اۋعانستانداعى جاعداي ءتىپتى كۇردەلەنىپ بارادى. كەيىنگى بىرنەشە كۇندە «تاليبان» ۇيىمى ەلدەگى بىرقاتار ماڭىزدى قالانى باسىپ الدى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا تاراعان اقپاراتقا سۇيەنسەك, «تاليبان» سودىرلارى كابۋل قالاسىنا جان-جاقتان كىرگەن. اۋعانستانداعى احۋالدىڭ كۇردەلەنۋىنە بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كۇشتىك قۇرىلىمدار باسشىلارىمەن جينالىس وتكىزدى.
«اۋعانستانداعى جاعداي بويىنشا كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ باسشىلارىمەن جيىن وتكىزدىم. اير-داعى ازاماتتارىمىز بەن ديپلوماتتارىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە تاپسىرما بەردىم. قازاقستان اۋعانستانداعى جاعدايدىڭ ۋشىعىپ بارا جاتقانىنا الاڭداۋشىلىق بىلدىرەدى. احۋال مۇقيات باقىلاۋدا», دەپ جازدى قاسىم-جومارت توقاەۆ Twitter-دەگى پاراقشاسىندا.
الاڭداۋعا سەبەپ جەتەرلىك. قازىرگى تاڭدا ەلدى ۇلكەن داعدارىس كۇتىپ تۇر. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, «تاليبان» جاساقتارى جەكسەنبى كۇنى اۋعانستان استاناسى – كابۋلعا كىرگەن. سوعان بايلانىستى كوپتەگەن مەملەكەت ءوز ازاماتتارىن جەدەل تۇردە شاھاردان شىعارىپ جاتىر.
اۋعانستان پرەزيدەنتىنىڭ Twitter-دەگى پاراقشاسىندا, كابۋلدىڭ اينالاسىندا بىرنەشە جەردە اتىس ەستىلگەنى, بىراق جەرگىلىكتى ساربازدار مەن حالىقارالىق كۇشتەر قالانى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرعانى ايتىلعان.
پرەزيدەنت اشراف عاني سەنبىدە جەرگىلىكتى باسشىلارمەن جانە حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن قالىپتاسقان جاعداي بويىنشا شۇعىل كونسۋلتاتسيالار جۇرگىزىپ جاتقانىن ايتتى. جەكسەنبى كۇنى تالىبتەر اۋعانستاننىڭ شىعىسىنداعى دجالالاباد قالاسىن ۇرىسسىز باسىپ الدى. ءسويتىپ, اۋعانستانداعى نەگىزگى ماگيسترالداردىڭ ءبىرىن ءوز باقىلاۋىندا ۇستاپ وتىر. ولار سونىمەن قاتار پاكىستان ماڭىنداعى تورحام شەكارا زاستاۆاسىن وزىنە باعىندىردى. بۇعان دەيىن «تاليبان» سولتۇستىكتەگى مازاري-شاريف قالاسىن باسىپ العان ەدى.
جالپى, قازاقستان اۋعانستانداعى احۋال جاقسارىپ, وڭىردە تۇراقتىلىق پەن بەيبىتشىلىك ورناۋىنا مۇددەلى. ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جولعا قويىلىپ, قازاقستان اۋعان ستۋدەنتتەرىنىڭ ءبىلىم الۋىنا كومەكتەسىپ كەلەدى. 2010 جىلدان باستاپ 2021 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا اۋعانستاننىڭ 1 مىڭنان اسا ازاماتى ءبىلىم الادى.
سونداي-اق 2017-2018 جىلدارى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولىپ سايلانعان كەزدە دە قازاقستان تاراپى اۋعانستان ماسەلەسىن نازاردان شىعارعان جوق. ماسەلەن, اۋعانستان/«تاليبان» كوميتەتىنە, ءيليم/ال-كايدا كوميتەتىنە جانە سومالي/ەريترەيا سانكتسيالىق كوميتەتىنە توراعالىق ەتۋ تاپسىرىلىپ, ەلىمىز اتالعان مىندەتتى ابىرويمەن اتقارىپ شىققان بولاتىن.
قازاقستان تاراپى ورتالىق ازيانى جانە اۋعانستاندى بەيبىتشىلىك, ىنتىماقتاستىق جانە قاۋىپسىزدىك ۇلگىسىنە اينالدىرۋدى كوزدەيدى ءارى وسى ماقساتتا ۇدايى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. 2018 جىلى قازاقستان مەن اۋعانستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 520,6 ملن دوللاردى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە ەكسپورت – 516,4 ملن دوللار, يمپورت – 4,2 ملن دوللار.
اۋعانستانداعى احۋالدىڭ بۇلاي ءوربۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبى – اقش پەن ناتو ساربازدارىنىڭ ەل اۋماعىنان شىعارىلۋى. وسىعان وراي, اقش «تاليبان» ۇيىمىمەن كەلىسىم جاساسقان. اتالعان قۇجاتقا سايكەس امەريكالىق ساربازدار اۋعانستان اۋماعىنان شىعارىلۋعا ءتيىس, ال «تاليبان» قوزعالىسى ايماقتىڭ تۇراقتىلىعى مەن بەيبىتشىلىگىن قورعاۋدى موينىنا الماق. دەگەنمەن, ساياسي ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنە قاراعاندا, بۇل كەلىسىمنىڭ شيكى تۇسى كوپ.
اقش – «تاليبان» كەلىسىمىنە سايكەس, اقش پەن ناتو اسكەرى اۋعانستاننان شىعارىلادى. ءوز كەزەگىندە «تاليبان» ۇيىمى كەز كەلگەن تەرروريستىك توپتىڭ اۋعانستاندا باس كوتەرۋىنە توسقاۋىل بولۋعا ءتيىس. بىراق ء«وزى جوقتىڭ كوزى جوق» دەمەكشى, «تاليبان» امەريكالىقتار كەتكەن سوڭ قالاي ارەكەت ەتپەك؟ كىمدى تەرروريست دەپ سانايدى؟ اقش پەن ونىڭ جاقتاستارىنا قاۋىپ توندىرەتىن توپتاردى قالاي انىقتايدى؟ اقش پەن «تاليباننىڭ» تۇسىنىگىندەگى «تەرروريستىك توپ پەن تەرروريست» ۇعىمدارى ساي كەلە مە؟ سۇراق كوپ, جاۋاپ جوق.
بۇعان دەيىن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ پرەزيدەنتتەرى تۇرىكمەنستاندا وتكەن ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بىرلەسكەن مالىمدەمەدە اۋعانستاندا ازاماتتىق بەيبىتشىلىككە تەزىرەك قول جەتكىزۋگە دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن-ءدى.
«تاراپتار كورشى اۋعانستانداعى جاعدايدىڭ جۋىق اراداعى رەتتەلۋى ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ مەن نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن راستايدى. وسىعان وراي, تاراپتار اۋعان قوعامىنداعى ازاماتتىق بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمگە جەدەل قول جەتكىزۋگە جان-جاقتى كومەك كورسەتۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى», دەلىنگەن مالىمدەمەدە.