مەگاپوليستە جاستار اراسىندا ىندەت جۇقتىرۋ بەلەڭ الىپ بارادى. سوڭعى دەرەكتەرگە سايكەس, جاستاردىڭ ىندەت جۇقتىرۋى 35,5%-عا دەيىن كوتەرىلدى. كۇن سايىن ىندەتكە شالدىعىپ جاتقاندار سانى 700-گە جەتىپ جىعىلادى. كوزى اشىق دەيتىن جاستارىمىزدىڭ كوپشىلىگى ءالى دە پاندەميا جاعدايىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىن ەرەن قىلمايدى. جالپى, حالىق ءبارىن كورىپ-ءبىلىپ وتىرسا دا, جاۋاپكەرشىلىك جەتىسپەي جاتىر.
مەديتسينا ماماندارى ۇيدەگى ۇلكەن كىسىلەر قانشا جەردەن ساقتانىپ, سىرتقا شىقپاي وتىرسا دا, كوپ جاعدايدا ولارعا وتباسىنىڭ قىدىرىمپاز مۇشەلەرى ىندەت جۇقتىرىپ جاتقانى تۋرالى تالاي رەت جىكتەپ بەرگەنى ەسىمىزدە. ءبىر اپتادا الماتىدا كارانتين شارالارىن بۇزعان 700-گە جۋىق مەكەمەگە ايىپپۇل سالىندى. وعان قوسا تەك سوڭعى ايدا 700 زاڭدى جانە 3 مىڭنان اسا جەكە تۇلعا كارانتين شارالارىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. مىسالى, وسى سارسەنبىدە «بارماگلوت» بارىنا كارانتين تالاپتارىن ساقتاماي, 100 ادام جينالعانى ءۇشىن ايىپپۇل سالىندى. «بارماگلوت» بارىمەن قوسىلىپ جۇمىس ىستەگەن, مەدەۋ اۋدانىندا «مياتا» لاۋندج بارىندا 60-قا جۋىق ادام بولعان. ەپيدەميالىق احۋالدى ەلەمەي, كارانتينگە كونبەي كەلە جاتقان مۇنداي نىسانداردىڭ سالا-قۇلاش ءتىزىمىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا جاريالاپ كەلەدى.
مىنا دەرەككە قاراڭىز, بيىل باق گەرمانيادا كارانتين تالاپتارىن بۇزعاندار ءۇشىن «كۇشتەپ ورنالاستىرۋ مەكەمەسى» پايدا بولۋى مۇمكىن ەكەنىن جازعان ەدى. دەرەككوزدە ساكسونيا بيلىگى وسى باستامانى قولعا الاتىنى, ەرەجەگە باعىنباعانداردىڭ درەزدەن قالاسىنداعى بوسقىنداردى قابىلداۋ ورتالىعىنا جىبەرىلەتىنى ايتىلادى. بۇل مەكەمە 2017 جىلى سالىنعان ەكەن. مەكەمە توڭىرەگى قورشالعان. ونى پوليتسەيلەر باقىلاپ وتىرادى. مامانداردىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇل مەكەمەگە كارانتين ەرەجەلەرىن بىرنەشە رەت بۇزعاندار عانا كۇشتەپ ورنالاستىرىلادى. ساكسونيانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ۇقساس باستامانى بىلتىر دا كوتەرگەن ەدى. بىراق ول كەزدە كارانتين ەرەجەلەرىن ەلەمەگەندەردى پسيحياتريالىق ەمحانالارعا, نە قوناقۇي مەن اۋرۋحاناعا جىبەرۋ ۇسىنىلعان. الايدا بيلىك بۇل يدەيانى قۇپتاماعان بولاتىن.
قاراپ وتىرساق, الماتىدا بيىلعى 20 ناۋرىز بەن 29 ءساۋىر ارالىعىندا كارانتين تالاپتارىن بەلدەن باسقان 714 نىسان انىقتالدى. تىعىلىپ تويلاتىپ جاتقاندارى قانشاما؟! انىقتالعان نىسانداردىڭ 492-ءسى – مەيرامحانا, ءدامحانا جانە دۇكەندەر, 93-ءى – كومپيۋتەرلىك كلۋب, 15-ءى – بيليارد كلۋبى, 43-ءى – سپا-سالون, 26-سى – ساۋنا, 2-ءۋى – كاليان بارى, 20-سى – كاراوكە كلۋبى, 9-ى – لوتو كلۋب, بىرەۋى – بۋكمەكەرلىك كەڭسە, 15-ءى – تۇنگى كلۋب. 3288 ادامعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى حاتتاما تولتىرىلدى.
الماتى اكىمدىگى كارانتين شارالارىن – بەتپەردە تاعۋ رەجىمىن, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋدى جالعاستىرۋعا جاعى تىنباي ۇندەپ وتىرسا دا, ىندەتتىڭ ازابىن وزىنەن وتكەرمەي, وعان سەنبەيتىندەر ءالى دە جەتكىلىكتى. ەپيدەميولوگتاردىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا بۇگىندە الماتىدا 20-39 جاس ارالىعىنداعى جاستار اراسىندا كۆي جۇقتىرۋ ءورشىپ تۇر. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرۋ 34,8%-دان 35,5%-عا دەيىن كوبەيگەن. دەمەك ءالى دە بولسا تۇرعىنداردىڭ جەتەسىنە جەتەتىن اقپاراتتاردى كوبەيتىپ, بارلىق قاۋىپسىزدىك شاراسىن ساقتاۋدى كۇشەيتە ءتۇسۋ قاجەت.
الماتى