رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتى جولداۋى

ون جەتىنشى جولداۋدا الەمدى الاڭ­داتقان احۋال – كوروناۆيرۋس پاندەميا­سىمەن كۇرەس شارالارى نازاردان تىس قالمادى. ودان بولەك, حالىق سانىنىڭ ءوسۋى دە كۇن تارتىبىندەگى باستى تاقىرىپ­تىڭ ءبىرى بولدى. ۆلاديمير پۋتين «2030 جىلعا قاراي ەلدەگى ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 78 جاس بولۋى كەرەك» دەگەن پىكىرىن ايتتى.

«كوروناۆيرۋستى تۇبەگەيلى جەڭگەن جوقپىز. سوندىقتان ول ءالى دە قاۋىپتى. بۇگىنگى كۇنى بارلىق دەرەكتى نازاردا ۇستاپ, باقىلاپ وتىرۋىمىز كەرەك. ۆيرۋستىڭ تارالۋىن تەجەۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرەدى. بۇل جۇمىس ەل ىشىندە قالاي بەلسەندى جۇرگىزىلسە, شەكارا بو­يىندا دا ءدال سونداي ىستەر اتقارىلادى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.

ۆيرۋسپەن كۇرەس ماسەلەسىنە توقتال­عان پرەزيدەنت ۆاكتسينا ماسەلەسىن دە ۇمىت­­پادى. ول ەلدە ۇجىمدىق يممۋ­ني­­تەت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ۆاكتسينا سالدى­رۋ حالىق ءۇشىن قولجەتىمدى بولۋى كەرەك­تىگىن ايتتى. وسىلايشا, كۇزگە قاراي ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاستىرىپ ۇلگەرۋ كەرەك دەگەن بولجامىن دا ورتاعا سالدى.

مەديتسينا سالاسىنداعى ماڭىز­دى ماسەلەلەرگە توقتالعان ۆلاديمير پۋتين حالىقتى جاپپاي مەديتسينالىق تەك­سەرۋدەن وتكىزۋ ماسەلەسىن كوتەردى. ونىڭ ايتۋىنشا پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ بيىل 1 شىلدەدەن باستاپ تولىق قولعا الىنۋى ءتيىس. ال الداعى 3 جىلدا اۋىلدىق وكرۋگتەر مەن كىشىگىرىم قالا­لارعا 5 مىڭ جەدەل جاردەم كولىگى جىبە­رىل­­مەك. بۇل ول جاقتاعى ارنايى اۆتومو­بيل پاركىن جاڭارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بيىلعى جولداۋداعى ەرەكشە ەسكە­رەتىن جاڭالىق – الەۋمەتتىك قازىن­ا­شىلىق. 2022 جىلدان باستاپ بارلىق الەۋ­مەتتىك كومەك, زەينەتاقى مەن ۇستەم­اقى ء«بىر تەرەزە» رەجىمىندە تولەنبەك. بۇل بارلىق ءۇردىستى وڭتايلاندىرماق. ويتكەنى, كەز كەلگەن كومەك ازاماتتىڭ وتباسى قۇرۋى, بالالى بولۋى, زەينەتكە شىعۋىمەن بايلانىستى تاعايىندالىپ وتىرماق.

پرەزيدەنت جولداۋ بارىسىندا بىر­قاتار الەۋمەتتىك كومەكتىڭ كولەمى وسەتىنىن حابارلادى. ماسەلەن, جالعىزباستى انا نەمەسە اكەگە تولەنەتىن كومەك, سونداي-اق وتباسىنا تاربيەلەنىپ جاتقان 8 جاستان 16 جاسقا دەيىنگى بالاعا بەرىلەتىن كومەك كولەمى 5 650 رۋبلگە جەتپەك.

سونىمەن بىرگە بالا كۇتىمىنە قا­تىستى بەرىلەتىن كومەك كولەمى ەندى ازاماتتىڭ جۇمىس وتىلىنە بايلانىستى بولماق. سايكەسىنشە, جاس ماماندار الاتىن كومەك كولەمى ايتارلىقتاي تومەن بولۋى مۇمكىن.

كوروناۆيرۋس پاندەمياسى سالدارىنان بىرقاتار سالانىڭ كەنجەلەپ قالعانى ءمالىم. قاي ەلدە بولسىن كاسىپكەرلەر ءجيى شاعىم ايتادى. رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ بۇل جولداۋىندا كاسىپكەرلەرگە جاقسى جاڭالىقتار بولدى. ۆلاديمير پۋتين شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ شارالارىن ازىرلەۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەنىن حابارلادى. اتاپ ايتار بولساق, سالىق جۇيەسىن وڭتايلاندىرۋ, ءونىمدى قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ مەن ونى ەلدەگى ۇلكەن مەملەكەتتىك كومپانيالارعا ساتىپ العىزۋ سىندى شەشىمدەر ۇسىندى. ۆ.ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا, بيىل رەسەيدەگى كورپوراتيۆتىك سەكتورداعى ءتۇسىم كولەمى ەداۋىر ۇلعايماق. دەگەنمەن, ونى قالاي قولداناتىنى ازىرگە بەيمالىم.

كاسىپكەرلەرگە بەرىلەتىن ينفراقۇرى­لىم­­دىق نەسيەگە بولىنەتىن قارجى كولە­مى دە ارتپاق. رەسەيدە جىلىنا 3 پا­يىز كورسەتكىشپەن 15 جىلعا ينفرا­قۇرى­لىمدىق نەسيە بەرىلەدى ەكەن. ەندى وعان 0,5 ترلن رۋبل اقشا بولىنبەك.

ەكونوميكانىڭ اينىماس بولىگى – تۋريزم دە پرەزيدەنت كوتەرگەن ماسەلەلەر قاتارىنان تابىلدى. رەسەي پرەزيدەنتى ەل ىشىندە ساياحاتتاعان ازاماتتاردىڭ شىعىنىنىڭ 20 پايىزىن قايتارۋدى ۇسىندى. سونىمەن بىرگە جازعى لاگەرلەر قۇنى جارتى باعاعا ارزانداماق. ال ۆولونتەرلەرگە, ءتۇرلى وليمپيادالار مەن شىعارماشىلىق جارىستارعا قاتىسقان بەلسەندى جاستارعا ءتىپتى جاز ماۋسىمىندا دا جەڭىلدىك بەرۋ كوزدەلىپ وتىر.

ەكولوگيا ماسەلەسى دە قۇجاتتا كورسەتىلدى. ۆلاديمير پۋتين جينال­عان پارنيك­تىك گازدىڭ كولەمى ەۋرووداق­تاعىدان از بولۋى كەرەك دەگەن ماقسات قويىپ وتىر. سونىمەن بىرگە كوروناۆيرۋس سياقتى قانداي دا ءبىر ىندەت پايدا بولعاندا رەسەي عالىمدارى ۆيرۋستى انىقتايتىن تەستتى 4 كۇن ىشىندە جاساپ شىعارۋى كەرەك. وعان قوسا, ەڭ ءتيىمدى ۆاكتسينا جاساۋ مىندەتى تۋرالى دا ايتىلدى. بۇل مىندەتتەر 2030 جىلعا دەيىن ورىندالۋى كەرەك.

سىرتقى ساياسات ماسەلەسىنە توقتالعان ۆلاديمير پۋتين قازىرگى كەزدە كوپتەگەن ەل قانداي وقيعا بولسىن رەسەيدى ارالاستىرىپ, كىنالاۋعا ءۇيىر بولىپ العان دەگەن ويىن ايتتى. «بۇل جاڭا سپورت تۇرىنە اينالعان. ءبىز قارىم-قاتىناستى توق­تاتۋدى كوزدەمەيمىز. دەگەنمەن, كەي­بىرى ءبىزدىڭ جاقسى نيەتىمىزدى نەم­قۇ­رايدى قاتىناس دەپ ءتۇسىنىپ, ءۇزىلدى-كەسىلدى شەشىم قابىلدايدى. وسى رەتتە ونداي ارەكەتكە رەسەيدىڭ دە جاۋابى سايكەسىنشە قاتتى ءارى تەز بولاتى­نىن ءبىلىپ ءجۇرسىن. كەز كەلگەن ارانداتۋ­شى­لىق باس­تا­عاندار وكىنەتىن بولادى», دەپ مالىمدەدى.

ەلدەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناس­تا قىزىل سىزىقتان اتتاپ كەتپەۋدىڭ ماڭىز­دىلىعىن ەسكەرتە كەلە, ول سىزىق­تى دا رەسەي ءوزى بەلگىلەيتىنىن حابارلا­دى. ۆلاديمير پۋتين سەرىكتەس­تەرىنە ستراتەگيالىق ماسەلەنى قايتا تالقى­لاۋدى ۇسىنىپ, جاھاندىق تۇراقتىلىق­تى قامتاماسىز ەتۋ كەرەگىن باسا ايتتى.

ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ سىرتقى ساياسات ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالۋى, رەسەيدىڭ جاۋابى تۋرالى قاتقىل ايتۋىندا كوپ ءمان بار. ويتكەنى, جولداۋعا دەيىن بىر­نەشە كۇن بۇرىن اقش پرەزيدەنتى دجو بايدەن رەسەيگە قارسى سانكتسيا جاريالاعان-دى.

15 ساۋىردە دجو بايدەن رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك قارىزىنا قاتىستى سانكتسيا جاريالاپ, 30 جەكە جانە زاڭدى تۇلعاسىن «قارا تىزىمگە» قوستى. كوپ ۇزاماي, چەح رەسپۋبليكاسى 18 رەسەيلىك ديپلوماتتى ەلىنە قايتاراتىنىن حابارلادى. ونى چەحتار ديپلوماتتار بارلاۋ قىزمەتىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەدى دەپ ءتۇسىندىردى. رەسەي بولسا, پراگاعا جاۋاپ رەتىندە 20 چەح ديپلوماتىن ەلىنە قايتاردى.

جولداۋ جاريالانعاننان كەيىن شەتەلدىك باق پەن ساراپشىلار سىني پىكىرلەرىن ايتتى. كوبى بۇل جولداۋدان ۇلكەن شەشىمدەر كۇتكەنىن جاسىرمادى. Bloomberg اگەنتتىگى ۆلاديمير پۋتين ۇسىنعان شارالارعا ەندى قوماقتى قارجى ىزدەيدى دەگەن حابار تاراتتى. Reuters اگەنتتىگى پۋتين الەۋمەتتىك كومەك كولەمىن ەلدەگى نارازىلىقتار مەن سىرتقى ساياساتتاعى كەلەڭسىزدىكتەردى جۋىپ-شايۋ ءۇشىن كوبەيتىپ وتىر دەپ جازدى.

ۆۆس-گە سۇحبات بەرگەن ساياساتكەرلەر مەن ەكونوميستەر ءپۋتيننىڭ جوسپارى ءالسىز دەگەن پىكىردە. ەكونوميستەر بۇل ءبىر رەتتىك ءارى ناقتى ەمەس جوسپار, سون­­دىقتان كەدەيلىكتى جويۋ, رەسەي ەكو­نومي­كاسىنىڭ ارتتا قالۋى سياق­تى ەلەۋ­لى ماسەلەلەردى شەشە الماي­دى دەپ وتىر. «الفا بانك» باس ەكو­نوميسى ناتاليا ورلوۆا «بۇل شەشىمگە قا­راعان­دا ۇكىمەتكە جۇكتەلگەن تاپسىرماعا ۇقسايدى» دەگەن وي ايتتى.

اق ءۇي دە جاۋاپسىز قالمادى. پرەزيدەنت دجو بايدەن ءپۋتيننىڭ اقش سانكتسياسىن ءمۋلتفيلمنىڭ سۇم كەيىپكەرى – شەرحانعا تەڭەگەن ويىن قابىلدامايتىنىن مالىمدەدى. اقش پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دجەن پساكي ء«بىزدىڭ ەتىمىز قالىڭ, سوندىقتان بارلىعىنىڭ پىكىرىن بىردەي قابىلداي بەرمەيمىز» دەدى.

سونىمەن, فەدەرالدى جيىندا ايتىلعان بىرقاتار شەشىم حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ كوڭىلىنەن شىقپادى. ولار مۇنى كوزبوياۋشىلىق دەپ قابىل­داعانداي. سونىمەن بىرگە از قامتىلعان وتباسىلار مەن كەدەيلەردى قولداۋى جاناشىرلىق ەمەس, ءوز قولداۋشىلارى قاتارىنا وتكىزۋ دەپ ايىپتادى. ارينە, ساياساتتىڭ اتى – ساياسات. كىمنىڭ دۇرىس, كىمنىڭ بۇرىس ەكەنىن الداعى ءومىر كورسەتەدى.