• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الەم 29 ماۋسىم, 2021

كوروناۆيرۋس پاندەمياسى: كەي ەلدە باسەڭدەپ, كەي ەلدە ۇدەپ تۇر

314 رەت
كورسەتىلدى

كوروناۆيرۋس پاندەمياسى ءالى دە كۇشىندە. اسىرەسە, ءۇندىستاننان تابىلعان جاڭا مۋتاتسيا – «دەلتا» الەمدى ابىگەرگە سالاتىن ءتۇرى بار. قازىردىڭ وزىندە اتالعان شتامم شارتاراپتىڭ بىرقاتار ەلىنەن تابىلىپ ۇلگەردى. دەگەنمەن ۆاكتسينا سالدىرۋ بويىنشا الدا تۇرعان ەلدەردەگى ەپيدەميالىق احۋال تۇزەلىپ كەلەدى. سوعان بايلانىستى كارانتيندىك شەكتەۋلەر جەڭىلدەتىلىپ جاتىر.

ءۇندىستاننىڭ مادحيا-پرا­دەش شتاتىندا سovid-19-دىڭ جاڭا مۋتاتسياسى – «دەلتا پليۋس» شتامىنىڭ سالدارىنان العاشقى ناۋقاس قايتىس بول­دى. قاتەرلى دەرت ايەل ادام­نىڭ ءومىرىن جالماعان. ونىڭ جاسىنا قاتىستى ازىرگە ەشقانداي مالىمەت جوق. تەك ونىڭ جۇبايىنىڭ دا بۇعان دەيىن كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانى جانە كەيىنىرەك ۆاكتسينانىڭ ەكى دوزاسىن العانى بەلگىلى.شتات ءمينيسترى ۆيشۆاس سارانگ­تىڭ ايتۋىنشا, قازىر­گى ۋاقىتتا جاڭا شتامدى جۇقتىر­عان بەس ادام انىقتالعان. ىندەتتى جۇقتىرعان ازاماتتاردىڭ ىشىندە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قار­سى ەكپەنى تەك قايتىس بولعان ايەل سالدىرماپتى. ۆاكتسينانى العان وزگە ءتورت ادامنىڭ جاع­دايى قازىرگى تاڭدا قالىپتى.ال ماحاراشترا جانە كەرالا شتاتتارىندا انىقتالعان «دەلتا پليۋس» مۋتاتسياسى وتە اگرەس­سيۆتى ەكەن. ۆيرۋس ادام­عا كوزدى اشىپ-جۇمعانشا جۇ­عۋى مۇمكىن. ءۇندىستاننىڭ مەدي­تسي­نالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرى قاۋىم­داستىعىنىڭ باسشىسى رانديپ گۋلەريانىڭ ايتۋىنشا, ۆيرۋستى تاسىمالداۋشى كوشەدە ءوتىپ بارا جاتىپ-اق بىرنەشە ادامنىڭ اۋرۋىنا سەبەپشى بولا الادى. ۇندىستاندىق مۋتاتسيانىڭ جاڭا شتامىنىڭ ءۇش ەرەكشەلىگى بار كورىنەدى. جۇقپالى اۋرۋ تەز تارالادى, وكپە جاسۋشالارىنىڭ رەتسەپ­تورلارىمەن بايلانىسۋ قابىلەتى جوعارى جانە انتيدەنەلەرگە ءتوزىمدى. «دەلتا پليۋس» شتامىنىڭ ۆاكتسينالارعا قانشالىقتى توتەپ بەرەتىنى ءالى بەلگىسىز. ءۇندىستاننان بولەك, كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا شتامىن جۇقتىرۋ وقيعالارى ۇلىبريتانيا, اقش, كانادا, پورتۋگاليا, جاپونيا, نەپال, پولشا, شۆەيتساريا, تۇركيا, رەسەي, بەلارۋس, وزبەكستان سياق­تى ەلدەردە تىركەلگەن.وكىنىشكە قاراي, ءۇندىستان تاياۋ ارادا ۆيرۋس جۇقتىرۋ كور­سەت­كى­شى بويىن­شا ءبىرىنشى ورىنعا شىعۋى مۇم­كىن. قازىرگى تاڭدا ەلدە 30 ميل­ليون­­نان استام ادام ناۋقاس­تانعان. كۇن سايىن شامامەن 40-50 مىڭ ادام­نىڭ ينفەكتسيا جۇقتىرعانى انىقتالادى. الەمنىڭ باسقا ەلدەرىندە دە ەپيدەميالىق احۋال ءالى دە كۇردەلى. اۋستراليانىڭ ەڭ ءىرى قالاسىندا ۋاقىتشا كارانتين جاريالاندى. سيدنەيدىڭ ءتورت اۋدانىندا COVID-19-دى جۇقتىرۋ وقيعالارىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى شەكتەۋلەر ەنگىزىلدى. جاڭا وڭتۇستىك ۋەلس شتاتىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى گلەديس بەرە­جيكلياننىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, كارانتين ءبىر اپتاعا سوزىلۋى مۇمكىن. بۇل اۋداندارعا ازاماتتار تەك قاجەت بولعان جاعدايدا عانا كىرە الادى. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ۇيدەن تەك ازىق-ت ۇلىك پەن قاجەتتى تاۋارلاردى الۋ ءۇشىن دۇكەنگە, مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە, قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە نەمەسە وقۋعا مۇمكىندىك بول­ماعان جاعدايدا جۇمىس نەمەسە وقۋ ورنىنا شىعۋىنا رۇقسات بەرىلگەن. توپتا تەك 10 ادامعا دەيىن سەرۋەندەي الادى.بانگلادەشتە دۇيسەنبىدەن باس­تاپ قاتاڭ شەكتەۋ كۇشىنە ەندى. مۇنىڭ باس­تى سەبەبى – ەلدە ۇندىس­تاندىق شتامم تەز تارالىپ بارادى. جەرگىلىكتى بيلىك مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك جۇمىس ورىندارىن جابۋعا شەشىم شىعاردى. تۇرعىندار ۇيدەن تەك شۇعىل شارۋا­مەن عانا شىعا الادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن پوليتسيا مەن شەكارا قىزمەتكەرلەرى تارتىلادى. قاجەت بولعان جاع­دايدا اسكەريلەر دە وسىعان جۇمىل­دىرىلۋى ىقتيمال. وزبەكستان استاناسى ەپيدە­ميالىق جاعدايدىڭ ۋشى­عۋىنا بايلانىستى ەكى اپتالىق كاران­تينگە جابىلدى. مۇنداي شەشىمدى كوروناۆيرۋسقا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ارنايى رەسپۋب­ليكالىق كوميسسيا قا­بىلدادى. «28 ماۋسىمنان باستاپ 12 شىلدەگە دەيىن تاشكەنتكە كور­شى وبلىستاردان اۆتوكولىك قۇرالدارىمەن (اۆتوموبيلدەر مەن اۆتوبۋستار) كىرۋگە شەكتەۋ قويىلادى. 28 ماۋسىمنان باستاپ بۇكىل ەل بويىنشا بارلىق ويىن-ساۋىق نىساندارى (مەيرامحانالار, تۇنگى كلۋبتار, كاراوكە, بيليارد جانە كومپيۋتەر زالدارى, قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارى ءدامحانالار, اسحانالار مەن شايحانالار) كەستە بويىنشا 8.00-دەن 20.00-گە دەيىن جۇمىس ىستەيدى. ال وسى مەكەمەلەرگە كەلۋشىلەر سانى جالپى كولەمنىڭ 50 پايىزىنان اسپاۋى ءتيىس», دەلىنگەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ حابارلاماسىندا.ايتسە دە, ۆاكتسينا سالدىرۋ كور­سەتكىشى جوعارى ەلدەردە قاۋىپتى دەرتكە شالدىققان ناۋقاستار سانى ازايىپ كەلەدى. سوعان بايلانىستى كارانتيندىك شەكتەۋلەر بىرتىندەپ جەڭىل­دەتىلىپ جاتىر. ماسەلەن, مىسىر بيلىگى كورو­ناۆيرۋستىڭ جاڭا شتامدارى تا­رالماعان ەلدەردەن كەلەتىن تۋريس­تەرگە مەملەكەتكە كىرۋ تالاپتارىن جەڭىلدەتتى. ولاردان پتر-تەستتىڭ تەرىس ناتيجەسى بار انىقتامالار تالاپ ەتىلمەيدى, بىراق مەيماندار ۆاكتسينا سالدىرۋى ءتيىس. مىسىردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەك­تەرىنە سۇيەنسەك, كەلگەن جولاۋشىلار كوروناۆيرۋسقا قارسى ەكپەنى العانىن راستايتىن كۋالىكتەرىن ۇسىنۋى ءتيىس. سونداي-اق قۇجاتتىڭ QR كودى بولۋى كەرەك.ايتا كەتەرلىگى, سپۋتنيك V,­­ Pfizer, AstraZeneca, Moderna, Sinopharm, Sinovac سەكىلدى دۇنيە­جۇزىلىك دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى (ددسۇ) مەن مىسىردىڭ ءدارى-دارمەكتەر باس­قارماسى ماقۇلداعان پرەپاراتتاردى سالدىرعاندار عانا ەلگە ەمىن-ەركىن كىرە الادى. بۇل رەتتە ۆاكتسينانىڭ ەكىنشى دوزاسىن قابىلداعاننان كەيىن 14 تاۋلىك ءوتۋى قاجەت. ال ۆاكتسينا الماعان تۋريس­تەرگە قويىلاتىن تالاپتار وزگەرگەن جوق. 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردان باسقا ازاماتتاردىڭ ءبارى پتر زەرتتەۋ ناتيجەسى بار انىقتاما ۇسىنۋى كەرەك. شۆەيتساريادا 26 ماۋسىمدا ەلدە قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ رەجىمى, كوشەدە بەتپەردە كيۋ مىندەتى الىنىپ تاستالدى. سونداي-اق ازاماتتار ءوزىنىڭ ەكپە سالدىرعاندىعىن راستايتىن كۋالىك, COVID-19 ينفەكتسياسىنان ساۋىعىپ شىققانى تۋرالى نەمەسە پتر -تەستتىڭ تەرىس ناتيجەسى بار انىقتاما ۇسىنعان جاعدايدا, مەيرامحانالارعا كىرۋىنە رۇقسات ەتىلمەك. شەنگەن ايماعىنداعى باسقا ەلدەردىڭ ازاماتتارى شۆەيتسارياعا كەلگەننەن كەيىن ەندى كارانتينگە جاتۋعا مىندەتتى ەمەس. بىراق ءۇن­دىستاننان, ۇلىبريتانيادان جانە كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا نۇسقالارى قارقىندى تارالىپ جاتقان ەلدەردەن كەلەتىن ازاماتتار ءۇشىن شەكتەۋلەر كۇشىن جويعان جوق.سينگاپۋر تۋريستىك جانە ىسكەرلىك ساپارلاردى تەز ارادا قايتا جانداندىرۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق سەرتيفيكاتتارىن ءوزارا مويىنداۋ پەرسپەكتيۆالارىن بىرقاتار ەلمەن تالقىلاۋعا باستاماشىلىق تانىتتى. بۇل تۋرالى رەسپۋبليكانىڭ ءسىم باسشىسى ۆيۆيان بالاكريشنان ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسى اياسىنداعى ازيا – تىنىق مۇحيتى بەينەكونفەرەنتسياسىندا مالىمدەدى.«سينگاپۋر كوپتەگەن سەرىك­تەس­تەرىمەن, سونىڭ ىشىندە قحر-مەن قاۋىپسىز ساپارلار رەجىمىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن دەنساۋلىق سەرتيفيكاتتارىن ءوزارا مويىنداۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەلىسسوزدەردى جۇرگىزە باستادى», دەدى مينيستر. بالاكريشناننىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, مۇنداي شارا پاندەميادان كەيىن الەمدى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن اسا قاجەت.تۇركيا بيلىگى 1 شىلدەدەن باس­تاپ ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ جاقسارۋىنا بايلانىستى كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسكە قاتىستى شارالار تاعى دا جەڭىلدەتىلەتىنىن جاريالادى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تاراتقان نۇسقاۋلىققا سايكەس, الداعى بەيسەنبىدەن باستاپ كومەندانت ساعاتى توقتاتىلىپ, قالاارالىق قاتىناس شەكتەۋلەرى الىنىپ تاستالادى. سونىمەن قاتار اتالعان مەرزىمدە بارلىق جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, پاندەمياعا بايلانىستى قىزمەتىن توقتاتقان كينوتەاترلار قايتا جۇمىس ىستەي باستايدى. ءدامحانا مەن مەيرامحانالار كەلۋشى سانىن شەكتەمەي, عيمارات ىشىندە جانە دالادا قىزمەت كورسەتە باستايدى. بۇدان بولەك 1 شىلدەدە ۇيلەنۋ تويى اشىق جەردە قوناق سانىن شەكتەمەستەن وتكىزىلەدى. كونتسەرت جانە فەستيۆال وتكىزۋگە بۇعان دەيىن بەلگىلەنگەن ساقتىق شارالارى بۇزىلماسا, رۇقسات بەرىلەدى. ساياباق, دالاداعى سەرۋەن ورىندارى مەن كەمپينگتەر دە اشىق بولادى. كوروناۆيرۋس كولىك كومپانيالارى كىرىسىنىڭ ازايۋىنا سەبەپ بولدى. گەرمانيا فەدەرالدى ۇكىمەتى كوروناۆيرۋستىق داعدارىسقا بايلانىستى زارداپ شەككەن قوعامدىق كولىك كاسىپورىندارىنا قوسىمشا 1 ملرد ەۋرو مولشەرىندە قاراجات بولمەك. 2020 جىلى گەرمانيا ۇكىمەتى جولاۋ­شىلار تاپشىلىعىنا بايلانىستى قيىندىققا ۇشىراعان مۋنيتسيپالدىق جانە ايماقتىق كولىك قاجەتتىلىكتەرىنە 2,5 ملرد ەۋرو بولگەن ەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار