وسى اپتادا پرەزيدەنت ق.توقاەۆ اۆتوكولىك جولدارىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋدى بوساڭسىتىپ العانى ءۇشىن يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى س.بارماقوۆتى جانە باتىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان جانە اقتوبە وبلىستارى اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى ت.شاكىموۆ, ي.تۋركوۆ جانە ن.قالاۋوۆتى قىزمەتتەرىنەن بوساتتى. اتىراۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ەسەبىن تىڭداعان پرەزيدەنت ۇكىمەت, اكىمدەر, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا بيۋدجەت قارجىسىن ءتيىمسىز جۇمساۋدىڭ الدىن الىپ, كەلەڭسىزدىكتەردى جويىپ, جول قۇرىلىسىنداعى ستاندارتتاردىڭ ساقتالۋىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋدى تاعى تاپسىردى.
اقتوبەلىكتەر بىلتىردان بەرى كوۆيدپەن كۇرەستە بەلسەندىلىك تانىتىپ جۇرگەن, تۇرعىنداردىڭ ارىز-شاعىمدارىنا ەرەكشە ىجداعاتتىلىقپەن جاۋاپ بەرەتىن نۇرجاۋعان قالاۋوۆتىڭ قىزمەتىنەن كەتۋىنە الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەنى راس.
اقتوبە وبلىسىنىڭ اۆتوكولىك جولدارىنىڭ ۇزىندىعى – 6 854,6 شاقىرىم بولسا, ونىڭ 1 892 شاقىرىمى – رەسپۋبليكالىق, 1262,8 شاقىرىمى – وبلىستىق جانە 3699,8 شاقىرىمى اۋدانارالىق جولدار ساناتىندا. وڭىردەگى ورتاشا نە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى جەرگىلىكتى جولدار ۇلەسى 56%-عا تەڭ نەمەسە 2 829,3 شاقىرىم. دەگەنمەن قالا جولدارىنىڭ قالاي جوندەلگەنىنە جىلدا كوكتەمدە تابيعات قانا ءادىل باعاسىن بەرىپ كەلەدى. كوكتەمدەگى قار سۋىمەن بىرگە ۇگىتىلگەن اسفالت جامىلعىلارى جول مەردىگەرلەرىنىڭ جۇمىسىنا بەرىلگەن سىن-ەسكەرتپە بولسا دا, قارمەن بىرگە اققان بيۋدجەت قارجىسىن ورنىنا قويۋدى ەشكىم قاداعالاپ وتىرعان جوق.
بىلتىر اقتوبە قالاسىندا 117 كوشەگە ورتاشا جانە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىپ, بيىل 50 كوشەنىڭ كولىك جولدارىن جارقىراتامىز دەپ بەلسەنە كىرىسكەن اقتوبە قالاسىنىڭ اكىمى اسحات شاحاروۆ قالا جولدارىنىڭ تەز «ەرىپ كەتۋ» سەبەبىن تۇسىندىرە المادى. ناۋرىزدىڭ سوڭىندە قالا تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى اشۋ-ىزالارى ارتقاندا, ءوڭىر باسشىسى وڭداسىن ورازالين «اقتوبە وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى» مم-ءى باسشىسى مالىمەت يبراشەۆتى قىزمەتىنەن بوساتتىپ قۇتىلدى. الايدا جول قۇرىلىسىنا جاۋاپتى تۇلعالار جىلدام ورىن اۋىستىرىپ, جاۋاپتان تەز قۇتىلىپ كەتىپ ءجۇر. ا.شاحاروۆ اقتوبە قالاسىنىڭ «نۇر-سيتي» شاعىن اۋدانىنىندا كولىك جولىن سالعان سەرىكتەستىك باسشىسىنا جۇرت كوزىنشە ۇرسىپ قانا جۇرتتىڭ نازارىن باسقاعا اۋدارعانداي بولدى. جول تەگىستەيتىن بىردە-ءبىر اۋىر تەحنيكاسى جوق سەرىكتەستىكتىڭ قالا قۇرىلىسى جولىندا تەندەردى قالاي ۇتىپ العانى سۇراق كۇيىندە قالدى. ناۋرىز تۋا شۇرىق تەسىك, ويدىم-ويدىم جولدار كوپشىلىك كولىگىنىڭ دوڭگەلەگىن تەسىپ, بامپەرلەرىن جاردى. كولىكتەرى جولدا قيراعان جۇرگىزۋشىلەردىڭ ارىزدارىمەن كەلگەن پوليتسيا دەپارتامەنتى ماماندارى ايىپپۇل پاراقتارىن تولتىرۋدان دا ايانىپ قالعان جوق. قيراعان جولدار ءۇشىن قالالىق اكىمشىلىك ايىپپۇل تولەدى. پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ اكىمشىلىك پوليتسياسى قىزمەتكەرلەرى «اقتوبە وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى» مم-ءى ماماندارىمەن بىرلەسە وبلىستىق ماڭىزى بار «اقتوبە – رودنيكوۆكا – مارتوك», «اقتوبە – بولگاركا – شۇبارقۇدىق» اۆتوكولىك جولىنىڭ ساپاسىن تەكسەرىپ, ايىپپۇل سالدى. جولدىڭ ساپاسىن باقىلاۋ, تەكسەرۋ, ءوز مىندەتتەرىن دۇرىس ورىنداماعان مەردىگەرلەردى جاۋاپقا شاقىرۋ پوليتسيانىڭ ەمەس, «جول ساپاسىن باقىلاۋ ۇلتتىق اكتيۆتەرى» ورتالىعىنىڭ تىكەلەي مىندەتى. وسى رەتتە قانشاما ارىز-شاعىم تۇسكەنىنە قاراماستان وسى مەكەمەنىڭ اقتوبە فيليالىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ارىز-شاعىمدى ءۇنسىز قابىلداپ, وزدەرىن بەيتاراپ ۇستاپ كەلەدى. وسىدان-اق جول ساپاسىن باقىلايتىن مەكەمەنىڭ قاجەتى بار ما دەگەن ساۋال تۋادى.
جول جوندەۋگە بولىنەتىن قارجى كولەمى جىلما-جىل ارتىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2019 جىلى وبلىستىڭ 347,1 شاقىرىم جولىن قالپىنا كەلتىرۋگە 19,7 ملرد تەڭگە ءبولىندى. مۇنىڭ 10,2 ملرد تەڭگەسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن, ال 9,5 ملرد تەڭگەسى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارالدى. وسى قارجىعا 284,9 شاقىرىم وبلىستىق, 62,2 شاقىرىم اۋدانارالىق جولدار ورتاشا جوندەۋدەن ءوتتى. بىلتىر دا ءدال وسىنداي قاجى ءبولىندى. بىراق اقتوبە جولدارىنىڭ اسفالت جامىلعىلارى ارىسى ەكى-ءۇش جىلعا عانا شىداس بەرەدى. جۇرتشىلىقتىڭ بيىلعى اشۋ-ىزاسى پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ قاتاڭ ەسكەرتۋىمەن جانە وبلىستاعى جول سالاسىنا جاۋاپتى ەكى شەنەۋنىكتىڭ ورىندارىنان كەتۋىمەن اياقتالدى. ەندىگى كەزەكتە جولعا كەتكەن قارجىنىڭ ەسەبىن سۋبمەردىگەرلەر قايتا جوندەۋ جۇرگىزۋ ارقىلى وتەمەك. قارمەن بىرگە ۇگىتىلەتىن اسفالت قۇرامىنا, قيىرشىق تاسقا, باسقا دا جول قۇرىلىسى ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىنا ساراپشىلار قورىتىندى جاساۋى ءتيىس.
بيىلعى ءساۋىردىڭ باس كۇندەرىندە «اقتوبە – قاندىاعاش» اۆتوكولىك جولىن قۇرىلىمداۋ جۇمىستارى باستالدى. وتكەن جىلى وبلىستىڭ مۇنايلى اۋداندارىن بايلانىستىراتىن وسى كۇرەتامىر جولعا ازيا دامۋ بانكىسى قارجى ءبولدى. «اتىراۋ-اقتوبە (استراحان, رف شەكاراسى) رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوكولىك جولىنىڭ ءبىر بولىگى بولىپ سانالاتىن وسى جوبا 2023 جىلى اياقتالادى دەپ جوسپارلاندى. قازىر 80 شاقىرىمى ءتورت جولاقتى ەتىپ كەڭەيتىلە باستادى. وتكەن جىلدىڭ 24 قاراشاسىندا وتكىزىلگەن تەندەر قورىتىندىسى بويىنشا «اقتوبە – قاندىاعاش» تاسجولىنىڭ جوبالىق قۇنى 39,8 ملرد تەڭگەگە بەلگىلەنىپ, جوندەۋ جۇمىستارىن ەكى كومپانيا ءبولىپ الدى. باس مەردىگەرلەرى – «سينە ميداس ستروي» مەن Todini costruzioni generali S.p.A كومپانيالارى. سوڭعىسىنىڭ باس كەڭسەسى تۇركيادا تىركەلگەن. جول جوباسىنىڭ ەكىنشى بولىگى – 52 شاقىرىمنان 100 شاقىرىمعا دەيىنگى ارالىعىن (قاندىاعاش قالاسىنا كىرەتىن) «اق جول قۇرىلىس» جشس-ءى, ازەربايجاندىق AzVirt كومپانياسى جانە اقتوبەلىك «استانا-دورستروي» جشس-ءى سالاتىن بولدى. ونىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇنى – 22,8 ملرد تەڭگە دەپ بەكىتىلدى.
اقتوبە وبلىسى