ءوز كاسىبىن جانداندىرۋ ارقىلى وزگەلەردى دە جۇمىسپەن قامتىپ جۇرگەن ىسكەر ازاماتتاردى ءتۇرلى كەدەرگىدەن قورعاۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ: «مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ كاسىپكەرلىك قىزمەتكە زاڭسىز ارالاسۋى, كاسىپكەرلەردىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى جاساۋ مەملەكەتكە قارسى اۋىر قىلمىس رەتىندە قابىلدانۋى كەرەك» دەپ اتاپ ايتقان. دەسە دە ءوز قۇقىعىن قورعاي الماي, كەيبىر قيسىنسىز ارەكەتتەردىڭ قۇربانى بولىپ, كەدەرگىلەرگە تاپ بولىپ جۇرگەندەر از ەمەس.
رەداكتسيامىزعا حات جولداعان كوپبالالى انا ءلاززات ءابجامالوۆا ءوز ارەكەتى زاڭناما تالابىنا ساي بولسا دا بىلدەي مەكەمە باسشىسى بازىناما قۇلاق اسپادى دەپ وكپەلى. كوپ حاتتىڭ ىشىنەن كاسىپكەر انانىڭ جانايقايىنا كوڭىل بولگەنىمىز بەكەر ەمەس. ماسەلەنىڭ ءمان-جايىنا ۇڭىلسەك, شاعىن كاسىپكەر ەكى وتتىڭ ورتاسىندا قالدىم دەپ كۇيىنەدى. ويتكەنى ىلە الاتاۋ ۇلتتىق پاركى وعان «قوناقۇي سالماساڭ, جالعا العان ورنىڭدى بوسات» دەسە, الماتى قالالىق جوسپارلاۋ جانە ۋربانيستيكا باسقارماسى اتالعان ورىن قىزىل بەلدەۋدە ورنالاسقاندىقتان, وندا اۋىر قۇرىلىس سالۋعا بولمايتىنىن العا تارتقان. وقيعاعا تەرەڭ ءۇڭىلۋ ءۇشىن وقىرمان حاتىنىڭ كەي تۇستارىنا نازار سالايىق: «14 جىلدان بەرى «ىلە الاتاۋى ۇلتتىق پاركى» اۋماعى الما-اراسان شاتقالىنداعى شۇرايلى جەردى 49 جىلعا جالعا الىپ, وتباسىلىق كاسىبىمدى جۇرگىزىپ كەلەمىن. ناقتىراق ايتقاندا, كيىز ۇيلەر مەن اشىق الاڭقايلار تىگىپ, ماۋسىمدىق دەمالىسقا كەلگەن قوناقتارعا قىزمەت كورسەتەمىز. قولىمداعى قۇجاتتارىمنىڭ ءبارى زاڭناما تالابىنا ساي راسىمدەلىپ, ەكىجاقتى كەلىسىمشارتپەن بەكىتىلگەن. بىلتىردان بەرى «ىلە-الاتاۋى ۇلتتىق تابيعي پاركى» رمم باس ديرەكتورىنىڭ تاراپىنان كورسەتىلىپ كەلە جاتقان قىسىم جونىندە جالپاق جۇرتقا جاريالاۋعا ءماجبۇرمىن. جاڭا باسشى قىزمەتكە كەلگەلى جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەر ەمەس. مەنىڭ تاراپىمنان كەلىسىمشارت بۇزىلعانىن ايتىپ, جەردى بوساتۋىمدى تالاپ ەتىپ جاتىر. ونىڭ بار ايتار ءۋاجى, مەنىڭ ۇلتتىق ساياباققا قوناقۇي سالماي, ساۋلەت-جوسپارلاۋ تاپسىرماسىن (سجت) بەرۋ تۋرالى شارتتى ورىنداماي وتىرعانىم ەكەن. ال الماتى قالالىق جوسپارلاۋ جانە ۋربانيستيكا باسقارماسى ماعان شاعىن ساۋلەت قۇرىلىستارىن سالۋعا ساۋلەت-جوسپارلاۋ تاپسىرماسىن بەرەيىن دەسە, مەنىڭ ۋچاسكەم قازىرگى ۋاقىتتا الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ 11.03.2017 ج. №1/84 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن, قوسىلعان اۋماقتاردىڭ ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوباسىنا سايكەس كوشەنىڭ قىزىل سىزىقتارى شەگىندە, سۋ قورعاۋ بەلدەۋىندە, پروحودنايا وزەنىنىڭ ايماعىندا, «ىلە الاتاۋى مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى» ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتا ورنالاسقان. سوندىقتان قۇرىلىس سالۋعا سجت بەرە المايدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ۇلتتىق پارك اۋماعىنا اۋىر قۇرىلىس سالۋعا رۇقسات جوق. زاڭ سولاي. ويتكەنى ۇلتتىق پارك ۇسىنعان دامۋدىڭ باس جوسپارى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس قىزمەتى تۋرالى» زاڭنىڭ جانە قۇرىلىس نورمالارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيدى. بۇعان قاراماعان جاڭا باسشى «قۇرىلىس نىسانىن ۋاقتىلى سالمادىڭىز» دەگەن جەلەۋمەن ماعان تىزەسىن باتىرىپ وتىر. سوندا مەملەكەتتىڭ زاڭى پارمەندى مە, الدە ۇلتتىق تابيعي پارك باسشىسىنىڭ كەلىسىمشارتى قاۋقارلى ما؟ اۋداندىق جانە قالالىق دەڭگەيدەگى پروكۋراتۋرا ورگاندارى ۇلتتىق پارك تاراپىنان جاسالعان زاڭبۇزۋشىلىقتى كورىپ, ۇلتتىق پارك ءوزىنىڭ باس جوسپارىن قولدانىستاعى ساۋلەت زاڭناماسىنا سايكەس كەلتىرمەيىنشە, مەنىڭ جەكە كاسىپكەر رەتىندە جانە جەر پايدالانۋشى رەتىندە قۇرىلىسقا ءتيىستى سجت ۇسىنا المايتىنىما كوز جەتكىزدى. داۋدىڭ ءمانىن تۇسىنگەن مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتتاعىلار دا زاڭ بۇزۋشىلىقتى كوردى جانە مەنىڭ «تىكەلەي زاڭنامالىق تىيىمعا بايلانىستى» مىندەتتەمەنى ورىنداي المايتىنىمدى ايتتى. الايدا كەيىنگى ينستانتسيا ماسەلەگە شىنداپ بويلاماي, ءبىرىنشى ينستانتسيا سوتىنىڭ اكتىسىن الىپ تاستادى جانە سول ارقىلى مەنى «شارتتىق تالاپتاردى بۇزدى» دەگەن شەشىم شىعارىپ وتىر. بىراق مەن مۇنىمەن شەكتەلمەيمىن, سوڭىنا دەيىن كۇرەسۋگە دايىنمىن. سەبەبى بۇل – مەنىڭ وتباسىمنىڭ تابىس كوزى. مەنىڭ قاراماعىمدا جۇمىس ىستەپ, بالا-شاعاسىن اسىراپ وتىرعان جيىرما شاقتى ازامات تا ءبىزدىڭ جاعدايعا الاڭداپ وتىر. وسى ماسەلە ءادىل شەشىلۋى ءۇشىن ەل پرەزيدەنتىنەن, جوعارعى سوت توراعاسىنان اراشا سۇرايمىن», دەيدى ءلاززات ءابجامالوۆا. كاسىپكەردى الاڭداتقان جايدىڭ اق-قاراسىن اجىراتۋ ءۇشىن ساۋالىمىزدى ىلە الاتاۋى ۇلتتىق پاركىنە باعىتتادىق. ساۋالىمىزعا مەكەمەنىڭ زاڭگەرى جاۋاپ بەردى. – الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ شەشىمدەرى بىزگە جۇرمەيدى. الماتى اۋماعىندا بولعانىمىزبەن, اكىمشىلىك جۇيەمىز ەلورداعا باعىنادى. سوندىقتان قوناقۇي دەپ جازىلسا, قوناقۇي بولۋى كەرەك. ءبىز رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار پاركپىز, اكىمدىك بىزگە شەشىم شىعارمايدى. ەگەر كاسىپكەر شەشىمگە قارسى بولسا, ءارى قاراي سوتقا جۇگىنسىن, – دەيدى ىلە الاتاۋى ۇلتتىق پاركىنىڭ زاڭگەرى سۇلتان قوجانوۆ. قازىرگى پاندەميا جاعدايىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس اۋىر زارداپ شەگىپ وتىرعانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا بۇل ماسەلەگە ەرەكشە توقتالىپ, «قازىرگى كۇردەلى جاعدايلاردا ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى, جۇمىسپەن قامتۋدى جانە حالىقتىڭ تابىسىن ساقتاۋ» ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قالامىمىزعا ىلىنگەن كەرەعارلىق كەز كەلگەن كاسىپكەردىڭ الدىنان شىعۋى ابدەن مۇمكىن. ءار تاراپتىڭ ءوز شىندىعى بار دەسەك تە, اقيقات – بىرەۋ, زاڭ – جالعىز. ءبىر ەلدەگى ەكى مەملەكەتتىك مەكەمەنىڭ تالابى ءبىر-بىرىنە قايشى كەلىپ جاتسا, كاسىپكەرگە قايتپەك كەرەك؟ سوندىقتان قۇزىرلى ورىندار بۇل ماسەلەگە بەيجاي قاراماي, وڭ شەشىمىن شىعارار دەگەن ۇمىتتەمىز.
الماتى