاردىڭ قىزمەتكەرلەرى, سونداي-اق پرەزيدەنت جانىندا­عى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ, قول­دانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينس­تيتۋتىنىڭ, «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» قازاقستاندىق قوعام­­دىق دامۋ ينستيتۋتى مەن «قوعام­دىق پىكىر» ينستيتۋتىنىڭ, ل.ن.گۋ­مي­لەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جەتەكشى عى­لىمي قىزمەتكەرلەرى قاتىستى.