باۋىر باسقان, ءتۇتىن تۇتەتىپ, ۇرپاعىن ءوربىتىپ وتىرعان جەرىنىڭ قادىر-قاسيەتىن جەتە ءتۇسىنىپ, ەلىنە كومەك قولىن سوزۋ – ادامگەرشىلىكتىڭ بەلگىسى. قازاق جانە اراب تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرگەن نۋرسايت ماشانلو ەل ىشىندەگى ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا ۇيىتقى بولىپ ءجۇر.
ءبارى ءبىر قاپ كارتوپتان باستالعان. ەل شەتىنە جامان ىندەتتىڭ جان تۇرشىكتىرەر قورقىنىشتى حابارى جەتكەندە اۋىلداعى ادامدار ابدىراپ قالدى. ءتىپتى تاياقتاستام جەردەگى ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىنە بارۋعا جاسقانعان. قاۋىپ قايدان دەرىڭ بار ما؟ ءجۇرىس-تۇرىس سايابىرلاعان سوڭ جالعىزىلىكتى ادامداردىڭ ازىق-ت ۇلىك الۋى دا قيىنداپ كەتتى. قاراجاتى بولعانىمەن, قارعا ادىم جەر ۇزاپ شىعۋدىڭ ءوزى مۇڭ.
ءبىر كۇنى نۋرسايتقا ادەمى وي كەلگەن. ۇيدە ەكى قاپ كارتوپ بار. وتباسىسىنا ءبىر قابى دا ءبىراز ۋاقىتقا ەركىن جەتەدى, ەكىنشى قاپتى اۋىلداستارىنا تەگىن تاراتىپ بەرسە قايتەدى؟ تاعى ءبىر وي يەكتەگەن. وسىنىڭ ءجونى قالاي بولار ەكەن؟ مەنى مۇسىركەدى دەپ ويلاپ, شامدانىپ قالماس پا ەكەن؟ اقىرى ءوزى اق ادال نيەتىمەن ۇسىناتىن بولعان سوڭ شەشىمگە كەلگەن. بىراق ءبىر قاپ كارتوپتى ءبىر ادامعا ۇستاتا سالعان دۇرىس بولمايدى-اۋ دەپ توپشىلادى. بىرنەشە قالتاشالارعا ءبولىپ سالىپ, مۇمكىندىگىنشە كوبىرەك ادامعا جەتكىزبەك. سولاي جاسادى دا. العاشقى كۇماندى وي جاڭساق ەكەن. نۋرسايتتىڭ قولىنان كارتوپ سالعان قالتاشانى الىپ تۇرىپ, كورشى-قولاڭ العىسىن جاۋدىرعان. داستارقاندارى جۇدەپ وتىرماسا دا, ەل جايىن ويلاعان ازاماتتىڭ نيەتىنە ءتانتى.
جۇرتقا جاناشىر نۋرسايت ماشانلو – جامبىل وبلىسىنىڭ جالپاقتوبە اۋىلىنىڭ تۋماسى. ورتا مەكتەپتى ورىس تىلىندە وسى اۋىلدا بىتىرگەن.
– مەكتەپتە ورىسشا وقىعانىممەن, وتباسىندا كوبىنە قازاق تىلىندە سويلەسەتىن ەدىك. اۋىلداعى دۇنگەن بالالارى قازاقتىڭ بالالارىمەن توننىڭ ىشكى باۋىنداي ارالاسىپ, ويناپ-كۇلىپ وسكەندىكتەن, تىلدىك ورتامىز جاقسى بولدى, – دەيدى نۋرسايتتىڭ ءوزى. – قازاقشا ءتىل سىندىرعاننان كەيىن قازاق تىلىندەگى كوركەم ادەبيەتتى ەركىن وقي باستادىم. بالكىم, بويىمداعى كەيبىر قاسيەت, مىنەز سول ادەبيەتتىڭ ارقاسىندا قالىپتاسقان شىعار. نەگىزىندە, قازاقتان اسقان باۋىرمال حالىق جوق قوي. تاعدىر تالكەگىمەن توپىراعىن باسقان تالاي ۇلتتىڭ وكىلىنە قامقور بولدى ەمەس پە؟ سول جاقسىلىقتىڭ قايتارىمى بولۋى كەرەك قوي. ونىڭ ۇستىنە, جانى جومارت, پەيىلى كەڭ قازاقتا «كورشى اقىسى – ءتاڭىر حاقىسى» دەيتىن ءسوز بار. قىسىلتاياڭدا كورشىڭە كومەكتەسپەسەڭ, كىسىلىگىڭ كانە؟!
جالعىز نۋرسايت قانا ەمەس, شورتاندى كەنتىندە تۇراتىن ونداعان ەتنوس وكىلدەرى ءدال وسىلاي ويلايدى ەكەن. ءبىر قاپ كارتوپ تۋرالى اڭگىمە ەل ىشىنە تاراپ كەتكەن. ىلە جيىرماعا تارتا ادام حابارلاستى. بىرەۋىندە باسى ارتىق ۇن, ەندى بىرەۋىندە ىركىلىپ قالعان قانت بار ەكەن. ماكارون دا, شاي دا تابىلدى. ءبارىن ءبىر جەرگە جيناپ, تەڭدەي ەتىپ, ونداعان وتباسىعا ءبولىپ بەردى. قايىرىمدىلىق ءىس-شاراسى مۇنىمەن توقتاپ قالعان جوق, قايتا قاناتىن جايا بەردى. ەل قامىن ويلاعان ازاماتتارعا جۇرت تا رازى. ساۋاپتى ءىس اتقارعاندارى ءۇشىن جاناشىر جانداردىڭ دا كوڭىلدەرى توعايىپ قالدى.
داۋاسىز دەرت اياۋسىز شەڭگەلىن جايىپ تۇرعان كەزدە شورتاندى كەنتىندە ەكى-ءۇش تۇرعىن ءۇي ورتەنىپ, بىرنەشە وتباسى باسپاناسىز قالدى. بۇل كەزدە ءبىرىن-ءبىرى تانىپ, قويان-قولتىق ارالاسىپ, جالپاق جۇرتقا جاقسىلىق جاساۋىن ۇدەتە تۇسكەن ەرىكتىلەر ەندى بىلەك بىرىكتىرىپ, شاڭىراعىن ءورت شالعان ادامدارعا كومەكتەسە باستادى. قاراجات جيناپ, قۇرىلىس ماتەريالدارىن اپەردى. قۇرىلىس جۇمىسىنا قول ۇشىن بەردى. ءسويتىپ قانشاما ادامنىڭ ساۋابىن الدى. جىگىتتەرگە باس بولعان ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز جينالعان اقشانىڭ قايدا جۇمسالعاندىعىن, قانشاسى, قاي قارەكەتكە باعىتتالعاندىعىن قولمەن قويعانداي ەتىپ ەسەپتەپ, ايتىپ وتىردى. جازاتايىم قاتەلەسسە, كۇدىك تۋى دا ابدەن مۇمكىن. بىراق ءوزى وندايعا باراتىن ادام ەمەس. ويتكەنى اراب ءتىلىن جەتىك بىلگەندىكتەن, قولىنان قۇران تۇسپەيتىن, نامازعا جىعىلعان ادام.
بيىلعى جاز – اپتاپ ىستىق. قىمباتشىلىق قوس بۇيىردەن قىسىپ تۇرعان كەزدە القاپتاعى ەگىس, شابىندىقتاعى ءشوپ وسپەي قالسا, ەلدىڭ جاعدايى نە بولماق؟ وسى ءبىر وي ەرىكتىلەردىڭ دە ەسىنەن شىقپايدى. ءدال وسى كەزدە ىلكى زاماننان بەرى ۇزىلمەي كەلە جاتقان تاساتتىق بەرۋ ءراسىمى ويعا ورالعانى. شارۋا قوجالىعىنان قۇرباندىققا شالاتىن مال ساتىپ الدى. نوۆوكۋبانكادا تۇراتىن ابىلاي يمامدى الدىردى. بار ءراسىمىن ساقتاپ تاساتتىق بەرگەن. جاراتقاننىڭ مەيىرى ءتۇسىپ, شورتاندىنىڭ توڭىرەگىندە ءۇش-ءتورت كۇن بويى نوسەر جاۋىن جاۋسىن-اي كەلىپ. قۇرباندىققا شالىنعان مال ەتىن اۋىل تۇرعىندارىنا تاراتىپ بەرگەن. اۋىز تيگەن جۇرت ەت جەگەندەرىنە ەمەس, جاۋىن جاۋىپ, ەرىكتىلەردىڭ ەلگە سەپتىكتەرى تيگەنىنە شىن جۇرەكتەن رازى بولعان.
– جامبىل وبلىسىنان 2000 جىلداردىڭ باسىندا كوشىپ كەلدىم. جەرگىلىكتى جۇرتتىڭ ىشىنە تاستاي باتىپ, سۋداي ءسىڭىپ وتىرعان جايىمىز بار, – دەيدى نۋرسايت ماشانلو. – ءوز ىستەگەن شارۋامدى ەشقاشان مىندەتسىنگەن ەمەسپىن. ءسال عانا سەپتىگىمىز ءتيىپ جاتسا, ءبىز دە وسى وسەر ەلدىڭ ءوز ۇلى بولعاندىقتان. ال ءوز پەرزەنتى اتا-اناسىنا جاساعان جاقسىلىعىن ايقايلاپ ايتپايدى عوي. ءبىزدىڭ قوسقان ۇلەسىمىز دە ءدال سولاي. ءبىز – ءبىرتۇتاس قازاقستان حالقىنىڭ وكىلىمىز.
اركىم ءدال وسىلاي تۇيسىنسە, ورتاق شاڭىراقتىڭ ۋىق-كەرەگەسى كۇننەن-كۇنگە بەكي بەرەرى حاق.
اقمولا وبلىسى,
شورتاندى اۋدانى