اقوردادا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن جوعارى اسكەري جانە ارناۋ-لى اتاقتار, سىنىپتىق شەندەر, سونداي-اق اسكەريلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە سالتاناتتى تۇردە وردەندەر مەن مەدالدار تاپسىرۋ ءراسىمى ءوتتى.
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلاردى وتان قورعاۋشى كۇنىمەن جانە جەڭىس مەيرامىمەن قۇتتىقتاپ, حالقىمىزدىڭ ەرلىك ءداستۇرىن تانىتاتىن قوس مەرەكە بيىل تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا ءوتىپ جاتقانىن ايتتى.
– ەگەمەندىكتىڭ قادىر-قاسيەتى – جەردىڭ تۇتاستىعى مەن ەلدىڭ تىنىشتىعىندا. وسى اسىل قۇندىلىقتاردى قارۋلى كۇشتەرىمىز قاس قاقپاي كۇزەتىپ تۇر. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ارقاسىندا مەملەكەتىمىزدىڭ مىقتى قورعانىس جۇيەسىن قالىپتاستىردىق. اسكەرى- ءمىزدىڭ بەس قارۋىن سايلادىق. ساربازدارىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك رۋحىن كوتەرىپ, كاسىبي ماشىعىن شىڭدادىق. بۇگىندە ارميامىز – ەلدىگىمىزدىڭ بەرىك قالقانى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ مىزعىماس تۇعىرى, – دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قالايتىن مەملەكەت ەكەنىن, بىراق ۇلتتىق مۇددەگە نۇقسان كەلتىرەتىن كەز كەلگەن ارەكەتكە تويتارىس بەرە الاتىنىمىزدى ايتا كەلىپ, سوڭعى ۋاقىتتا جەر جۇزىندە ءتۇرلى قاقتىعىستار كوبەيىپ كەتكەنىن جەتكىزدى.
– ساراپشىلار الپاۋىت مەملەكەتتەر اراسىنداعى تارتىستاردى قىرعي-قاباق سوعىس كەزەڭىندەگى احۋالمەن تەڭەستىرۋدە. تمد اۋماعىندا, ءتىپتى ىرگەلەس كورشى ەلدەردە جانجالدار پايدا بولىپ جاتىر. ەسكى داۋلارعا قازىرگى تۇيتكىلدەر قوسىلىپ, جاعداي كۇردەلەنە ءتۇستى. بۇل – ءبارىمىزدى الاڭداتىپ وتىرعان ماسەلە. سوندىقتان ارقانى كەڭگە سالماي, ۇلتتىق قورعانىس ىسىندە تەمىردەي ءتارتىپ ساقتاۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ اسكەرىمىز جانە بارلىق كۇشتىك قۇرىلىمدار سىرتتان كەلگەن قاۋىپ-قاتەرگە تويتارىس بەرۋگە ءاردايىم ساقاداي-ساي دايىن بولۋعا ءتيىس.
قازاقتا «ەل – ەرلەرىمەن ەڭسەلى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. ءبىز – تۇتاس تاريحى, قاھارماندىق ءداستۇرى قالىپتاسقان جۇرتپىز. باتىر بابالارىمىز وسىناۋ كەڭ-بايتاق جەر ءۇشىن شايقاسىپ, ۇرپاعىنا ميراس ەتىپ قالدىردى. ال كەشەگى اتالارىمىز بەن اكەلەرىمىز سۇراپىل سوعىستا جەڭىسكە جەتتى. ءبىز وتكەننەن تاعىلىم الامىز. وتان ءۇشىن, ەل مەن جەر ءۇشىن جانىن پيدا ەتكەن بوزداقتاردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتەمىز.
تۋعان جەردىڭ شەبىن كۇزەتىپ, تۇتاستىقتى ساقتاۋ – ءاربىر ازاماتتىڭ قاستەرلى پارىزى. ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىن قورعاپ, قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – قاسيەتتى بورىش, جوعارى جاۋاپكەرشىلىك.
حالقىمىز بەرەكە-بىرلىكتىڭ, تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ ارقاسىندا الاڭسىز عۇمىر كەشۋدە. شىن مانىندە, وسى بەيبىت ءومىردىڭ وزىندە باتىرلىق پەن ەرلىككە ورىن بار. ەرلىك ۋاقىت تالعامايدى, سەبەبى بۇل قاسيەت وتانشىلدىقتان باستاۋ الادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, بۇكىل ادامزاتقا كوروناۆيرۋس دەرتى قاتەر ءتوندىرىپ تۇرعان قازىرگى ۋاقىتتا ىندەتتى توقتاتۋعا اسكەري قىزمەتشىلەر مەن كۇشتىك قۇرىلىمدار ءبىر كىسىدەي جۇمىلدى. سونىڭ ارقاسىندا احۋال ايتارلىقتاي تۇراقتاندى.
پرەزيدەنت ارميا مەن كۇشتىك قۇرىلىمدار ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ باستى كەپىلى سانالاتىنىن ايتتى. جاھاندىق وزگەرىستەر مەن گەوستراتەگيالىق تۇراقسىزدىق جاعدايىندا الەمدە اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ ءرولى بىرنەشە ەسە ارتا تۇسەدى. بۇگىندە قازاقستاندى وزگە جۇرتتار وڭىرلىك جانە حالىقارالىق تۇراقتىلىقتىڭ ۇيىتقىسى رەتىندە مويىندايدى. اسكەري قىزمەتشىلەر بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرشىلىك ميسسياسى اياسىندا وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى تابىستى اتقارۋدا. ال ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «جۋسان» ارنايى وپەراتسياسىن ءمىنسىز ورىندادى. پوليتسيا مەن پروكۋراتۋرانىڭ قىزمەتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جەتىلدىرىلىپ كەلەدى.
– مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ جۇمىستارى باستالدى. ونىڭ ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىلۋى حالىقتىڭ بيلىك ينستيتۋتىنا دەگەن سەنىمىن ەداۋىر ارتتىرىپ, قوعامداعى قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن الەۋمەتتىك ادىلدىكتى نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. ەلىمىزدىڭ قورعانىس قابىلەتىن كۇشەيتۋ ءۇشىن مەملەكەت اسكەري دايىندىق پەن قارۋلى كۇشتەردى جابدىقتاۋعا باسا ءمان بەرەدى. اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى ءوسىپ, الەۋمەتتىك تۇرعىدان قورعالۋى بىرتىندەپ جاقسارىپ كەلەدى. اسكەري قىزمەتشىلەرگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ مەملەكەتتىڭ ايرىقشا نازارىندا بولادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدە ءوز ءومىرىن وتان قورعاۋعا ارناعان كاسىبي ماماندار از ەمەس ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتىپ, بۇگىنگى ماراپات پەن العىستى بارشا اسكەري قىزمەتشىلەرگە, كۇشتىك قۇرىلىم قىزمەتكەرلەرىنە كورسەتىلگەن شىنايى قۇرمەت دەپ باعالادى.
– سىزدەردىڭ وتانشىلدىق رۋحتارىڭىز, ەڭ الدىمەن, جاس ۇرپاق ءۇشىن جاقسى ۇلگى-ونەگە. ولار سىزدەرگە قاراپ بوي تۇزەيدى. سىزدەر ەرەن ەڭبەك پەن ناعىز ەرلىكتى پاش ەتىپ كەلەسىزدەر. جوعارى مەملەكەتتىك ماراپاتتار وتان الدىنداعى قىزمەتتەرىڭىزگە جاڭا جىگەر بەرەدى دەپ سەنەمىن, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى بارلىق اسكەري قىزمەتشىلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە وتان الدىنداعى ادال قىزمەتى ءۇشىن العىس ايتتى.
سالتاناتتى ءراسىم بارىسىندا مارات قۇسايىنوۆقا, رۋسلان شپەكباەۆقا گەنەرال-لەيتەنانت اسكەري اتاعى; ايدار ايمۇرزينگە, رۇستەم اقبالينگە, نۇرلان الدياروۆقا, الماز احماديەۆكە, سەرىك بورامباەۆقا, مەرەكە كۇشىكباەۆقا, قۋانىشبەك ۇشتاەۆقا گەنەرال-مايور اسكەري اتاعى; ايبار دۋانباەۆقا, شىڭعىس قوڭقاشەۆقا, رۋسلان سەيسەمباەۆقا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك گەنەرال-مايورى ارناۋلى اتاعى; مۇرات بايمۇقاشەۆقا, وڭال بەكيەۆكە, اقىنقالي دارمەنوۆكە, ارىستانعاني زاپپاروۆقا, نۇرلان ماسىموۆكە, مارات تولەباەۆقا پوليتسيا گەنەرال-مايورى ارناۋلى اتاعى; جانات ەشماعامبەتوۆكە ادىلەت گەنەرال-مايورى ارناۋلى اتاعى; قايرات ابدىحانوۆقا, جارقىنبەك باقاشباەۆقا, ماقسات قوجاباەۆقا, سەرىك شالاباەۆقا 3-سىنىپتى مەملەكەتتىك ادىلەت كەڭەسشىسى سىنىپتىق شەنى; نۇرلان شابدارعا 3-ساناتتى جوعارى بىلىكتىلىك سىنىبى بەرىلدى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر ا.دۇيسەنباەۆ, ع.ومىربەكوۆ
سونىمەن قاتار ءىس-شارا بارىسىندا ءى دارەجەلى «داڭق» وردەنىمەن مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى تالعات مۇحتاروۆ; ءىى دارەجەلى «داڭق» وردەنىمەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى قاراعاندى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى كەندەباي ادامبەكوۆ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ولجاس بەكتەنوۆ, ۇلتتىق ۇلان «باتىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ قولباسشىسى ارمان جۇماعاليەۆ ناگرادتالدى.
بۇدان بولەك ءى دارەجەلى «ايبىن» وردەنى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى دەپارتامەنت باستىعىنىڭ ورىنباسارى ءادىلجان الشىنوۆقا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى باس شتابى ينجەنەرلىك اسكەرلەر دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى نۇرلان قونىسوۆقا; ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى وسكەمەن قالاسىنىڭ پوليتسيا باسقارماسى پاترۋلدىك پوليتسيا باتالونىنىڭ ينسپەكتورى نۇرجان كاكەەۆكە, باس پروكۋراتۋرانىڭ دەپارتامەنت باستىعى سەرىك كارىپبەكوۆكە, قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىگى تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى سايات ساۋكومبەكوۆكە, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى ورتكە قارسى قىزمەت كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات حاسەنوۆكە; ءىىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ ايرىقشا ماقساتتاعى كۇشتەرى «باتىر» پرەزيدەنتتىك پولكىنىڭ مامانى ەۆگەني پيۆەنگە تابىستالدى.
ال ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جامبىل وبلىسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ اعا ينسپەكتورى ديليافرۋز كينجەحانوۆا «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.
ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كولىكتەگى پوليتسيا دەپارتامەنتى قىزىلوردا ستانساسىنداعى جەلىلىك پوليتسيا ءبولىمىنىڭ اعا ينسپەكتورى دارحان ابدىكارىموۆ, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى قوستاناي وبلىسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ءورت ءسوندىرۋ جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتى №5 ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ بولىمشە كومانديرى ۆلاديمير بەلياكوۆ, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى نۇر-سۇلتان قالاسى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ءورت ءسوندىرۋ جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتى №6 مامانداندىرىلعان ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ اعا ءورت ءسوندىرۋشى-قۇتقارۋشىسى ايدارحان كەمالادينوۆ, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى الماتى وبلىسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى تالدىقورعان قالاسىنىڭ پوليتسيا باسقارماسى پاترۋلدىك پوليتسيا روتاسىنىڭ ينسپەكتورى داۋرەن نارىكباەۆ, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى دەپارتامەنتى رۋ-170/1 مەكەمەسىنىڭ باقىلاۋشىسى ابىلاي تولەەۆ «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ناگرادتالدى.
«جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن» مەدالى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ 18404 اسكەري ءبولىمى دەسانتتىق-شابۋىلداۋشى باتالونىنىڭ كومانديرى جاسۇلان بايباراقوۆقا, قورعانىس مينيسترلىگى 15632 اسكەري ءبولىمىنىڭ كومانديرى جانات بەكتۇرعانوۆقا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى باس شتابىنىڭ دەپارتامەنت باستىعى ەلنۇر بيسەمباەۆقا, قورعانىس مينيسترلىگى 14776 اسكەري ءبولىمىنىڭ اعا وفيتسەرى ماكسيم دوبروسەلسكيگە, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ 21450 اسكەري ءبولىمى موتواتقىشتار باتالونى روتاسىنىڭ تەحنيگى – اعا مەحانيگى-جۇرگىزۋشىسى نۇرجان جارياقۇلعا, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ 21814 اسكەري ءبولىمى زىمىران-ارتيللەريالىق كەمەسىنىڭ (3-دارەجەلى) كومانديرى باۋىرعالي يماشەۆقا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى اۋە قورعانىس كۇشتەرى قولباسشىسىنىڭ باسقارماسى جاۋىنگەرلىك دايارلىق باسقارماسىنىڭ اعا ينسپەكتورى-ۇشقىشى – باعىت اعا وفيتسەرى ەرلان قوزعۇلوۆقا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ باسقارما باستىعى شىناركۇل سەيداحمەتوۆاعا بەرىلدى.