ەلىمىزدە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارى سالاسىنداعى قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ, حالىققا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, جۇرتتى بىلىكتى زاڭ كومەگىمەن قامتاماسىز ەتۋ, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ورگاندارى قىزمەتى تيىمدىلىگىن, ءرولى مەن مارتەبەسىن ارتىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋ, سوت-ساراپتاما قىزمەتىن جەتىلدىرۋ جانە ت.ب. دا مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ – حالقىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى ءىس بولىپ تابىلادى. بۇل ورايدا, وسى قۇجاتتا كورسەتىلگەن مىندەتتەردى موينىنا العان ادىلەت مينيسترلىگى ولاردى وتكەن جىلى تۇگەل ورىنداعان كورىنەدى. بۇل تۋرالى كەشە اتالعان مينيسترلىكتىڭ 2013 جىلعى جۇمىس ناتيجەسىن قورىتىندىلاعان كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا ايتىلدى.
القادا بايانداما جاساعان ادىلەت ءمينيسترى بەرىك يماشەۆ ادىلەت ورگاندارىنىڭ وتكەن جىلعى جۇمىس قورىتىندىسى مەن ۇستىمىزدەگى جىلعى جاڭا ءمىندەتتەرى تۋرالى ءسوز ەتتى. ول جوعارىدا اتالعان كەلەلى ىستەردىڭ ادىلەت ورگاندارى ءۇشىن اتقارىلۋى, ال حالىق ءۇشىن ءتيىستى دەڭگەيدە تولىققاندى ورىندالعانىنىڭ ماڭىزى زور ءمىندەتتەرىنە جەكە-جەكە توقتالىپ ءوتتى. مينيستر اۋەلى «ادىلەت ورگاندارى ەڭ الدىمەن, پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2012 جىلعى 14 جەلتوقسانداعى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى», سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا ايقىندالعان بارلىق تاپسىرمالاردى تيىسىنشە ورىنداۋعا كۇش-جىگەرىن جۇمسادى», دەدى.
سوعان ساي, ودان ءارى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارى سالاسىنداعى قىزمەتىن ۇيلەستىرۋدە ۇكىمەتتىڭ 2013 جىلعا ارنالعان زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارى جوسپارىنىڭ تولىق كولەمدە ورىندالۋىنا ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماسىنىڭ سۋبەكتىلەرى رەتىندەگى بىرلەسكەن ءارى سىندارلى جۇمىسى ىقپال ەتكەنىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, زاڭ جوبالاۋ جۇمىسىندا وتكەن جىلى 104 زاڭ جوباسى مەن حالىقارالىق شارت بويىنشا 100 زاڭ جوباسىنا تۇجىرىمداماعا ساي كونسۋلتاتسيالىق قىزمەت كورسەتىلگەن. وعان قوسا, لينگۆيستيكالىق ورتالىق زاڭ جوبالارى مەن حالىقارالىق شارتتارعا 368 ساراپتامالىق قورىتىندى دايىنداعان.
ال ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ ەكىنشى باسىم باعىتى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى دەسەك, بۇل تۇرعىدان العاندا, اتالعان مينيسترلىك مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ 42 پايىزىن كورسەتەتىن نەگىزگى ورگاننىڭ ءبىرى ەكەن. وتكەن جىلى 11 ملن.-نان استام قىزمەت كورسەتىلگەن, بۇل 2012 جىلعى كورسەتكىشتەن 28 پايىزعا ارتىق دەگەن ءسوز. ونىڭ 78 پايىزى نەمەسە 8 ملن.-نان استام قىزمەت ەلەكتروندى تۇردە كورسەتىلگەن. بۇل ورايدا, جۇمىستى اۆتوماتتاندىرۋ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ مەرزىمىن ەداۋىر قىسقارتۋعا ءجانە قاعاز قۇجاتتار بەرۋدى, ياعني قاعازباستىلىقتى توقتاتۋعا اسەرىن تيگىزگەن.
حالىقتى بىلىكتى زاڭ كومەگىمەن قامتاماسىز ەتۋ – قۇقىقتىق مەملەكەتتى دامىتۋعا ءتان ەرەكشەلىك بولىپ تابىلادى. ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارى ادۆوكاتتىق جانە نوتارياتتىق قىزمەت كورسەتۋمەن 100 پايىز قامتىلعان. وتكەن جىلى ەلباسى كەپىلدىك بەرىلگەن زاڭ كومەگىنىڭ بىرىڭعاي مەملەكەتتىك جۇيەسىن قۇرعان «مەملەكەتتىك كەپىلدىك بەرىلگەن زاڭ كومەگى تۋرالى» زاڭعا قول قويعانى بەلگىلى. بۇل زاڭنىڭ ارتىقشىلىعى سوندا, ادۆوكاتتاردىڭ كاسىبي قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ولاردىڭ قىلمىستىق ىزگە ءتۇسۋ ورگاندارىنان تاۋەلسىز بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ.
سونداي-اق, مينيستر, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ورگاندارى قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن, ونىڭ ءرولى مەن مارتەبەسىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە ەكەنىن ايتتى. «وتكەن ەسەپتىك كەزەڭدە ءبىز 2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وتكىزىلگەن مينيسترلىكتىڭ كەڭەيتىلگەن القا ماجىلىسىندە كوتەرىلگەن بىرقاتار ماسەلەلەردى شەشۋگە جانە سوت اكتىلەرىن ورىنداۋ كوميتەتى مەن ونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋگە تىرىستىق. وسىنىڭ ارقاسىندا سوت ورىنداۋشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن ولاردىڭ قىزمەت ساناتىن ارتتىرۋ ارقىلى ءوسىرۋگە قول جەتكىزدىك», دەدى. ولاردىڭ قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالار دا ەنگىزىلۋدە. سوت ورىنداۋشىلارعا وزگە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنەن «ونلاين» رەجىمىندە مالىمەت الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, سونداي-اق تاركىلەنگەن جانە تىيىم سالىنعان م ۇلىكتەردى ساتۋ رەسىمىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەتىن زاماناۋي اۆوماتتاندىرىلعان جۇيەلەر ەنگىزىلۋدە. بۇل ورايدا, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن يننوۆاتسيالىق جانە تەحنولوگيالىق جەتىلدىرۋ جونىندەگى جۇمىس ۇستىمىزدەگى جىلى دا ودان ءارى وسى قارقىنمەن جالعاستىرىلماق كورىنەدى. ماسەلەن, اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا رەسىمدەردىڭ باسىم ءبولىگىن وڭتايلاندىرۋعا, سوت ورىنداۋشىلاردىڭ ۋاكىلەتتىلىك اياسىن كەڭەيتۋگە, جەكە ورىنداۋ ينستيتۋتىن ودان ءارى دامىتۋعا, بورىشكەرلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جانە وزگە دە ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان زاڭ كۇشىنە ەندى.
بايانداماشىنىڭ سوزىنەن بەلگىلى بولعانداي, زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىن تىركەۋ جانە قورعاۋ جۇزەگە اسىرىلعان. ەسەپتىك كەزەڭدە اۆتورلىق قۇقىقپەن قورعالاتىن تۋىندىلارعا 1736 قۇقىق تىركەلسە, وندىرىستىك مەنشىك نىساندارىنا 8884 قورعاۋ قۇجاتتارى بەرىلگەن. ەندى بۇدان ءارى دە مۇنداي جۇمىستاردى جانداندىرا ءتۇسۋ ماقساتىندا, قازىرىگى كۇنى ەۋرازيالىق-ەكونوميكالىق كەڭىستىك اياسىندا زياتكەرلىك مەنشىك سالاسىندا ءبىرىڭعاي رەتتەۋ قاعيدالارى بويىنشا كەلىسىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءۇش حالىقارالىق شارت ءازىرلەنۋدە ەكەن. ولاردىڭ نەگىزىندە قازاقستاندىق تاراپ وتاندىق قۇقىق يەلەنۋشىلەردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ جانە كومەكتەسۋ جونىندەگى ماسەلەلەردى قاراستىرۋدا. سونىمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ الداعى ۋاقىتتا دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا ەنۋىنە بايلانىستى زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىن ساۋدا اسپەكتىلەرى جونىندەگى كەلىسىم نورمالارىنا سايكەستەندىرۋ ماقساتىندا ءوندىرىستىك مەنشىكتى قورعاۋ سالاسىندا ازەربايجان, گرۋزيا, قىرعىزستان جانە وزبەكستانمەن ارادا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرتۋلەر ەنگىزۋ ءجونىندەگى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
مينيسترلىك قىزمەتىنىڭ التىنشى باعىتى رەتىندە تالقىعا سالىنعان سوت-ساراپتاما قىزمەتىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ دە ايتىلىپ ءوتتى. سوت-ساراپتاما قىزمەتىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ 2014-2020 جىلدارعا ارنالعان قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەن. القادا مينيسترلىكتىڭ وسى جانە باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا سوت اكتىلەرىن ورىنداۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ج.ەشماعامبەتوۆ, «سوت ساراپتاماسى ورتالىعى» مم ديرەكتورى ي.ءبورچاشۆيليدىڭ باياندامالارى تىڭدالدى. القا وتىرىسىنا كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى ي.روگوۆ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ت.دوناقوۆ, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ, پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق, مينيسترلىكتىڭ اۋماقتىق جانە قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى قاتىستى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».