ەلiمiزدەگi ەڭ ۇلكەن قۇقىقتىق قۇرىلىمنىڭ تاۋەلسiزدiك جىلدارىنداعى العاشقى قادامىن نىقتاۋ وڭايعا تۇسپەگەنi بەلگiلi. ۇكiمەت تاراپىنان قابىلدانعان جاڭا رەفورمالاردى ساۋاتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشiن تىعىرىقتان جول تابا بiلەتiن بiلiمدi, كورگەن-تۇيگەنi, تاجiريبەسi مول ماماندارعا ۇلكەن سەنiم ارتىلدى. بۇل تۇستا وسى سالانىڭ اعا بۋىن وكىلدەرىنە ارتىلعان مىندەت تە زور ەدى.
بۇگiندە وبلىس كولەمiندە 5 مىڭعا جۋىق iشكi iستەر ورگاندارىنىڭ ارداگەرi تۇرادى. ولاردىڭ باسىن بiر ارناعا بiرiكتiرiپ وتىرعان وبلىستىق iشكi iستەر ورگاندارى مەن ۇلتتىق ۇلان ارداگەرلەرi كەڭەسi تاراپىنان اتقارىلعان شارۋالار ەلەۋلi. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرiنiڭ كاسiبي شەبەرلiگiن شىڭداۋ ارقىلى بەدەلi مەن مارتەبەسiن كوتەرۋ – كەڭەستiڭ كۇن تارتiبiنەن تۇسپەيتiن كەلەلi مiندەتiنىڭ ءبىرى. اسiرەسە پاتريوتتىق تاربيە بەرۋدە اعا بۋىن وكiلدەرiمەن جۇزدەسۋدiڭ ءمانi زور.
ىشكى ىستەر ورگاندارى ارداگەرلەرىنىڭ ءومىرى بۇگىنگى جاستارعا ونەگە. حالقىمىزدىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارىنىڭ iشiندە جاسى ۇلكەندi قۇرمەتتەپ, ولاردىڭ ونەگەلi ومiرiنەن ۇلگى-ونەگە الۋ الدىڭعى ورىندا تۇرادى. وسى قۇندىلىقتاردى ارقاۋ ەتكەن ارداگەرلەر كەڭەسi وڭiردەگi بەرەكە-بiرلiكتi نىقتاپ, ۇيىسا جۇمىس iستەۋدi وزدەرiنە تۇعىر ەتiپ كەلەدi.
پوليتسيا بولۋ وڭاي ەمەس. ويتكەنi ءتارتىپ ساقشىسىنىڭ جۇمىسى اۋىر ءارi جاۋاپكەرشiلiك جۇگi سالماقتى. وعان بۇكiل جان-دۇنيەڭدi, بولمىسىڭدى ارناۋىڭ قاجەت. وتىز جىلداعى جەتiستiكتەرگە وسىنداي لايىقتى جانداردىڭ ارقاسىندا جەتتiك. بۇگiنگi iزباسارلار دا سول سارا سوقپاقتان اۋىتقىماي, ەلدiڭ تىنىشتىعى ءۇشiن ايانباي قىزمەت ەتۋi تيiس.
مەن ەكi داۋiردە قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا قىزمەت iستەگەن اداممىن. ول كەزدە دە, قازiر دە iشكi iستەر سالاسىنا قويىلعان تالاپتىڭ قاتاڭ ەكەنiن بايقايمىن. جالپى, بۇل سالاعا جۇمساقتىقتىڭ جۇعىسا بەرمەيتiنi ايان. بiراق سول بiر سەكسەنiنشi جىلدارى ماسكەۋگە كوبiرەك جالتاقتايتىن ەدiك. سول جاقتان پارمەن كۇتەتiنبiز. قۇدايعا شۇكiر, قازiر ءوز بيلiگiمiز ءوز قولىمىزدا. كەڭەستiك كەزەڭدە مايور شەنiنە جەتۋدiڭ ءوزi ارمان بولاتىن. قازiر ادال قىزمەتiمەن كوزگە تۇسكەن قازاق جiگiتتەرi پودپولكوۆنيك, پولكوۆنيك, تiپتi گەنەرال دارەجەسiنە دەيiن كوتەرiلiپ جاتىر. بۇل ارينە, جاقسى ءۇردiس. جiگiتتەردiڭ پوليتسيا قىزمەتكەرى بولۋعا ىنتاسى, تالابى ارتا تۇسەدi. بىراق قازiر زامان باسقا, زاڭ دا سوعان ساي جەتiلۋ ۇستiندە. زامانا ۇدەرiسiنەن بولار, بۇگiندە قىلمىستىڭ سيپاتى دا وزگەردi.
قازىر الدەبىر ساراپتامالىق جۇمىستاردى ءتىپتى تەحنيكالىق تۇرعىدان جۇرگىزۋگە, ىقتيمال قاتەرلەردى بولجاپ, ولاردى الدىن الا تويتارۋعا بولادى. ەڭ باستىسى, حالىقتىڭ سەنىمىنەن شىعۋ ءۇشىن پوليتسيا بارىن سالىپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. حالىق قىلمىستى اشۋعا, سانىن ازايتۋعا كومەكتەسۋى, كۇماندى نەمەسە كۇدىكتى جايتتار تۋرالى پوليتسياعا حابارلاپ وتىرۋى ءتيىس. بۇل پوليتسيا مەن حالىقتىڭ ءبىر-بىرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا بولىپ, قوعامدا ءتارتىپتىڭ ورىن الۋىنا الىپ كەلەدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن, سەرۆيستىك مودەلگە كوشۋ جانە «جۇرتقا جاقىن پوليتسيا» قاعيداتىن ىسكە اسىرۋ دا – وتە دۇرىس شەشىم. بۇل جۇمىستا نەگىزگى ءرول قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ سالاسىنداعى نەگىزگى بۋىن رەتىندە ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى قىزمەتىنە بەرىلەدى. اتاپ ايتساق, ۋچاسكەلىك پوليتسيا قىزمەتكەرى ازاماتتار ءۇشىن تانىمال, قولجەتىمدى, بەدەلدى بولۋى كەرەك.
بۇرىن ءبىزدىڭ كەزىمىزدە ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورىن قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعاندار عانا تانيتىن. بۇگىندە ولار حالىقپەن ءجيى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, بايقاساق, ءار اۋدان ءوز ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارىن جاقسى تانيدى. بۇل دا قازىرگى پوليتسيانىڭ حالىققا جاقىن ەكەنىن كورسەتەدى. دامىعان ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنسەك, پوليتسيا حالىقپەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەۋى كەرەك. ويتكەنى سەرۆيستىك مودەلگە كوشۋدەگى باستى سۋبەكت – بۇل زاڭعا باعىناتىن ازاماتتار. ءبىز بۇل جاعدايدا مەنتاليتەت پەن مادەنيەتتى, زاڭناما مەن رەسۋرستىق مۇمكىندىكتەرىمىزدى ەسكەرۋىمىز قاجەت. سونداي-اق «قادامدىق قولجەتىمدىلىك» ءپرينتسيپى بويىنشا پوليتسياعا جۇگىنۋ پروتسەسىن قولجەتىمدى ەتۋ. بۇل موبيلدىك پوستتار, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جەدەلدىگىن ارتتىرۋ, سونىمەن قاتار قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ. ەڭ باستىسى, حالىقپەن تىعىز بايلانىس ءارى ارىپتەستىك ورناتۋ كەرەك. جەرگىلىكتى حالىقتىڭ پروبلەماسىن جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقپەن بىرلەسە وتىرىپ شەشۋ قاجەت.
پوليتسيا – بۇل حالىق, ال حالىق – بۇل پوليتسيا. ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ پوليتسيا قىزمەتىندەگى سەرۆيستىك مودەلدى ىسكە اسىرۋى نورماتيۆتىك تۇرعىدان بەكىتىلۋى ءتيىس. نەگىزگى ماقسات – قاجەتتىلىكتەرگە جاۋاپ بەرەتىن جانە قوعاممەن سەرىكتەستىكتە جۇمىس ىستەيتىن كاسىبي پوليتسيا قۇرۋ.
سەرجان تۇرسىنبەكوۆ,
شىمكەنت قالاسى ءىىو مەن
ۇلتتىق ۇلان ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, وتستاۆكاداعى پوليتسيا پولكوۆنيگى