نىعمەتجان ەسەنعارين ەسىمى تەك رەسپۋبليكاعا عانا ەمەس, ودان تىسقارى جەرلەردە دە جاقسى تانىس. ءوزىنىڭ ەڭبەك جولىن قاراپايىم بايلانىس مونتەرى رەتىندە باستاعان ول تىنباي ىزدەنۋىنىڭ ارقاسىندا كسرو جول قاتىناستارى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, ودان كەيىن تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ العاشقى كولىك ءمينيسترى, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى دەڭگەيىنە دەيىن كوتەرىلدى.
نىعمەتجان ەسەنعارين ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتۋ ءۇشىن الدىنا ماقسات قويا ءبىلدى جانە سول ويعا العاندارىن جۇزەگە اسىرا دا الدى. ونىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى مەن ءوز ىسىنە دەگەن ادالدىعى ەلدىڭ يگىلىگى جولىنداعى اۋىر مىندەتتەردى اتقارۋ كەزىندە, اسىرەسە تەمىر جول سالاسىندا قالىپتاسىپ قالعان پروبلەمالاردى شەشۋدە ايقىن كورىنىس تاپتى. ونىڭ ءجۇرىپ وتكەن ءومىر جولى – مەملەكەت مۇددەسىنە قىزمەت ەتۋدىڭ شىنايى ۇلگىسى.
اتا-اناسىنىڭ تۋعان جەرى – سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى. بىراق وتكەن عاسىردىڭ 30-جىلداردىڭ سوڭىنداعى قۋعىن-سۇرگىنگە بايلانىستى ولار رەسەيگە قونىس اۋدارۋعا ءماجبۇر بولدى. تۇڭعىشتارى نىعمەتجان 1941 جىلى 29 قىركۇيەكتە چەليابى وبلىسىنىڭ بۋرينو اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدى.
اكەسى قايتقاندا ول نەبارى 11 جاستا ەدى. وتباسى ول كەزدەردە قوستاناي وبلىسىنىڭ سەميوزەرنوە اۋىلىنا كوشىپ كەلگەن ەدى.
اناسى زىليحا ون ساۋساعىنان ونەرى تامعان شەبەر بولعان: كيىم تىگىپ, كىلەم دە توقىعان. مەكتەپتەن كەلگەن بالالارى انالارىنا قولعابىس ەتىپ, ءۇي شارۋاشىلىعىن جۇرگىزىپ, مال ۇستادى.
7-سىنىپتان باستاپ نىعمەتجان ەڭبەككە ارالاستى. جازعى دەمالىسقا شىعا سالىسىمەن جالعىز اناسىنا بولىسۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ, تىنىم تاپپايتىن. ەڭبەك مايدانىندا شىڭدالا ءجۇرىپ, ءبىلىم الۋدى دا ەستەن شىعارمادى. جاستايىنان اۋداندىق كىتاپحانانىڭ بۇكىل كىتاپتارىن وقۋعا دەن قويدى. مەكتەپتى وزات وقۋشىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اياقتادى. ءبىر جىلدان كەيىن ورال ەلەكترومەحانيكالىق كولىك ينجەنەرلەرى ينستيتۋتىنىڭ اۆتوماتيكا, تەلەمەحانيكا جانە بايلانىس فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستى.
ء«بىزدىڭ زامانداستارىمىزدىڭ ىشىندە تالانتتى جاستار كوپ بولدى. ولاردىڭ كوبى وتباسىنا كومەكتەسۋ قامىمەن ءجۇرىپ, دارىنىن شىڭداۋعا, ءبىلىمىن ءارى قاراي دامىتۋعا مۇمكىندىگى بولمادى. ال مەن قانداي قيىندىق بولسا دا وقۋدان قول ۇزبەۋگە تىرىستىم», دەپ ەسكە الادى سول كەزدى نىعمەتجان قاباتاي ۇلى.
ينستيتۋتتى بىتىرگەننەن كەيىن ول تسەلينوگراد بەلگى بەرۋ جانە بايلانىس ديستانتسياسىنىڭ بايلانىس مونتەرى, ەلەكترمەحانيگى رەتىندە ەڭبەك جولىن باستادى. بىراق كوپ ۇزاماي اسكەرگە شاقىرىلدى. اسكەري بورىشىن وتەپ كەلگەننەن كەيىن بۇرىنعى جۇمىسىنا قايتا ورالدى. ىلكىمدى ىستەرىمەن كوزگە تۇسكەن جىگەرلى ازامات كوپ ۇزاماي باس ينجەنەر بولىپ تاعايىندالدى. تەمىرجول كولىگىندەگى جاڭاشىلدىقتىڭ ءبارى دە سول كەزدە تسەلينوگراد تورابىندا جانە وعان ىرگەلەس ۋچاسكەلەردە ەنگىزىلىپ جاتقان. باس ينجەنەر تسەلينوگراد – جالتىر ەلەكترلەندىرۋ ۋچاسكەسىندە اۆتوماتيكا جانە بايلانىس جۇيەلەرىن قايتا جاڭارتۋ بويىنشا جۇمىستى ويداعىداي ۇيىمداستىرا ءبىلدى. وسى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ول قاراماعىندا ءتورت ديستانتسياسى بار تسەلينوگراد تەمىر جول بولىمشەسى بايلانىس ءبولىمىنىڭ باسشىلىعىنا شاقىرىلدى.
«مەن بارىنشا ادال بولۋعا تىرىستىم, بىلمەگەنىمدى اعا بۋىن ارىپتەستەرىمنەن سۇرادىم, ەگەر شەشىمىمنىڭ دۇرىستىعىنا سەنىمدى بولسام, سوڭىنا دەيىن ءوز ۇستانىمىمدا قالدىم. باسشىلىق جۇمىستا جامان بولعان جوقپىن. بىراق ماعان تىرشىلىگى قايناپ جاتاتىن وندىرىستەگى جۇمىس جەتپەي تۇردى. اقىرى, قايتادان ديستانتسياعا سۇرانا باستادىم. ايلىعىم دا, قىزمەتىم دە تومەندەپ قالاتىنىن بىلەمىن. بىراق مەن ءۇشىن باستى ماسەلە بۇل ەمەس ەدى. ء«الى جاسپىن, ماعان وندىرىستىك توپتى باسقارىپ, تاجىريبە جيناقتاۋ كەرەك» دەگەن وي ماعان مازا بەرمەدى. مەنىڭ ايلىعىما قاراپ وتىرعان وتباسىما دا سولاي ءتۇسىندىردىم, ولار مەنى قولدادى. ءسويتىپ, بۇرىنعى جۇمىسىما قايتا ورالدىم», دەپ اعىنان جارىلدى نىعمەتجان قاباتاي ۇلى.
1970 جىلدىڭ قاراشا ايىندا ن.ەسەنعارين تسەلينوگراد بەلگى بەرۋ جانە بايلانىس ديستانتسياسىنىڭ باستىعى بولدى. ۇجىم ونى جىلى قابىلدادى. سول جىلدارى تسەلينوگراد – پاۆلودار ۋچاسكەسىندە ەكىنشى جولداردىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, كوپتەگەن ۋچاسكەدە اۆتوماتيكا, تەلەمەحانيكا جانە بايلانىس قايتا جاڭعىرتىلىپ, جاڭا تەحنيكا ەنگىزىلىپ جاتتى.
جاس باسشى جۇمىستى جەتىلدىرۋ ءۇشىن بارىن سالدى. ورىن العان اقاۋلاردى جويۋعا دا ءوزى شىعىپ ءجۇردى, اراسىندا قارا جۇمىسقا دا كىرىسىپ كەتەتىن. ءۇستى-باسى شاڭ-توزاڭ بولىپ ۇيگە كەلگەندە اناسى وعان: «سەن باستىقپىن دەپ ءبىزدى الداپ جۇرگەن جوقسىڭ با؟ ءۇستى-باسىڭا قاراساڭ, قارا جۇمىس ىستەيتىن ادام سياقتىسىڭ», دەپ قالجىڭدايتىن.
1972 جىلدىڭ مامىر ايىندا ونى قازاق تەمىر جولى باسقارماسىنا شاقىرتادى. جولدىڭ باس ينجەنەرى قۇدايبەرگەن كوبجاساروۆ ەسەنعارينگە تەحنيكالىق ءبولىم باستىعى ءارى ونىڭ ورىنباسارى بولۋدى ۇسىندى. بۇعان دەيىن بۇل لاۋازىمدى وتە بىلىكتى ازامات, تەمىر جول ەكونوميكاسىن بۇگە-شىگەسىنە دەيىن بىلەتىن, تەحنيكالىق ساياساتتى قالىپتاستىرۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزگەن يۋري فيشبەين اتقاردى. مىنە, سول كىسىنىڭ ورنىنا وتە جاس ينجەنەردىڭ كەلگەنى كوپتەگەن ادامدى تاڭعالدىردى. «تىم جاس ەكەنسىڭ, فيشبەين اتقارعان جۇمىستى الىپ جۇرە الاسىڭ با؟» دەپ نىعمەتجان ەسەنعارينگە سەنىمسىزدىك تانىتقاندار دا تابىلدى.
ايتسا ايتقانداي, ول سول كەزدە نەبارى 31 جاستا ەدى جانە كەڭەس وداعىنداعى تەمىر جولداعى ارىپتەستەرىنىڭ ىشىندەگى ەڭ جاسى دا ءوزى ەدى.
تەحنيكالىق ءبولىم جىلىنا ون ەكى ءىرى جوبانى قاراستىرسا, بۇل ەكى ءجۇز كيلوگرامنان استام قاعاز ەدى. ونىڭ بارلىعىن ءتۇسىنىپ وقىپ, ارىپتەستەرىمەن تالقىلاپ, قورىتىندى جاساۋى كەرەك. بۇل ن.ەسەنعارينگە ۇلكەن ينجەنەرلىك تاجىريبە بولدى.
قازاق تەمىر جولى ءۇش دەربەس ماگيسترالعا بولىنگەننەن كەيىن ن.ەسەنعارين تسەليننىي جولىنا باس ينجەنەر بولىپ باردى. سول كەزەڭدەردە بۇل ماگيسترالدا بۇرىن-سوڭدى بولماعان تىڭ وزگەرىستەر مەن جاڭاشىلدىقتار باستالىپ جاتقان ەدى. بۇرىنعى وداقتاعى قارجىلىق قۇيىلىمدار كولەمى بويىنشا ول كوشباسشىلار قاتارىنان كورىندى. جاڭا جەلى قۇرىلىسى, ۋچاسكەلەردى ەلەكترلەندىرۋ, تەمىر جول توراپتارىن قۋاتتى دامىتۋ جۇرگىزىلدى. تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى ازىرلەۋ, ءىرى جانە كىشى نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن ۇيىمداستىرۋ – ءبارى باس ينجەنەردىڭ باقىلاۋىندا بولدى. ول ءوز مىندەتتەرىن قالتقىسىز اتقاردى. سول ءۇشىن دە ونى ارىپتەستەرى قۇرمەتتەدى جانە سەنىم ارتتى.
ول جەتكەن جەتىستىگىنە توقمەيىلسىمەي, ءبىلىمىن ءارى قاراي شىڭداۋعا بەت بۇردى. 1982 جىلى مەكتەپتى بىتىرگەن ۇلىمەن بىرگە ماسكەۋگە اتتاندى. بالاسى تىلەك بولسا, باۋمان اتىنداعى ممتۋ-عا, ال نىعمەتجان قاباتاي ۇلى كسرو مينيسترلەر كەڭەسى جانىنداعى حالىق شارۋاشىلىعى اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇستى.
تسەليننىي جولىندا كومىر, كەن, استىق تاسىمالى ۇزدىكسىز ءجۇرىپ, ماڭىزدى باعىتتارداعى قوماقتى ينۆەستيتسيالاردى يگەرۋ ءۇشىن قىرۋار جۇمىس جۇرگىزىلدى. تاسىمالداۋ تەحنولوگياسى جەتىلدىرىلدى. سالماعى 18 مىڭ تونناعا دەيىنگى قۇرامدار جۇرە باستادى. بىراق تا ۇزىنقۇرامدى پويىزدار جولداردى بوگەپ, قوزعالىستى ۇيىمداستىرۋ قيىنعا سوقتى. جەلى ارقىلى ەركىن ءوتۋ ءۇشىن سالماعى 9 مىڭ توننالىق پويىزدار ەڭ قولايلىسى سانالدى. ءسويتىپ, جولدار اۋىر سالماقتى قوزعالىس پوليگونىنا اينالدى.
جوعارى لاۋازىم نىعمەتجان ەسەنعاريننىڭ اينالاسىنداعى ادامدارمەن جاقىن ارالاسۋىنا ەش كەدەرگى كەلتىرمەدى. ء«ومىرىمىزدى ءوزىمىز قالايمىز!» ۇرانى ماگيسترال جۇمىسىندا شەشۋشى ءرول اتقاردى. ول تەمىرجولشىلاردىڭ بالالارى بالاباقشادا ورنالاسقان با, مەكتەپتە وقۋ ءۇشىن جاعدايلار جاسالعان با, تۇرعىن ءۇيدى جوندەۋ جۇمىستارى قالاي ءجۇرىپ جاتىر, قازاندىقتار دۇرىس جۇمىس ىستەپ تۇر ما, مەديتسينالىق جانە ساۋدا قىزمەتتەرىنە شاعىمدار بار ما جانە ت. ب. ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە ەرەكشە دەن قويدى.
بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىنداعى ششۋچە كولىنىڭ جاعاسىندا تەمىرجولشىلارعا ارنالعان پانسيونات سالىنىپ جاتتى. مىنە, سول قۇرىلىسقا قانداي دا ءبىر جولمەن تەمىربەتون قورىن الۋ قاجەت بولدى. وسىعان بايلانىستى وتكەن جيىندا نىعمەتجان قاباتاي ۇلى كولىك قۇرىلىسى مينيسترلىگىنىڭ قاراۋىنداعى ورتا ازيا مەن قازاقستان ءۇشىن ماتەريالدىق رەسۋرستاردى بولەتىن باس باسقارما وكىلىنە: ء«سىز ماسكەۋگە پانسيوناتتار مەن دەمالىس ۇيلەرى كەرەك دەيسىز, مۇنداي پانسيوناتتار بىزگە دە كەرەك, الدە ءبىز بۇنداي نىساندارعا لايىق ەمەسپىز بە؟» دەپ ماسەلەنى توتەسىنەن قويدى.
باس باسقارما وكىلى قىزارا قيپاقتاپ, جينالىستان شىعىپ كەتتى. قاتىسۋشىلار باسقا نىسانداردى تالقىلاۋدى جالعاستىردى. جارتى ساعاتتان كەيىن وكىل قايتىپ كەلىپ, تسەليننىي جولى باسشىسىنان كەشىرىم سۇراپ: ء«بىز بۇل نىسان ءۇشىن 2000 تەكشە مەتر تەمىربەتون تاپتىق جانە دە كەلەسى جىلى پايدالانۋعا بەرەمىز», دەپ ۋادە ەتتى.
1986 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا نىعمەتجان ەسەنعارين كسرو قاتىناس جولدارى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى. ول تەمىرجول كولىگى نىساندارىن جوبالاۋ, سالۋ ماسەلەلەرىنە جەتەكشىلىك ەتتى. ەڭ الدىمەن جقم مەن كولىك قۇرىلىسى مينيسترلىگى اراسىندا جاقسى قارىم-قاتىناستى ورناتا ءبىلدى. ءوزارا شاعىمدار, تاپسىرىس بەرۋشى مەن مەردىگەردىڭ قاراما-قايشىلىعى ارتتا قالىپ, تىعىز ىسكەرلىك بايلانىستار ورناتىلدى. مينيسترلىكتە جۇمىس ىستەگەن كەزىندە ن.ەسەنعارين بام قۇرىلىسى ماسەلەلەرىن شەشىپ, تۇمەن مۇناي-گاز كەن ورنىنىڭ سولتۇستىگىندە بولدى, جەر سىلكىنىسىنەن كەيىن ارمەنياداعى تەمىر جول شارۋاشىلىعىن قالپىنا كەلتىرۋدى, قازاقستان ارقىلى كەڭەس وداعى مەن قىتاي اراسىنداعى تەمىر جولدى دامىتۋدى باسقاردى.
جقم-داعى جۇمىسى نىعمەتجان قاباتاي ۇلىنا ءبىلىمنىڭ تاعى ءبىر بەلەسىن باعىندىرۋعا, باسقارۋدىڭ ەڭ جوعارى تاجىريبەسىن الۋعا مۇمكىندىك بەردى.
الايدا بيلەۋشى كوممۋنيستىك پارتيا جۇرگىزگەن ساياسي جانە ەكونوميكالىق ءومىردى قايتا قۇرۋ, رەفورمالاۋ كۇتكەن ناتيجە بەرمەدى, داعدارىس كەزەڭى كەلدى جانە سول كەزدە ەسەنعارين رەسپۋبليكاعا قايتا ورالۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
1989 جىلى ول الماتى تەمىر جولىن باسقاردى. ونىڭ كەلۋىمەن ماگيسترالدا جاڭا سەرپىن پايدا بولىپ, قايتا جاڭعىردى. قىتايمەن شەكارادا حالىقارالىق وتكەلدى اشۋ ءۇشىن اقتوعاي – دوستىق ۋچاسكەسى مەن دوستىق ستانساسىن دامىتۋعا كوپ كوڭىل ءبولىندى.
1991 جىلى ن.ەسەنعارين تاۋەلسىز مەملەكەت تاريحىندا تۇڭعىش رەت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كولىك ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدى. ول داعدارىس, گيپەرينفلياتسيا, بارلىق ەكونوميكالىق بايلانىستىڭ قۇلدىراۋى جاعدايىندا كولىكتىڭ بارلىق ءتۇرىنىڭ جۇمىس ىستەۋىن ساقتاپ قالۋ جانە حالىقارالىق قاتىناستاردى ورناتۋ سىندى ەل ءۇشىن ماڭىزدى جۇمىستاردى اتقاردى. كولىك قىزمەتىنىڭ دەربەس نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسى دا وسى كەزەڭدە قالىپتاسا باستادى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا مينيستر لاۋازىمىندا ءجۇرىپ نىعمەتجان قاباتاي ۇلى ەل پرەزيدەنتىمەن بىرگە جانە جەكە ءوزى جاپونيا, انگليا, گەرمانيا, قىتاي, موڭعوليا, يران جانە باسقا دا ەلدەرگە ساپارلادى. ول الەمدىك شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ تاجىريبەلەرىمەن تانىسىپ, نارىقتىق ەكونوميكانى ۇيىمداستىرۋداعى قادامداردى ۇلكەن ىقىلاسپەن زەرتتەدى. ونىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ترانسازيا جانە ەۋرازيا ماگيسترالدارى قۇرىلىپ, ەلىمىزدىڭ الەمدىك كولىك جەلىسىنە كىرۋگە مۇمكىندىك تۋدى.
1994 جىلعى قازاندا ن.ەسەنعارين رەسپۋبليكا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولدى. وعان رەسپۋبليكاداعى بارلىق وندىرىستىك-شارۋاشىلىق قىزمەتپەن اينالىسۋ تاپسىرىلدى, بۇكىل ەلدەگى جاعدايدى ۇنەمى قاداعالاپ وتىرۋ تالاپ ەتىلدى. وڭىرلەر باسشىلارىمەن وتكەن اپتا سايىنعى سەلەكتورلىق جينالىستاردا اتقارىلىپ جاتقان ىستەر باياندالىپ, پروبلەمالاردى شەشۋدە نارىقتىق تاسىلدەردى قولدانۋ ماسەلەسىن زەرتتەۋگە دەن قويىلدى.
ول مەملەكەتتىك جانە نارىقتىق ينستيتۋتتاردى قالىپتاستىرۋ, نارىقتىق قۇرىلىمداردى دامىتۋ ءۇشىن زاڭنامالىق نەگىز قۇرۋ, ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارىن جاڭعىرتۋ باعىتتارىنا ەرەكشە نازار اۋداردى.
2002 جىلى ول مەملەكەتتىك قىزمەتتەن جانە اتقارىپ وتىرعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىق باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى – قازاقستاننان وكىل رەتىندەگى لاۋازىمىنان باس تارتتى.
«ماعان ەل يگىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرگەن, سەنىم ارتقان ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆقا العىسىمدى بىلدىرەمىن», دەپ جازدى ن.ەسەنعارين ءوز كىتاپتارىنىڭ بىرىندە.
نىعمەتجان قاباتاي ۇلى ءوزىن ءاردايىم تۋعان باۋىرىنداي ىستىق تارتىپ تۇراتىن تەمىر جول سالاسىنا قايتا ورالدى. ول «ەكونومترانسكونسالتينگ» زەرتتەۋ-ەنگىزۋ ورتالىعىن قۇردى. جانە دە قازاقستاندىق ۇلتتىق ەكسپەديتورلار قاۋىمداستىعىنىڭ, تاسىمالداۋشىلار مەن ۆاگوندار وپەراتورلارى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولىپ سايلاندى.
رەسپۋبليكا تەمىر جولدارىنىڭ تاريحىن بىرتىندەپ قالپىنا كەلتىرىپ, ءتورت تومدىق كىتاپ شىعاردى. بۇل – شىن مانىندە ۇلكەن كۇش-جىگەردى قاجەت ەتكەن ەرەكشە قۇندىلىق. ن.ەسەنعارين ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, 30-دان استام كىتاپ پەن 400 ماقالانىڭ اۆتورى.
وسىدان 10 جىلداي بۇرىن نىعمەتجان قاباتاي ۇلى قازاق كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا اكادەمياسىنىڭ, قازىرگى قازاق لوگيستيكا جانە كولىك اكادەمياسى مەن الماتى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن ءبىرىنشى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترىنىڭ اتاۋلى شاكىرتاقىسىن تاعايىندادى, ونى ءوزىنىڭ جەكە قاراجاتىنان تولەدى. ستيپەنديا جىل سايىن 8 ۇزدىك ستۋدەنتكە بەرىلدى.
«جارتى عاسىردان استام ۋاقىت بويى اتقارعان قىزمەتىم بارىسىندا مىڭداعان جاقسى اداممەن كەزدەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. تەمىر جول سالاسىندا مەنى باعالاپ, مانسابىمنىڭ وسۋىنە ىقپال ەتكەن ءۇش ادام بولدى. ولار: ريپحاتۋللا مۇحامادي ۇلى مۇحاماديەۆ, قۇدايبەرگەن دۇيسەن ۇلى كوبجاساروۆ, نيكولاي سەمەنوۆيچ كونارەۆ. ولار لاۋازىمى بويىنشا اعا بۋىن وكىلدەرى عانا ەمەس, سونداي-اق جۇمىستىڭ ءتۇرلى كەزەڭىندە ماعان سۇيەنىش, تىرەك تە بولا ءبىلدى», دەيدى نىعمەتجان ەسەنعارين ءوزىنىڭ تاماشا تالىمگەرلەرىنە, جوعارى ساناتتى كاسىپقويلارىنا العىس بىلدىرە كەلىپ.
ونىڭ وسۋىنە جۇبايى راۋشان جاپارحانقىزى دا ءوز ۇلەسىن قوستى. 40 جىلدان استام ۋاقىت بىرگە بولدى. تاتۋلىعى جاراسقان وتباسى ۇلى تىلەگىن ۇياسىنا, قىزى ارداقتى قياسىنا قوندىرىپ, ولاردان تۋعان نەمەرەلەرى كاميلا, اسەم جانە ايسۇلتاننىڭ قىزىعىن كورىپ وتىر.
ن.ەسەنعاريننىڭ ۇستانىمى – قيىندىقتاردان قايمىقپاۋ, ەشكىمگە يەك ارتپاي, ادال ەڭبەكپەن, ءبىلىم-بىلىگىڭمەن ومىردەن ءوز ورنىڭدى تابۋ. جانە دە ول ەشقاشان بۇل دۇنيەدە قۇر بوسقا ءجۇرۋدى كوز الدىنا ەلەستەتكەن دە ەمەس. بۇگىنگە دەيىنگى لاۋازىمعا, جوعارى ماراپاتقا ول ادال ەڭبەگىمەن, ءمىنسىز ىسكەرلىگىمەن جەتتى. ن.ەسەنعارين – قۇرمەتتى تەمىرجولشى جانە قۇرمەتتى كولىك قۇرىلىسشىسى. كەڭەس وداعىنىڭ ەڭبەك قىزىل تۋ, حالىقتار دوستىعى, قۇرمەت بەلگىسى وردەندەرىمەن, ينتەگراتسيانى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن تاۋەلسىز رەسەيلىك «دوستىق» وردەنىمەن, ەگەمەن قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن II دارەجەلى «بارىس», «پاراسات» وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان.
ء«ومىرىمنىڭ قۇر بوسقا وتپەگەنىنە قۋانامىن. شاما-شارقىمشا جۇرتقا پايدالى ءىس تىندىرۋعا تىرىستىم, – دەيدى نىعمەتجان ەسەنعارين جۋرناليسكە بەرگەن سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە. – كەز كەلگەن ادامنىڭ ومىرىندە جاقسى دا, جامان دا بولادى. قيىندىقتارى مەن قىزىقتى, قۋانىشتى ساتتەرى دە اۋىسىپ كەلىپ وتىرادى. وتكەنگە وكىنۋدىڭ ەش قاجەتى جوق, وتكەندى تۇزەتۋ دە مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ەڭ باستىسى, ءوزىڭ وكىنبەيتىندەي ءومىر سۇرە ءبىلۋىڭ كەرەك».
اسەل تولەگەنوۆا