كاسىپكەرلەر پرەزيدەنتتەن كومەك كۇتەدى

ايتۋلارىنشا, شىعىستا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسىن جەمقورلىق جايلاپ العان. وڭىردەگى ءبىر توپ كاسىپكەرلەر تەندەردى ادىلەتسىز وتكىزۋدى ادەتكە اينالدىرعان بيلىك وكىلدەرىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. ويلارىن ورتاعا سالعان كاسىپكەرلەردىڭ قاتارىندا ءماسليحات دەپۋتتاتتارى دا بار.

كاسىپكەرلەردىڭ كوتەرگەن ماسەلەسى جالقى; تەندەردىڭ ءادىل ءوتۋى. شىعىستاعى بەلگىلى كاسىپكەر ەرجان سقاقوۆ وبلىستىق اكىمدىكتىڭ وكىلدەرى قويعان شارتپەن كەلىسپەگەن. سودان بەرى كومپانياسى تەندەردەن نەگىزسىز قاعىلىپ قالىپ ءجۇر. جالپى, سوڭعى جىلدارى وڭىردە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قاتىستى داۋ ءورشىپ كەلەدى. ويتكەنى وبلىس اكىمدىگى تەندەردى وزدەرىمەن جۇمىس ىستەۋگە ىڭعايلى كاسىپكەرلەرگە عانا بەرەتىن كورىنەدى.

– تەندەر وبلىستىق اكىمدىككە جاقىن جۇرەتىن ازاماتتارعا عانا بەرىلىپ جاتقانى دۇرىس ەمەس. ال بۇل تۋرالى اشىق ايتقاندارعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ اقىلعا سىيمايدى, – دەيدى كاسىپكەر رافايل حازيپوۆ.

راس, كاسىپكەرلەر تاراپىنان ءوڭىر باسشىلىعىنا شاعىم كوپ. مىسالى, سەمەيدە قاتتى-تۇرمىستىق قالدىقتار پوليگونىن سالۋ ءۇشىن مۇلدەم ءتيىمسىز نەسيە راسىمدەگىلەرى كەلگەن. ول ءۇشىن 8 ميلليارد تەڭگە ەمەس, وزگە وبلىستارداعىداي ەكى ميلليون تەڭگەمەن-اق جۇمىس ىستەۋگە بولار ەدى دەپ ەسەپتەيدى دوڭگەلەك ۇستەلدە باس قوسقاندار. راديولوگيالىق كەشەننىڭ قۇرىلىسىنا ءاۋ باستا 6,5 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن ەدى. كەيىن تاعى وسىنداي مولشەردە قارجى بولگەن ەكەن.

سەمەيدەگى راديولوگيالىق ورتالىققا دياگنوستيكالىق قوندىرعالاردى جەتكىزۋگە جاۋاپتى كومپانيا باسشىلىعى دا شىقتى بۇقارالىق اقپارات قۇرال وكىلدەرىنە ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى. ايتۋلارىنشا, سوڭعى 6-7 جىلدان بەرى اتقارعان جۇمىستارى ءۇشىن 2,5 ميلليارد تەڭگە قارجىلارىن ءالى الا الماي ءجۇر. سوتتا دا جەڭىپ شىققان, بىراق بالەندەي ناتيجە جوق.

– بار دۇنيەگە ەكىنشى رەت قايتا قارجى بولىنگەن. 6.5 ميلليارد تەڭگە. از اقشا ەمەس. نە سەبەپتەن ءبولىندى؟ نەلىكتەن وسى كۇنگە دەيىن جاڭاعى نىساندا جۇمىس اياقتالماعان؟ اقشا قايدا كەتتى؟ ءبىزدىڭ اقشامىز قايدا؟ ايتا بەرسەك, سۇراق وتە كوپ, – دەيدى «مەدتەحنيكا» اق باس ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى باحتيار ساپيەۆ.

سونىمەن قاتار ەرتەگى مەن جىر بولعان سەمەيدەگى جىلۋ ەنەرگيا ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى ماسەلە دە كوتەرىلدى. ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمشارت ءىرى تۇرىك فيرماسىنىڭ قولىندا بولعانىمەن, سوت ارقىلى ول بۇزىلعان. ال قالا تۇرعىندارى قىستا قازاندىقتان شىققان بۋداق-بۋداق قارا تۇتىننەن تۇنشىعىپ جاتادى. ونىڭ ۇستىنە كوپتەگەن ۇيلەرگە جىلۋ دا جەتپەيدى.

– سەمەي حالقى ءۇشىن قازاندىق اۋاداي قاجەت. قىستا قار بەتى قاپ-قارا بولىپ جاتادى. وڭ جاعالاۋدا عانا 48 قازاندىق بار ەدى. بۇگىنگى كۇندە ءبىرازى قىسقارتىلدى. قازاندىقتار ەشقانداي سۇزگىسىز جۇمىس ىستەيدى. شىعارىندىلار كادىمگىدەي اۋاعا تاراپ جاتىر, – دەيدى ينۆەستور كومپانيانىڭ وكىلى ولجاس ەسەنعارين.

ەستەرىڭىزدە بولسا, وتكەن جىلى وسكەمەندەگى بيزنەسمەندەر تەندەرگە قاتىستى شاعىم ايتقان-تۇعىن. بيىل سەمەيدەگى ءبىر توپ كاسىپكەر وبلىس اكىمىنىڭ جۇمىسىنا كوڭىلى تولمايتىندارىن جەتكىزدى. پىكىر ءبىلدىرىپ عانا قويعان جوق, مەملەكەت باسشىسىنان كومەك سۇراپ اشىق حات جولدادى.

ال وبلىس اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى ەرماك ءسالىموۆ ءاربىر داۋلى ماسەلە سوتتا قارالۋى كەرەكتىگىن ايتتى.

– مەن وسى كومپانيانىڭ باسشىلىعىمەن تانىسپىن. بۇرىنعى جوبا بويىنشا ولار سەمەي قالاسىندا مەملەكەتتىك-جەكەشىلىك ارىپتەستىكپەن بەس بالاباقشا سالۋعا نيەت بىلدىرگەن. كەلىسىمشارت بار. ءبىز ولارعا جەر بەردىك. ولاردىڭ قۇقىق بەلگىلەيتىن قۇجاتتارى دا جوق ەمەس. الايدا, ولار جۇمىسقا كىرىسكەن جوق. سودان كەيىنگى جوبا – جىلۋ قازاندىعى ەدى. مىنە, جاۋاپ. ماسەلەنى تەك زاڭ بويىنشا شەشۋ كەرەك. زاڭ بار, سوت بار. ايعاي-شۋ شىعارعان دۇرىس ەمەس, – دەيدى اكىمنىڭ كەڭەسشىسى ە. ءسالىموۆ.

كاسىپكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, جەرگىلىكتى بيلىككە قارسى شىققان ادامدىڭ بارىنە قىسىم كورسەتىلەدى. سوندىقتان كوبى ءوز پىكىرلەرىن اشىق ايتۋعا باتا المايدى. دەگەنمەن, بۇل جولعى جيىنعا اۋدانداعى ازاماتتار دا ونلاين فورماتتا قوسىلىپ, ادىلەتسىز وتكەن تەندەرلەر تۋرالى بۇكپەسىز ايتتى.