بۇل – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ءدال قازىرگى ۋاقىتقا ارنالعان رەسمي بولجامى. ۆەدومستۆو قارجى مينيسترلىگىمەن جانە ۇلتتىق بانكپەن بىرگە بولجامنىڭ كەلەسى كەزەڭى بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. ول وسى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن اياقتالماق.
مينيستر اسەت ەرعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەل بيلىگى بيىل ەكونوميكانىڭ ءوسىمى 3,5 پايىزدان جوعارى بولاتىنىن مالىمدەدى. دەمەك, بولجامنىڭ كەلەسى كەزەڭىندە كورسەتكىشتەر كوتەرىلۋى مۇمكىن. بۇل بەس ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءوسىمنىڭ 1,6 پايىز دەڭگەيىندە قالىپتاسۋىمەن بايلانىستى. سەبەبى بولجامنىڭ بۇعان دەيىنگى كەزەڭىندە ءوسىم 1,2 پايىز بولادى دەلىنگەن ەدى.
– حالىقارالىق تاۋار جانە بيرجا نارىقتارىنداعى باعالاردىڭ تۇراقتالۋى بايقالىپ وتىر. بۇگىندە مۇنايدىڭ باررەلى 75 دوللار دەڭگەيىنەن جوعارى. تۇتاستاي العاندا, الەمدىك ەكونوميكانىڭ جىلدام قارقىنمەن قالپىنا كەلە باستاعانىن كورىپ وتىرمىز. سونداي-اق ەل ەكونوميكاسىنداعى ىشكى سۇرانىستىڭ تۇراقتانۋى قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنىڭ وسۋىنە الىپ كەلدى. البەتتە, ەكونوميكالىق ءوسىم, ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ قارقىنى ۆاكتسينالاۋعا تىكەلەي بايلانىستى بولادى. نەگىزگى كاپيتالعا, اسىرەسە ەكونوميكانىڭ جەتىسپەيتىن سەكتورلارىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ قارقىنى ەكى تاڭبالى مانمەن ءوسىپ كەلە جاتىر. مۇنداي فاكتوردىڭ ورىن العانى قۋانىشتى, ارينە. بارلىق فاكتوردىڭ نەگىزىندە بولجامدى ماندەردى ارتتىرۋ قاجەت دەپ سانايمىز, – دەدى ءا.ەرعاليەۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, كونترتسيكلدىك ماكروەكونوميكالىق ساياسات ەكونوميكانى قولداۋدىڭ جانە ىشكى سۇرانىستى ىنتالاندىرۋدىڭ تەڭدەسسىز شارالارىن قامتاماسىز ەتكەن.
– قۇرىلىس يندۋسترياسىندا 17 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ – ەلىمىز ءۇشىن رەكوردتىق كورسەتكىش. ءبىز تمد بويىنشا جان باسىنا شاققاندا تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدە ءبىرىنشى ورىندا تۇرمىز. سونداي-اق ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورى ءوزىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كورسەتتى. بۇل قارقىن تومەندەمەيدى. سوندىقتان ءبىز ءوز بولجامدارىمىزدى ارتتىراتىن بولامىز. كورسەتكىش شامامەن 3,5 پايىزدان 4 پايىزعا دەيىنگى دالىزدە بولادى. جەتى ايدىڭ كورسەتكىشتەرىن 1 قىركۇيەككە دەيىن كۇتەمىز جانە سونىڭ نەگىزىندە بولجام جاسايمىز. مەنىڭشە, ينفلياتسيا ۇلتتىق بانكتىڭ وسى جىلعا بەلگىلەگەن 4-6 پايىز دالىزىنەن جوعارى بولادى, – دەدى مينيستر.
بۇدان بولەك, ءا.ەرعاليەۆ ەلدەگى ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تۇراقتاندىرۋ قادامدارى تۋرالى مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت تاراپىنان ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنا كەشەندى قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, يمپورتتى الماستىرۋ, ەكونوميكا جوبالارىن قولداۋ شارالارى جۇزەگە اسىرىلۋدا.
– ينۆەستيتسيالىق جوبالار ەلىمىزدە بازالىق ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىندە وسى باعىتتا ناقتى جوسپار, ينۆەستيتسيالىق جوبالار بار. 2024 جىلعا دەيىن قازاقستان ەكونوميكاسى مەن حالقىمىزدى بازالىق ازىق-ت ۇلىكپەن 100 پايىز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتى تۇر, – دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل سالادا كوپ جاعداي ينفراقۇرىلىمنىڭ تيىمدىلىگىنە بايلانىستى بولادى. سوندىقتان ساۋدا مينيسترلىگى ۇلتتىق تاۋار وتكىزۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. ونىڭ اياسىندا 24 كوتەرمە-تاراتۋ ورتالىعىن سالۋ جۇزەگە اسۋدا. ولار تاۋاردى جەتكىزۋ مەن ساقتاۋدىڭ زاماناۋي لوگيستيكالىق جەلىسىن قۇرۋعا نەگىزدەلگەن. بۇل قادامدار تاۋاردى وتكىزۋدە دەلدالداردى بولدىرمايدى دەپ كۇتىلۋدە.
– وسىنداي شەشىمدەر ءونىم ساپاسىنا, باعاسىنا اسەر ەتىپ, حالىققا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ قولجەتىمدىگىن ارتتىرادى, – دەدى ءا.ەرعاليەۆ.
مينيستر «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىنداعى جۇمىستار جالعاساتىنىن العا تارتتى. ەكى جىل ىشىندە باعدارلاما بويىنشا 238 اۋىل قامتىلىپ, 1,5 مىڭ نىسان سالىنىپ, جوندەلگەن.
– ءتيىستى جۇمىستار بيىل دا جالعاسادى. ءاربىر اۋىلعا ارنالعان ءار جوبا ناقتى باقىلاۋدا بولادى. جوبا اياسىندا ينفراقۇرىلىمدى جوندەۋگە, تارتۋعا, الەۋمەتتىك نىساندار سالۋعا 2025 جىلعا دەيىن 800 ملرد تەڭگە باعىتتالادى. وسى جوبالار ارقىلى ءاربىر اۋىلدى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى شەشىلەدى. سونداي-اق كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىمەن تولىقتاي قامتىلادى. جەرگىلىكتى جولداردىڭ 95 پايىزى سالىنىپ, جوندەلەدى, – دەدى ول.
جىل باسىندا مەملەكەتتىك جوسپارلاۋدىڭ جاڭا جۇيەسى بەكىتىلگەنى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردان ۇلتتىق جوبالارعا كوشۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. ۇلتتىق جوبالار ناقتى مىندەتتەردى, ناقتى نىسانالى ينديكاتورلاردى, ناقتى شارالاردى قامتيتىنى انىق. ولاردىڭ بارلىعى بيۋدجەتتەن دە, جەكە رەسۋرستاردان دا قاجەتتى قارجىلاندىرۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ءمينيستردىڭ سوزىنشە, شارالاردى تالداۋ وسى جىلى اياقتالادى.
– مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنا قاتىستى قازىر تالداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. ول 1 قىركۇيەككە دەيىن اياقتالادى. وسى جۇمىس شەڭبەرىندە ءبىز مەملەكەتتىڭ قولداۋ شارالارىنان كەزەڭ-كەزەڭىمەن شىعۋ ستراتەگياسىن انىقتايمىز. بىراق بۇل ەپيدەميالىق جاعدايعا, حالىقتى ۆاكتسينالاۋ قارقىنىنا تىكەلەي بايلانىستى بولادى. جۇمىس ۇكىمەتتەگى, ۇلتتىق بانكتەگى, قارجىلىق رەتتەۋ جانە قاداعالاۋ اگەنتتىگىندەگى ارىپتەستەرىمىزبەن بىرلەسىپ جۇرگىزىلۋدە. كۇزگە قاراي بىزدە ناقتى كوزقاراس پەن جوسپار بولادى دەپ ويلايمىن, – دەدى ءا.ەرعاليەۆ.
سونىمەن قاتار ۇلتتىق قوردان الىناتىن كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن تومەندەيتىن بولادى. 2021 جىلدىڭ وزىندە كەپىلدىك بەرىلگەن ترانسفەرتتى 2,7 ترلن تەڭگەگە دەيىن, 2022 جىلى 2,4 ترلن تەڭگەگە دەيىن, 2023 جىلى 2,2 ترلن تەڭگەگە دەيىن قىسقارتۋ كوزدەلگەن. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتەر ماقساتتى سيپاتقا يە. ياعني ولار تەك الەۋمەتتىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ماسەلەلەرىنە عانا باعىتتالاتىن بولادى. بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2023 جىلدان باستاپ كونترتسيكلدىك بيۋدجەتتىك ەرەجە ىسكە اسىرىلماق. ول مۇناي باعاسى جوعارى بولعان كەزدە ۇلتتىق قورداعى قاراجاتتى ۇنەمدەۋگە, ال تومەن بولعان كەزدە تەڭگەرىمدىلىك ءۇشىن بيۋدجەتكە يەك ارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.