• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 14 قىركۇيەك, 2021

ساياسي جاڭعىرۋ – قوعام قولداۋىنا ءزارۋ

1160 رەت
كورسەتىلدى

اتا زاڭىمىزدا قازاقستان ءوزىن دەمو­كرا­تيالىق مەملەكەت رەتىندە ورنىق­تى­­راتىنىن جاريالادى. تاۋەل­سىزدىكتى نى­عايتۋدىڭ باستاپقى كەزە­ڭىن­دە ساياسي قا­تىناستاردى دەموكراتيا­لان­دىرۋدان گورى ەكونوميكانى ليبەرا­لي­زا­تسيا­لاۋعا با­سىمدىق بەرۋگە تۋرا كەلدى.

وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىنىڭ سوڭى مەن ەكى مىڭىنشى جىلدارى ساياسي جۇيە­نى دامىتۋ قاجەتتىلىگى تۇسىنىكتى بولدى. ويت­كەنى ساياسي رەفورمانىڭ قارقىنى ەكو­نو­­ميكالىق وزگەرىستەردىڭ اۋقىمىنان ءبىر­شا­ما كەيىندەپ قالدى. زاڭدىلىق پەن كونستي­تۋ­تسيا­لىق ءتارتىپ ساقتالماعان جەردە دەموكراتيانى قۇرۋ مۇمكىن بولمايتىندىقتان جانە ول الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق بەي-بەرە­كەت­تىككە اكە­لەتىندىكتەن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن قالىپتاستىرۋدىڭ قۇقىقتىق نە­گىز­دەرىن قا­لىپ­تاستىرۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. قور­دالانىپ قالعان پروبلەمالار تۇبەگەيلى وزگە­رىستەردى تالاپ ەتتى. الايدا بۇل كۇردەلى ۇدە­رىس­تەردى بىردەن ەڭسەرۋ مۇمكىن ەمەس ەدى. ونىڭ ۇستىنە ول كەزدە وعان قوعام دا دايىن بولمادى. ەندەشە, وكى­نىش­كە قاراي, بۇل مىندەتتەردىڭ بار­لىعى بىردەي تولىققاندى شەشىلدى دەۋگە كەل­مەيدى.

پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ادام­زات­تىڭ الدىندا تۇرعان جاڭا جانە توسىن تالاپ-مىندەتتەردى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق باعدارىنىڭ باسىم مىندەتى رە­تىندە ساياسي جاڭعىرۋدى ايقىنداپ وتىر. قازىرگى قاۋىپ-قاتەرلەر ەلدىڭ بۇكىل الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق-ساياسي جۇيەسىن جەدەلدەتىپ مودەرنيزاتسيالاۋ مىن­دە­تىن شەشۋدى قاجەت ەتۋدە. بۇل جۇمىستار ساياسي جۇيەنى تۇراقتىراق ەتۋگە, ونىڭ تەپە-تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتىپ, جەتىلدىرۋگە باعىت­تالۋدا. ول كۇشتەر تەڭگەرىمى مەن بيلىك تار­ماق­تارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن, ازاماتتىق قوعامنىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى. ەندەشە, دەموكراتيالىق قايتا قۇرۋلاردى جۇرگىزۋ بارىسىندا ىرگەلى قۇندىلىقتار مەن قوعامدىق مامىلەگە كەلۋ ارقىلى ەلدىڭ تۇ­راق­تى دامۋىنا باعىتتالعان شەشۋشى قا­دام­دار جاسالۋى كەرەك.

پرەزيدەنتتىڭ سوڭعى ەكى جىلدا قولعا الىپ, زاڭداستىرىپ, ىسكە اسىرىپ جاتقان ەلەۋلى قوعامدىق-ساياسي وزگەرىستەرىن اۋمالى-توكپەلى جاڭا ءداۋىردىڭ تالاپتارىنا بەرگەن ناقتى جاۋابى دەۋگە بولادى. ولار ەلىمىزدىڭ ساياسي جۇيەسى الەۋەتىنىڭ ساپالىق نەگىزىن كۇشەيتىپ, تۇرعىنداردىڭ مەملەكەت باسقارۋ ىسىنە ارالاسۋىن ىنتالاندىرماق. ال ول قازاقستاندىق قوعامداعى ساياسي ۇدەرىستەردىڭ اشىقتىعىن جانە ونىڭ باسەكەلەستىگىن ارتتىرا تۇسەدى. ناتيجەسىندە, مەملەكەتتىڭ تيىمدىلىگى ارتادى. ەڭ باستىسى, مىقتى, ءادىل ءارى وزىق مەملەكەت قۇرۋعا باعىتتالعان وزگەرىستەر قازاقستاننىڭ وزىنە ءتان ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ەۆوليۋتسيالىق جولمەن ىسكە اسىرىلماق. سونىمەن بىرگە مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەملەكەتتى باسقارۋداعى ساياسي كوزقاراستارى مەن وزىندىك قولتاڭباسىنا كەشەندىلىك, بىرىزدىلىك, جۇيەلىلىك پەن ناقتىلىق ءتان. ونىڭ ايعاعى رەتىندە اۋىل اكىمدەرىنىڭ سايلاۋىنان كەيىن, ياعني 2024 جىلى اۋدان اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى شەشىمدى اتاپ وتكەن ءجون. تۇپتەپ كەلگەندە, بۇل باتىل قادامداردىڭ ازاماتتىق مادەنيەتتى دامىتۋ مەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋعا تىكەلەي ىقپال ەتىپ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ جۇيەسىن نىعايتارى ءسوزسىز.

پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىنداعى اۋىلدىق جەر­دەگى ازاماتتىق باستامالارعا قولداۋ كور­سەتۋ, ونداعى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­دار­دى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجى­لان­دى­رۋ­دى ۇلعايتۋ تەتىكتەرىن جاساۋعا با­عىت­تال­عان زاڭ جوباسى قوعامدىق تالقى­لاۋ­دان ءوتتى. وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياساتتىڭ تۇجى­رىم­داماسىندا وتباسىنىڭ ءومىر ساپاسىن كوتەرۋ, انا مەن بالانى قورعاۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلماق. ءماجىلىستىڭ قارا­ۋى­نا تۇسكەن زاڭ جوبالارىنىڭ اراسىندا قىلمىستىق كودەكسكە ءولىم جازاسىنا بايلانىستى زاڭنامالىق جاڭالىقتار, قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىن وتكەرۋ ءتارتىبىن جەتىلدىرۋگە جانە جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ماسەلەلەرىنە قاتىستىلارى دا بار.

سونىمەن از ۋاقىتتىڭ ىشىندە كوپ جۇمىس اتقارىلدى. ەلىمىزدە جۇيەلى وزگەرىستەر مەن رەفورمالار جۇرگىزۋگە قاجەتتى زاڭنامالىق نەگىز جاسالۋدا. ولار حالىقتىڭ مۇددەسى مەن مەملەكەتتىڭ مۇمكىندىكتەرىن زەردەلەۋ نە­گىزىندە قابىلداندى. ەل دامۋىنىڭ شەشۋشى كەزەڭىنە قادام باسقان كەزدە جانە دۇنيە جۇزىندەگى احۋالدىڭ قۇبىلمالى ەكەنىن ەسكەرە كەلە, ق.توقاەۆ ۇستاناتىن باعىتىن بەلگىلەپ, ماقساتىن ايقىنداپ, ناقتى جوسپارىن جاساپ, باستاعان ءىسىن سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋگە دەگەن ۇلكەن سەنىممەن بەلىن بەكەم بۋدى. ەندىگى جەردە ۋاقىت ۇتتىرماي, الدىمىزدا تۇرعان ماقساتتاردى ناتيجەلى ورىنداۋ ءۇشىن قوعام بولىپ, ءبىرتۇتاس ەل رەتىندە ادال ەڭبەك ەتىپ, رەفورمالاردى جۇرگىزۋگە بەلسەندى اتسالىسۋ قاجەت-اق. وتانىمىزدىڭ, تاۋەلسىزدىكتىڭ بولاشاعىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىكپەن اركىم ازاماتتىق بورىشىن ادال ورىنداپ, زاڭمەن ءومىر ءسۇرىپ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى وسىعان باۋلىسا, بارلىعى دۇرىستالادى. «ەندەشە, بىرلىگىمىزدى بەكەمدەپ, ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتەيىك!», دەگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىندە ۇلكەن ءمان-ماعىنا مەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ بارى انىق, اعايىن.

 

سوڭعى جاڭالىقتار