كەشە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ جىل سايىنعى ءسامميتى باستالدى. جيىن بارىسىندا كوروناۆيرۋس داعدارىسى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بىرقاتار ماسەلە تالقىلانباق.
The Guardian گازەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, سامميتتە فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون باستاعان بىرقاتار دامىعان ەلدىڭ باسشىلارى ءسوز سويلەدى. سونداي-اق ددۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلەرى دە قاتىسقان.
Reuters اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, ە.ماكرون ءوز سوزىندە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ كوروناۆيرۋس ءورشىپ تۇرعان ەلدەرگە بارىپ, احۋالدى ساراپتاۋى قاجەت ەكەنىن جەتكىزگەن.
گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەل داعدارىسپەن كۇرەسۋ ماقساتىندا بولىنەتىن قاراجاتتى ۇلعايتىپ, پاندەمياعا ودان ءارى جول بەرمەس ءۇشىن جاڭا حالىقارالىق كەلىسىم جاساسۋدى ۇسىنعان.
پىكىرسايىستار 1 ماۋسىمعا دەيىن جالعاسپاق. سامميت جۇمىسى پاندەميانى توقتاتۋ جونىندەگى كۇش-جىگەردى ىلگەرىلەتۋگە ارنالماق. سونداي-اق كەلەشەكتە وسىنداي داعدارىستارعا جول بەرمەي, ءوزارا كومەكتەسۋ ءۇشىن بۇكىل الەمدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاڭارتۋعا باعىتتالماق.
بۇل ءسامميتتىڭ ماڭىزدى وتىرىسى سەيسەنبىدە وتەدى. وندا مينيسترلەر مەن ديپلوماتتار عالامدىق پاندەمياعا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ اسپەكتىلەرىن باعالايتىن ءۇش بولەك تاۋەلسىز توپتىڭ قورىتىندىلارىن تالقىلايدى.
پاندەميا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى ەلدەردىڭ داعدارىسقا قارسى تۇرۋعا دارمەنسىزدىگىن انىق كورسەتتى. وسىنى اڭعارعان ساراپشىلار جاھاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن تولىعىمەن قايتا قۇرۋعا شاقىرىپ وتىر. سونىمەن قاتار ددۇ-نىڭ تاۋەلسىز ءارى اشىق بولۋىن, ونى قارجىلاندىرۋدى ارتتىرۋدى جانە رەفورما جاساۋدى تالاپ ەتەدى.
تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعان سامميت قاتىسۋشىلارىنا جولداعان بەينەۇندەۋىندە انادولىدا 27 ميلليوننان استام ادام ۆاكتسينا العانىن جەتكىزدى. ولاردىڭ 12 ميلليونىنا ۆاكتسينانىڭ ەكىنشى دوزاسى سالىنعان. سونداي-اق تۇركيا ءوز ۆاكتسيناسىن ءوندىرۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر.
ء«بىز مۇمكىندىگىنشە وزىمىزدە بار ۆاكتسينالاردى باسقا ەلدەرمەن بولىسۋگە تىرىستىق. تۇركيا ۆاكتسيناسى دايىن بولا سالىسىمەن, ونى ءوز ازاماتتارىمىزعا عانا ەمەس, بۇكىل ادامزاتقا ۇسىنامىز», دەدى تۇركيا پرەزيدەنتى.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, قازىرگە دەيىن ۇيىم تاراپىنان ماقۇلدانعان ۆاكتسينالار كوروناۆيرۋستىڭ بارلىق جاڭا شتامىنا قارسى تۇرا الادى. سونداي-اق ول حالىقارالىق ساپارلاردان باس تارتۋعا شاقىردى. اسىرەسە, كوروناۆيرۋس ءورشىپ تۇرعان ەلدەرگە بارۋدى شەكتەگەن دۇرىس.
«ماقۇلدانعان ۆاكتسينالار ءتورت شتامنىڭ بارىنە اسەر ەتەدى دەپ ايتا الامىز. بىراق ىندەتكە قارسى كۇرەسۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى امالى – ەكپە سالۋدىڭ قارقىنىن ارتتىرۋ. سونداي-اق ءۇش نەگىزگى تالاپتى ۇستانۋ. ولار – ماسكا تاعۋ, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ جانە قول جۋ», دەيدى ددۇ ەۋروپالىق وڭىرلىك بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى حانس كلۋگە.
شارتاراپتىڭ كوشباسشىلارى كوروناۆيرۋس داعدارىسىن تالقىلاپ جاتقاندا, الەمدەگى احۋال ءالى دە تۇراقسىز قالپىندا قالىپ وتىر. كۇن سايىن شامامەن 500 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ ۆيرۋس جۇقتىرعانى انىقتالادى. اسىرەسە, ءۇندىستاندا, برازيليادا جانە ارگەنتينادا جاعداي قيىن. ماسەلەن, وتكەن تاۋلىكتە ءۇندىستاندا 222 مىڭ ادامنىڭ ناۋقاستانعانى انىقتالدى. بۇدان بولەك, 4455 ادام قاۋىپتى دەرتتىڭ سالدارىنان كوز جۇمدى. وسىلايشا, ەلدەگى ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 26,7 ميلليون ادامعا جەتىپ, قازا تاپقاندار سانى 303 مىڭنان اسىپ كەتتى.
كەيىنگى ۋاقىتتا كوروناۆيرۋستىڭ ۇندىستاندىق شتامى كۇرت تارالعانى ءمالىم. دەگەنمەن, ءۇندىستان ۇكىمەتى مۇنىمەن كەلىسپەيدى. ناقتىراق ايتساق, ء«ۇندىستان شتامى» دەپ اتاۋ دۇرىس ەمەس كورىنەدى.
وسىعان بايلانىستى ەل بيلىگى الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن «ۇندىستاندىق نۇسقا» دەگەن اتاۋدى قولدانۋعا تىيىم سالدى. «B.1.617.1» شتامى العاش رەت بىلتىرعى جىلدىڭ سوڭىنا تامان ءۇندىستاندا انىقتالعان بولاتىن. ەلدەگى كوروناۆيرۋستىڭ كۇرت ارتۋىنا دا وسى نۇسقا اسەر ەتكەنى ايتىلعان.
كەيىنىرەك بۇل شتامم ۇلىبريتانياعا تاراپ, سودان كەيىن الەمنىڭ 43 ەلىنەن تابىلدى. سوندىقتان ونى ء«ۇندىستان شتامى» دەپ اتاپ كەتكەن-ءدى. ءۇندىستاننىڭ ەلەكترونيكا جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيا مينيسترلىگى بۇل تەرميندى قولدانۋعا مۇلدەم تىيىم سالىپ وتىر. ول «ۇندىستاندىق نۇسقا (شتامم)» اتاۋى كەزدەسەتىن بۇكىل اقپاراتتى ءوشىرىپ تاستاۋدى تاپسىرعان.
«ينتەرنەتتە كوروناۆيرۋستىڭ «ۇندىستاندىق نۇسقاسى» بۇكىل ەلگە تارالعانى تۋرالى جالعان مالىمدەمە تارالىپ جاتىر. بۇل – مۇلدەم جالعان اقپارات», دەلىنگەن مينيسترلىك جىبەرگەن حاتتا.
وتكەن اپتادا ددۇ اتالعان شتامدى الەمدىك قاۋىپ دەپ حابارلاعان-تۇعىن. الايدا مينيسترلىك ءوز حاتىندا مۇنىمەن كەلىسپەيتىنىن ايتىپ, «B.1.617.1» شتامىن باسقا ەلدەرمەن بايلانىستىرماعانى ءۇشىن نارازىلىعىن ءبىلدىردى.
ايتسە دە, ەلدە جاعىمدى جاڭالىق تا بار. Cadila Healthcare كومپانياسى كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا ءوندىرىسىن 30 ملن دوزاعا دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل – بۇعان دەيىنگى مولشەردەن ءۇش ەسە كوپ.
Cadila كومپانياسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى شارۆيل پاتەلدىڭ ايتۋىنشا, ZyCoV-D ەكپەسىن شىعارۋدى كوبەيتۋگە مۇمكىندىك مول. قازىرگى تاڭدا كومپانيا اي سايىن 10 ملن دوزا ءوندىرىپ وتىر. الداعى بىرنەشە ايدا ونىڭ كولەمىن 30 ميلليونعا دەيىن جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار.
قازىرگى تاڭدا ZyCoV-D ۆاكتسيناسى سوڭعى سىناق مەرزىمىنەن ءوتىپ جاتىر. سوعان سايكەس, 30 مىڭ ادامعا ەكپە سالىنعان. ازىرگە ەكپە ءۇش دوزا رەتىندە سالىنۋى ءتيىس. بىراق Cadila Healthcare كومپانياسى ونى ەكى دوزاعا قىسقارتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
بۇدان بولەك, ءۇندىستاندا Covid-19, 2-DG پرەپاراتىنىڭ العاشقى پارتياسى اينالىمعا شىعارىلدى. پرەپاراتتى يادرولىق مەديتسينا ينستيتۋتى, قورعانىستى زەرتتەۋ جانە دامىتۋ ۇيىمىنىڭ زەرتحاناسى, ءۇندى فارماتسەۆتيكالىق Dr كومپانياسىمەن بىرلەسىپ ازىرلەدى.
برازيليادا دا ەپيدەميالىق احۋال ءماز ەمەس. ەلدە كۇن سايىن شامامەن 70 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ ناۋقاستانعانى انىقتالدى. قازىرگە دەيىن 16 ميلليوننان استام تۇرعىن قاۋىپتى دەرتتىڭ تىرناعىنا ىلىككەن. سونىڭ ىشىندە 450 مىڭى قازا تاپتى.
كەيىنگى اپتادا ارگەنتيناداعى جاعداي دا كۇرت بۇزىلدى. وتكەن تاۋلىكتە 32 مىڭ ادامنىڭ ۆيرۋس جۇقتىرعانى بەلگىلى بولدى. وسىلايشا, ناۋقاستار سانى 3,5 ملن ادامعا جەتتى. جالپى, پاندەميا باستالعالى بەرى ەلدە 74 مىڭ ادام كوز جۇمعان.
بۇعان دەيىن كوروناۆيرۋسپەن ءتيىمدى كۇرەسىپ كەلگەن تايۆاندا ۆيرۋستىڭ تارالۋى قارقىن الىپ بارادى. وتكەن تاۋلىكتە ەلدە دەرتتەن 6 ادام قازا تاپسا, ناۋقاستانعاندار سانى جۇزدەن اسىپ كەتتى.
تايۆاندا جاپپاي تەستىلەۋ جۇرگىزىلىپ جاتقان جوق. سوندىقتان انىقتالعان جاعدايلار جەدەل تەستىلەۋ ورتالىقتارى ارقىلى انىقتالعان. تايۆاننىڭ جۇقپالى اۋرۋلاردى باقىلاۋ ورتالىعىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, تايبەيدە حالىقتىڭ 5,9 پايىزى, جاڭا تايبەيدە شامامەن 4 پايىزى ۆيرۋس جۇقتىرۋى مۇمكىن.
قازىر تايۆاندا 3-دەڭگەيدەگى ساقتىق شارالارى قاراستىرىلعان. سوعان سايكەس, ويىن-ساۋىق جانە دەمالىس ورىندارى, قوعامدىق ورىندار مەن سپورت الاڭدارى جابىق. ادامدار ۇيدە جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. مەيرامحانالاردا الەۋمەتتىك اراقاشىقتىق ساقتالۋى قاجەت.
ەل بيلىگى ساقتىق شارالارىنىڭ دەڭگەيىن ءوسىرۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا تايۆاندا تولىقتاي لوكداۋن جاريالانادى. بىراق ول ءۇشىن كۇندەلىكتى انىقتالعان ناۋقاستار سانى ەكى اپتا بويى 100-دەن كوپ بولۋى ءتيىس.
كەيبىر جەرگىلىكتى اكىمشىلىكتەر قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇشەيتۋدى قۇپ كورىپ وتىر. ماسەلەن, وتكەن دەمالىس كۇندەرى تايبەيدىڭ اكىمى مەيرامحانالاردا تاماقتانۋعا شەكتەۋ قويدى.
گەرمانيادا ددۇ-نىڭ حالىقارالىق پاندەميالىق اقپارات ورتالىعى اشىلماق. بۇل مەكەمە جوعارى تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالار ارقىلى ستاتيستيكالىق جانە تالدامالىق مالىمەتتەردى وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
يسپانيادا Fitur حالىقارالىق تۋريستىك جارمەڭكەسىندە ۆاكتسيناعا قاتىستى ەلەكتروندى سەرتيفيكات تانىستىرىلدى. جوسپار بويىنشا سەرتيفيكات 1 شىلدەدەن باستاپ ەنگىزىلمەك. قۇجات ەۋروپالىق وداققا مۇشە ەلدەردە جارامدى. سەرتيفيكات QR كود ارقىلى قولدانىلادى. قۇجاتتا ۆاكتسينا العانى, پتر-تەست ناتيجەسى نەمەسە كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعانى تۋرالى دەرەكتەر كورسەتىلەدى.
اۋستراليانىڭ حالىق سانى جونىنەن ەكىنشى شتاتى – ۆيكتوريادا كەشە ءتورت ادامنىڭ كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانى انىقتالدى. ايتا كەتەرلىگى, كەيىنگى ءۇش ايدا شتاتتا مۇلدەم ناۋقاس تابىلماعان بولاتىن. ۆيكتوريا شتاتىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى مارتين ءفوليدىڭ ايتۋىنشا, بۇل – الاڭداتاتىن ماسەلە.