الداعى قىستا ەلىمىزدە كومىردى تۇتىنۋ كولەمى 10 ملن توننادان 7,3 ملن تونناعا دەيىن كەميدى. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى وسىنداي بولجام جاساپ وتىر. بۇعان ەلدى مەكەندەرگە گاز تارتۋ كولەمىنىڭ ۇلعايۋى سەبەپ بولعالى تۇر.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق قاجەتتىلىك پەن بۇقارا حالىق ءۇشىن 3,4 ملن توننا كومىر تيەلگەن. ەنەرگيا ءوندىرۋشى كاسىپورىندارعا 31,3 ملن توننا, ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارعا 2,9 ملن توننا كومىر جونەلتىلدى. 14,5 ملن توننا ءونىم ەكسپورتقا شىعارىلدى.
بۇگىندە وڭىرلەردىڭ بارلىعى دەرلىك 2021-2022 جىلعى جىلىتۋ ماۋسىمىندا پايدالاناتىن كومىرگە دەگەن قاجەتتىلىكتەرىن راستاپ, جاڭا ماۋسىمعا دايىندىقتى باستاپ كەتتى. كومىر ساتىپ الۋعا تەندەرلەر جاريالانىپ, وڭىرلىك وپەراتورلار ايقىندالعان. تەك شىعىس قازاقستان مەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى, سونداي-اق الماتى قالاسى ناقتى قانشا كولەمدە كومىر كەرەك ەكەنىن ۇسىنباعان.
«مينيسترلىكتە وبلىستاردىڭ, نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىنىڭ اكىمدىكتەرى وكىلدەرىمەن كەڭەيتىلگەن كەڭەس ۇيىمداستىرىلدى. وندا جەرگىلىكتى بيلىككە حالىققا كومىر باعاسى مەن ماركالارىن, ساتىلاتىن جەرلەر مەن وندا كومىردىڭ بار-جوعىن ءتۇسىندىرىپ, ءتيىستى اقپارات بەرىپ وتىرۋ ءۇشىن ارنايى «جەدەل جەلى» قۇرۋ, كومىردىڭ جەتكىزىلىمى مەن ساپاسىنا قاتىستى تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزۋ ۇسىنىلدى. ال كومىر باعاسى زاڭسىز وسكەن جاعدايدا مونوپولياعا قارسى ۆەدومستۆونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنە جۇگىنۋ قاجەت», دەپ حابارلادى يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى.
دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, وتاندىق كومىر ءوندىرۋشى كومپانيالار 2021 جىلدىڭ قاڭتار-شىلدە ايلارىندا 59,7 ملن توننا كومىر وندىرگەن. كومىردى نەگىزىنەن ءتورت ءوندىرۋشى كومپانيا جەتكىزەدى. ولاردىڭ نارىقتىق ۇلەسى جالپى جەتكىزىلىمنىڭ 89 پايىزىنا تەڭ. اتاپ ايتقاندا, «شۇباركول كومىردىڭ» ۇلەسى – 28 پايىز, «قاراجىرانىڭ» ۇلەسى – 25 پايىز, «مايكوبەن-ۆەستتىڭ» ۇلەسى – 25 پايىز, «بوگاتىر كومىردىڭ» ۇلەسى – 11 پايىز.
مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا, كومىر ەنەرگەتيكالىق كاسىپورىندارعا رازرەزدەردىڭ بوساتۋ باعاسىمەن جونەلتىلەدى. ال كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلار مەن حالىق ءۇشىن كومىردىڭ نەگىزگى كولەمى تاۋار بيرجاسى ارقىلى وتكىزىلەدى.
«بيىل بيرجالىق كوميتەتتىڭ حاتتاماسىمەن كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق كومىردى تاۋار بيرجالارى ارقىلى وتكىزۋ جونىندەگى سەكتسيالىق قاعيدالار بەكىتىلدى. جاڭا ەرەجەلەر نارىقتىق وبەكتيۆتى باعا ينديكاتورلارىن قالىپتاستىرۋعا ارنالعان. ياعني تۇتىنۋشىلار ءۇشىن تىم قىمبات ەمەس, ال جەتكىزۋشىلەر ءۇشىن تىم ءتيىمسىز ەمەس باعانى قالىپتاستىرادى. جاڭا قاعيدالار بويىنشا وڭىرلىك وپەراتورلار وبلىستىڭ كومىر قاجەتتىلىگىنىڭ 10 پايىزىن تاۋار بيرجاسى ارقىلى تىكەلەي الادى. ماقسات – اراعا دەلدالداردى قاتىستىرماۋ. كومىردىڭ قالعان 90 پايىزىن ءوندىرۋشى كومپانيالار ءوز تالاپتارىمەن وتكىزە الادى. ياعني تىكەلەي كەلىسىمشارتتار, بيرجالىق ساۋدا ارقىلى جۇزەگە اسىرادى. الايدا ونىڭ دا باعاسى مونوپولياعا قارسى ورگاننىڭ باقىلاۋىندا بولادى», دەپ حابارلادى مينيسترلىك.