• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
11 قاڭتار, 2014

جوقتىڭ ءتۇبى جوعالۋ ەمەس پە؟

315 رەت
كورسەتىلدى

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ تاياۋداعى نومىرىندە (8 قاڭتار, 2013 ج.) «اينا اينا ەمەس, حالىق – اينا» دەگەن شاعىن ماقالا جارىق كوردى. شىنىندا, حالىقتىڭ اينا ەكەنى انىق. ءبارىن كورىپ-ءبىلىپ وتىر. بىراق وي تۇبىندەگى التىن جاۋھارى – ەلدىڭ جايى, ەلباسى ايتقان تاۋەلسىزدىكتىڭ ماڭگىلىگى, جۇرتتىڭ بىرلىگى, ۇرپاقتىڭ كەلەشەگى.

 «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ تاياۋداعى نومىرىندە (8 قاڭتار, 2013 ج.) «اينا اينا ەمەس, حالىق – اينا» دەگەن شاعىن ماقالا جارىق كوردى. شىنىندا, حالىقتىڭ اينا ەكەنى انىق. ءبارىن كورىپ-ءبىلىپ وتىر. بىراق وي تۇبىندەگى التىن جاۋھارى – ەلدىڭ جايى, ەلباسى ايتقان تاۋەلسىزدىكتىڭ ماڭگىلىگى, جۇرتتىڭ بىرلىگى, ۇرپاقتىڭ كەلەشەگى. 

وسىنداي ۇلى ماقساتتىڭ ورىندالاتىنىنا سەنىپ, جەڭىل جەلپىنۋگە بوي الدىرماي, وي-ساناعا كىر تۇسىرمەي, توزىمدىلىكپەن قازىنالىعىن تانىتىپ كەلەدى. ال ءبىزدىڭ شەندى شەنەۋنىكتەر, اكىم-قارالار, حالىق قالاۋلىسى دەلىنەتىن دەپۋتاتتار, سول حالىقتىڭ اينا ەكەنىن, ءبارىن كورىپ-ءبىلىپ وتىرعانىن ەستەن شىعارىپ الىپ, كەيدە ساناڭا سىيمايتىن ۋاجدەر ايتاتىنى بار. سونىڭ ءبىر پاراسى – ولاردىڭ, ياعني اتقامىنەرلەردىڭ «كەدەيلىگى». سوزدەرىنە سەنسەك, دەكلاراتسيا وتكىزگەندەگى ايتقاندارىنا ۇيىساق, سۇحبات بەرگەندەگى مىسالدارىنا قاراساق, «ۇيلەرى» جوق, «كۇيلەرى» كەمشىن. الاتىن ايلىقتارى شايلىعىنا جەتە بەرمەيدى-مىس. قىزىل كوممۋنيست دەپۋتاتتىڭ ءبىرى ءار ايداعى ەڭبەكاقىسىنىڭ جارتى ميلليون ەكەنىن, كولىكتى نەسيەگە الۋعا ۇمتىلىپ جۇرگەنىن العا تارتقانى بار. ءتىپتى, حالىق ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىردى قولدارىنا ۇستاتىپ, قادىر تۇتىپ, قاراپ وتىرعان كەيبىر ازاماتتار ارزانداتىلعان 20-30 مىڭنىڭ كوس­تيۋم شالبارىن كيەتىنىن «جاريا» ەتەتىنىن قايتەرسىڭ؟ سوندا ولار وسى سوزدەردى قاۋىم قابىلدايدى دەپ ويلاي ما ەكەن؟

«جۇرتتىڭ كوز الدىندا جۇرگەندەر سولاي جۇپىنى ءومىر ءسۇرىپ جاتسا, بىلايعى ەلدىڭ ءحالى قالاي؟ ءبىر ءۇزىم نانعا زار بولىپ جۇرگەن جوق پا؟ ءتورت كەرەگەگە قولى جەتىپ, ۇل-قىزىن اسىراۋعا شاماسى بار ما؟» دەمەس­كە شارامىز جوق. سويتەسىڭ دە, ءىرى قالالاردىڭ ءىشى-سىرتىنداعى سالتاناتتى سارايلار كىمدىكى ەكەن, ارتىنان سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆشا ءسوز ساپتاپ: «بىزدەردە مىنانداي بار, مىنانداي بار», دەپ بايلىعىمىزدىڭ بارىنا ءتاۋبا دەيمىز. ارتىنان وسى بايلىق باردا «كەدەي» شەنەۋنىكتەردىڭ جاعدايى ونشا قۇردىمعا كەتە قويمايتىنىن ويشا ءتۇسىنىپ, الگى سارايلاردى كوز الدىمىزعا ەلەستەتكەندە, تاعى دا سۇلتانماحمۇتتىڭ: «كەسەنى قولىما الىپ قاراي بەردىم, ىشىندە ناقاق كوزدەن جاس بار ما دەپ» كەلەتىن ولەڭى ويعا ورالادى. ارتىنان اتام قازاقتىڭ «جوقتىڭ ءتۇبى جوعالادى» دەگەن ءسوزى ەسكە ءتۇسىپ, سول شىركىندەر, اينا حالىقتىڭ الدىندا جالعان اقتالماي-اق, ءۇنسىز جۇرە بەرسە قايتەر ەدى دەيسىڭ. بۇگىن ولاردىڭ داۋلەتى «كەم» بولعانمەن, ەرتەڭ مول ەكەنى ايداي الەم الدىندا اقيقاتقا اينالارىن كىم جوققا شىعارا الادى؟

سۇلەيمەن ءنۇسىپ.

سوڭعى جاڭالىقتار