تاۋەلسىزدىكتى ايقىندايتىن تۋ, ەلتاڭبا, گيمن, ءتىل سياقتى مەملەكەتتىك نىشانداردىڭ قاتارىندا جەر-سۋ اتاۋلارى دا تۇرادى. اسىرەسە سوڭعى ەكەۋى – ءتىل مەن جەر-سۋ اتاۋى ءبىر-بىرىمەن تامىرلاسا ءورىلىپ, ەل مەن جەر تاريحىنىڭ تۇتاستىعىن ايقىنداپ تۇرۋى شارت ەكەنىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ وتىزجىلدىق بەلەسىندە وسى ماسەلەنى جان-جاقتى ەلەكتەن وتكىزىپ, اسىرەسە سولتۇستىك ايماقتاعى تاريحي توپونيمدەردى قايتا تىرىلتۋگە قادام جاسالۋى قاجەت. ويتكەنى توپونيميكا مەن تاريح ەگىز. ەكەۋى دە – كونەنىڭ ءىزى, بۇگىنگى كۇننىڭ تولقۇجاتى, كەلەشەكتىڭ كەمەڭگەر تالىمگەرى.
تاۋەلسىزدىك العانىمىزعا بيىل 30 جىل تولىپ وتىرعانىنا قاراماستان, قوستاناي وبلىسىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ باسىم كوپشىلىگى ءالى كۇنگە دەيىن سول باياعى ەسكى اتاۋىنان ارىلا الماي كەلەدى. ماسەلەن, فەدوروۆ اۋدانىندا 10 شاقتى اۋىلدىق وكرۋگ بار. سونىڭ ىشىندە قازاقشا اتاۋعا يە بولىپ وتىرعانى قورجىنكول مەن قوسارال عانا. قالعانى باننوۆ, ۆورونەج, فەدوروۆ, كوسترياكوۆ, لەنين, نوۆوشۋمنىي, پەرۆوماي, پەشكوۆ دەپ جالعاسىپ كەتە بەرەدى.
وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ باسىمدىعىنا قاراماستان, اۋدانداعى ورىسشا اتالاتىن ەلدى مەكەندەردىڭ كوبىنىڭ بۇرىنعى قازاقشا تاريحي اتاۋلارى بار. بۇل تاريحي اتاۋلار تۋرالى قۇندى دەرەكتەر بەلگىلى تاريحشى عالىمدار امانجول كۇزەمباي ۇلى مەن ەركىن ءابىل باستاعان زەرتتەۋ توبى جۇرگىزگەن ۇشجىلدىق عىلىمي ەكسپەديتسيانىڭ ناتيجەسىندە 2010 جىلى جارىق كورگەن «قوستاناي وبلىسىنىڭ تاريحي توپونيميكاسى» جيناعىنىڭ ەكىنشى تومىندا كەزدەسەدى. بۇل ەڭبەكتە حح عاسىردىڭ باسىندا ءوڭىر توپونيميكاسىن زەرتتەگەن ف.ششەربينا باستاعان ەكسپەديتسيا قاعازعا تۇسىرگەن فەدوروۆ, قارابالىق, قوستاناي اۋداندارىنداعى بايىرعى جەر-سۋ اتاۋلارى كورسەتىلگەن. مىسالى, ششەربينا قازىرگى فەدوروۆ اۋدانىندا جاتقان كەڭارال بولىسىندا جاڭعابىل توعاي, قابىلتوعاي, بەستاماق, اقسۋات-قاراسۋ, قاراتوعاي, شاڭىراقتوعاي, جولبارىس, ولجاباي, تۇرسىنباي وزەك, جاراعاش, شاڭىراق, قاراعوزىتوعاي, كەڭتوعاي, بوقتىبايتوعاي, اقسۋات, اقتوبە, قاراكوڭ, جىلاندى, قوسارال, جارقايىڭ, مەدەۋباي, اششىكەمەر, يىرىمقاراسۋ, تىنەيتوعاي, قىزىلشارپى, داۋلەتساي, قىزىلتوق, ساسىقاعاش, تولىساي, تۇيعىناعاش, ۇيالىتومار, تىشقاقساي, شوقتەرەك, قاشقىنبايساي, باپانساي, بورسىقبايساي, نايمانقىستاۋ, ۇساق, جىڭعىلدىساي, ۇڭگىر, قاراجار, قۇتتىبەك, تەرەڭساي, بەسقايىڭ, ەسىمبايتۇبەك, كوكايىل, الجانساي, جارىقكول, بالىقتىكول, كىشكەنەكول, ۇلكەنكول, ت.ب. اۋىلداردىڭ قونىستانعانىن جازادى. بۇگىندە بۇل اتاۋلاردىڭ بىرەۋى دە جوق.
– 1913 جىلى ف.ششەربينا باستاعان ستاتيستيكالىق ەكسپەديتسيا شىعىپ, سول ايماقتاعى ەلدى مەكەننىڭ ءبارىن قاراعان. سول ەڭبەكتە كورسەتىلگەن جەر اتتارىن تۇگەلدەي كورسەتتىك. سوسىن كەڭەس وكىمەتى العاش ورناعان جىلدارى قازاق اۋىلدارىن بىرىكتىرىپ, كەڭشار قۇرىپ, ونىڭ اتىن ورىسشا قويعان. ءبىز كورسەتكەن قازاقى جەر اتاۋلارى وسىنداي تاسىلمەن جويىلعان. قوستاناي وڭىرىندەگى قازاقتار مەن وزگە ۇلتتاردىڭ سانى تىڭ يگەرۋ جىلدارىنا دەيىن ەلۋ دە ەلۋ بولعان ەكەن. تىڭنان كەيىن 70 پايىزدان استامى وزگە ۇلت بولىپ, تورعاي حالقىن قوسىپ ەسەپتەگەندە 20 پايىزدان ءسال اساتىن عانا قازاق قالدى, – دەدى جيناقتىڭ اۆتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى امانجول كۇزەمباي ۇلى.
عالىمنىڭ ايتۋىنشا, ف.ششەربينا ەكسپەديتسياسىنىڭ ماقساتى قازاق جەرىن شارۋاشىلىق وتارلاۋدىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ, وسى ماقساتتا اۋىل شارۋاشىلىعىنا قولايلى جەرلەردى ىزدەستىرۋ بولعان. سوندىقتان ەكسپەديتسيا سول كەزدەگى جەر-سۋ جاعدايىن جان-جاقتى سيپاتتاپ, مەيلىنشە ءدال مالىمەت بەرىپ وتىرعان. بۇل مالىمەتتەردىڭ ىشىندە قازىرگى فەدوروۆ پەن قارابالىق اۋدانىندا ورنالاسقان تالدىكول, قاراقوپا, وزەنكول, س ۇلىكتىكول, سوركول, بيكەلەك, بايتەمىر, مەڭدىجاسار, شىڭداق, جاڭگىركول, توقتاس, جولجۇرگەن, جاقسى, جاركول, الدار, شىعىر, ۇلكەن ءبورىلى, دامدىوزەك دەگەن وزەن-كول اتاۋلارى دا كەزدەسەدى.
بۇل اتاۋلاردىڭ دەنى, وكىنىشكە قاراي, كەيىنگى رەسمي قۇجاتتاردا كەزدەسە قويمايدى. تەك اتادان بالاعا اۋىزشا تاراعان حالىقتىڭ تاريحي جادىنىڭ جاڭعىرىعىندا عانا قالعان. بۇل جەردە وتكەن عاسىرلاردا ورناعان جاڭا قوعامنىڭ قازاق دالاسىنا ورەسكەل وكتەمدىكپەن كەلىپ, ناتيجەسىندە بايىرعى حالىقتىق قۇندىلىقتاردى تابانعا تاپتاپ, ۇلتتىق تاريحىمىز بەن جەر-سۋ اتاۋلارىن بارىنشا كومەسكىلەندىرىپ, جويىپ جىبەرگەنىن قاپەردەن شىعارماۋ كەرەك. سوندىقتان ۇلت تاريحىنىڭ سول كەزەڭىندەگى اۋىزەكى دەرەكتەردىڭ جازبا دەرەككە پارا-پار ماڭىزعا يە ەكەنىن ەسكەرۋىمىز قاجەت.
2010 جىلى فەدوروۆ اۋدانىن ارالاپ شىققان ا.كۇزەمباي ۇلى ەكسپەديتسياسى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ اۋزىنان اۋدانداعى ءبىرسىپىرا ەلدى مەكەندەردىڭ بايىرعى اتاۋلارىن جازىپ العان. مىسالى, 1928 جىلى تۋعان مىرزاعالي ءابدىراحمانوۆ دەگەن اقساقال 1950 جىلدارعا دەيىن اۋدانداعى ۋكراين اۋىلدىق كەڭەسىنىڭ قۇرامىندا قاراشاكول, نازار, سالامات, تالاس دەگەن اۋىلداردىڭ بولعانىن ايتادى. بۇل كىسىنىڭ سوزىنشە, قازىرگى تراكتوۆىي اۋىلى بۇرىن باتپاقكول دەپ اتالعان.
1932 جىلى فەدوروۆ اۋدانىنىڭ تايلان اۋىلىندا تۋعان اندرەي ابدىراقاەۆ دەگەن كىسىنىڭ ايتۋىنشا, اۋدانداعى كەڭارال بولىسىنىڭ توڭىرەگىندە ۇجىمداستىرۋ جىلدارى قۇرىپ كەتكەن تاقتاي, شاكى, مىرزا, بايقايىڭ, تايلان اۋىلدارى بولعان. «بايقايىن اۋىلىنان كەڭارال اۋىلىنا كەلە جاتقان جولدا تايلان, ءۇي, تىران, بەكارىستان, ەرۋباي زيراتتارى بار. ول جەرلەردە ەرتەرەكتە قازاقتىڭ اۋىلدارى بولدى. مىسالى, 1940 جىلى تىران اۋىلى مەن تايلان اۋىلىن جەرىمەن بىرگە قوسىپ جىبەردى. بىراق تايلان اۋىلى 1945 جىلعا دەيىن تۇردى. بىراق بۇل قازاق اۋىلدارى جويىلىپ كەتسە دە, تورىاتولگەن, تۇياقباي تۇبەگى, جاڭبىرشى تۇبەگى, ارالتوعاي, قاراعايلى, ۇڭگىر, امانجول, تاقتاي, بوقتىباي توعاي, ساسىقتوعاي, توقتاس كولى, سۋبىتپەسىن دەگەن جەر-سۋ اتاۋلارى وسى كۇنگە دەيىن ەل ەسىندە ساقتالىپ قالدى», دەيدى اندرەي ابدىراقاەۆ.
1951 جىلى تۋعان فەدوروۆ اۋدانىنىڭ تۇرعىنى مايرا اقشاقباەۆا ەسىمدى زەينەتكەردىڭ سوزىنشە, قازىرگى ۋيسك بۇرىندارى مەشىت اۋىلى دەپ اتالىپتى. كەيىن مەشىت قيراپ قالعان. وسى اۋىلدىڭ كۇنباتىس جاعىندا اداي كوڭى دەگەن جەر بولعان. ول جەردە اداي رۋىنىڭ اۋىلدارى تۇرعان. سونىمەن قاتار بايان, شاعاتاي, بەكتەمىر دەگەن اۋىلدار, كولدەنەڭساي, تەرەڭساي, شوڭقاساي, شۇڭقىركول, سارىكول, ۇلكەنكول دەگەن جەر-سۋ اتاۋلارى بولعان.
سونداي-اق جوعارىدا اتالعان جيناقتا ەل ىشىندەگى كونەكوز قاريالاردان جازىلىپ الىنعان جىلاندى, بايعارا (قازىرگى لەنين), بالىقتى (مينسك), توعىزباي (ارالسكي), ساتىركە, باتىركە, كۇنتۋ, ءۇي, ەرمانقۇل, بايزاق, شوڭقا, شىلىك, قانان, سارجاۋ, تۇزدىكول, شوڭقاساي, تۇراعاش, قوسارال, كۇنسۇلەك, ءامىرتاي, مىڭجاسار (قازىرگى ۋسپەنوۆكا), بەكەلەك, تالاس, شورپىلداق (باتمانوۆكا), تاسقور, وتەپ, جامان, توراعاش, قوسجالتىر (ۆلادىكينو), كىشى باراق (درۋجبا), ۇلكەن باراق (پەرۆومايكا), بايانشوق (ترۋجنيك), بالتاۋ (پولتاۆكا), شارتىلداق (سميرنوۆ), قوسكول (نوۆوشۋمنوە), ساۋىت (پەشكوۆكا), شاندىاياق, وزتەمىر, جالپاقاعاش (قازىر بۇل ءۇش اۋىلدىڭ ورنىندا بەرەزوۆكا ەلدى مەكەنى تۇر), ت.ب. تاريحي ەلدى مەكەندەردىڭ اتاۋلارى بەرىلگەن.
كونەكوز قاريالاردان قالعان ەستەلىك اڭگىمەلەردە قازىرگى فەدوروۆ اۋىلى تۇرعان مەكەننىڭ كەزىندە سول ماڭايداعى كولدىڭ اتاۋىنا ساي جاركول دەپ اتالعانى ايتىلادى. 1927 جىلى قارابالىق اۋدانىنىڭ ەسەنكول اۋىلىندا تۋعان باقىتجان جيەنتاەۆ اقساقالدىڭ ايتۋىنشا, «فەدوروۆكا سەلوسىنىڭ بۇرىنعى اتى – جاركول. وندا فەدور دەگەن چۋۆاش رەسەيدەن قاشىپ كەلىپ, بالىق اۋلاعان, سول جەردەن ءۇي سالعان. وسىلايشا, ول جەردە حالىق كوبەيە بەرگەن. فەدوروۆتىڭ قاسىنداعى جامان جاركول, جارى بيىك, ادامدار سۋعا ءجيى كەتىپ وتىرعان. جاقسى جاركول بار. ۇلكەن ماناس كولى مەن كىشى ماناس كولىنىڭ اراسىنداعى جەردى قۇنانشاپقان دەيدى».
ءوڭىر زيالىلارى فەدوروۆ اۋدانى مەن اۋدان ورتالىعى ورنالاسقان ەلدى مەكەننىڭ تاريحي اتاۋىن قالپىنا كەلتىرۋ جونىندە شيرەك عاسىردان بەرى ايتۋداي-اق ايتىپ كەلەدى. الايدا ودان ەش ناتيجە جوق. وكىنىشكە قاراي, قازىر بىزگە قادىمنان قالعان جاركول اتاۋىنان گورى فەدور جارىقتىقتىڭ ەسىمى قۇندىراق بولىپ تۇر.
ال ەندى «فەدوروۆ اتاۋى قالاي پايدا بولدى؟» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ العىڭىز كەلسە, اۋدان اكىمدىگىنىڭ رەسمي سايتىنان ء«حىح عاسىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارى جامان جاركولدىڭ جاعاسىنا فەدور ەسىمدى موردۆا بالىقشى قونىستانعان ەكەن. 1894 جىلى فەدوردىڭ قونىسىندا ترويتسك پەن قوستاناي پوشتا جامشىك تراكتىنىڭ ءۇشىنشى تاراتۋ بەكەتى سالىنادى. 1900 جىلى جاركولدىڭ جاعاسىندا فەدوروۆ دەگەن جاڭا ەلدى مەكەن پايدا بولدى» دەگەن جۇتاڭداۋ مالىمەتتى وقيسىز.
تاياۋدا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ءتىل ساياساتى كوميتەتى وبلىستىق ءتىل باسقارماسىنا قوستاناي وڭىرىندە تۋىپ-ءوسىپ, بۇكىل سانالى عۇمىرىن ۇلتقا قىزمەت ەتۋگە ارناعان 43 الاش قايراتكەرىنىڭ ءتىزىمىن جىبەرىپ, وسى كىسىلەردىڭ ەسىمىن ەل ەسىندە قالدىرۋ قامىنا كىرىسۋدى ۇسىنىپتى. الايدا جەرگىلىكتى قۇزىرلى ورگاندار ولاردىڭ بارىنە بىردەي اتاۋ بەرە المايمىز دەپ وتىر. الايدا تالپىنىس جوق ەمەس, بار.
– بۇرىنعى تاريحي جەر-سۋ اتاۋلارىن, تاريحي تۇلعالاردىڭ ەسىمدەرىن جاڭادان زەردەلەۋ ماقساتىندا ونوماستيكالىق كوميسسيا مۇشەلەرى اتاۋلاردى تاعى ءبىر پىسىقتاپ, بىلتىر 71 تاريحي جەر-سۋ اتاۋىن ءتىل ساياساتى كوميتەتىنە تاريحي جەر-سۋ اتاۋلارى مەن تاريحي تۇلعالار تىزىمىنە ەنگىزۋگە جىبەرگەن ەدىك, ونىڭ 23-ءى تىزىمگە ەندى. مىسالى, قازىرگى رۋدنىي قالاسىن سارىباي دەپ وزگەرتۋ تۋرالى ۇسىنىس بەرىلدى, مۇنداعى ءىرى كەن ورنى تۇرعان جەردىڭ تاريحي اتاۋى سارىباي بولعانىمەن, وعان سوكولوۆ اتاۋى قوسارلانىپ اتالىپ كەلەدى, ليساكوۆ قالاسىنىڭ ورنىندا كەزىندە ناۋرىزباي دەگەن ەلدى مەكەن بولعان. ال جاركول تىڭ يگەرۋ جىلدارى فەدوروۆ بولىپ كەتكەن, بەيىمبەت مايلين اۋدانىنداعى قازىرگى «ۆارۆارينكا» كەنىشى تۇرعان جەر كورپەلى دەپ اتالعان. سونداي-اق قارابالىق اۋدانىنداعى سلاۆەنكا بۇرىن قاراعايلى دەپ اتالعان. وسى اۋدانداعى بەلوگلينكانىڭ تاريحي اتاۋى – مىڭباي. مەڭدىقارا اۋدانىنداعى مولودەجنىي بۇرىن قىزىلقوجا, ۇزىنكول اۋدانىنداعى ارزاماس ەلدى مەكەنى قۇتتىكول, وسى اۋدانداعى كازانكانىڭ بۇرىنعى اتاۋى سارىبالىق, پيلكينو – ۇلپان, كسەنەۆكا – قايرانكول, جانىمىزدا تۇرعان قوستاناي اۋدانىنداعى الەكساندروۆ – شەكتىباي, نوۆوسەلوۆ – قاستەك, بەيىمبەت مايلين اۋدانىنداعى لەنينو – بايعارا, دەنيسوۆ اۋدانىنداعى الشانوۆكا – الشىن دەپ اتالعان. مۇنىڭ سىرتىندا, تاياۋدا عانا ءتىل ساياساتى كوميتەتى 5 تاريحي تۇلعانىڭ ءتىزىمىن سۇرادى. ونى ءبىز 2 ناۋرىزدا جىبەردىك. بۇل تىزىمدە 1916 جىلعى تورعايداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىنىڭ كوسەمى ابدىعاپار جانبوسىن ۇلى, دەربىسالى بەركىنباەۆ, ەلدەس وماروۆ, مۇحامەتجان قاراباەۆ, نۇرجان ناۋشاباي ۇلى سياقتى تاريحي تۇلعالار بار. بۇل كىسىلەردىڭ ەسىمدەرىن ەلدى مەكەندەرگە, كوشەلەرگە, مەكتەپ, كىتاپحانا, اۋرۋحانا, مادەنيەت ءۇيى سياقتى نىساندارعا بەرۋگە بولادى.
2008 جىلى وبلىستىق اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن قوستاناي ءوڭىرىنىڭ تاريحي توپونيميكاسىن زەرتتەۋ ماقساتىندا تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, بەلگىلى عالىم امانجول كۇزەمباي ۇلى, ولكەتانۋشى عالىم قۋانىش ورمانوۆ, عالىم راۋان بايدالى باستاعان عىلىمي-زەرتتەۋ توبى قۇرىلىپ, وبلىستىڭ بۇكىل ەلدى مەكەندەرىن ارالاپ, كونەكوز قاريالاردىڭ اۋزىنان جەر-سۋ اتاۋلارىنا قاتىستى كوپتەگەن دەرەكتەردى جازىپ العان. ودان كەيىن عىلىمي جۇمىس توبى رەسەيدىڭ شەكارالاس جاتقان قالالارىنا بارىپ, ارحيۆ مالىمەتتەرىن, ەسكى كارتالاردى تاۋىپ اكەلىپ, سالىستىرا وتىرىپ, وڭىردەگى ەلدى مەكەندەردىڭ كوبىنىڭ تاريحي اتاۋلارى بولعاندىعىن راستاپ شىعاردى, دەدى وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسى ونوماستيكا جانە كورنەكى اقپاراتتار مونيتورينگى ءبولىمىنىڭ باسشىسى جاراسقان ناۋرىزباەۆ.
– ءبىز ەلدى مەكەن اتاۋلارىن وزگەرتەتىن كەز كەلدى دەپ ايتامىز عوي. بىراق قازىر كوپ اۋىلداردا وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ ۇلەس سالماعى ءالى دە بولسا باسىم. سوندىقتان بۇل ماسەلەنى جالپىحالىقتىق تالقىعا سالۋ ەرتەرەك. ونى باسقاشا وزگەرتۋگە بولادى. مىسالى, كەزىندە سەميپالاتينسك سولاي وزگەردى عوي. ەلباسىنىڭ ءوزى باردى دا, «سەمەي دەگەن ءسوز قۇلاققا جاعىمدى ەستىلەدى», – دەپ, شارۋانى ءبىر-اق كۇندە تىندىردى. ال قازىرگىدەي كوپشىلىكتىڭ تالقىسىنا سالاتىن بولساق, ۇتىلامىز. 2017 جىلى قوستاناي اۋدانىنداعى داۆىدەنوۆكا اۋىلىنىڭ اتاۋىن اۋپىرىمدەپ ءجۇرىپ ەڭبەك دەپ وزگەرتتىك. كىشكەنتاي عانا اۋىلدىڭ اتىن وزگەرتەمىز دەپ ءۇش ساعات وتىردىق. تۇرعىندار قارسىلىق ءبىلدىرىپ, ءمىز باقپاي وتىرىپ الدى. اۋىلدان قالاعا الدەقاشان كوشىپ كەتكەن كارى كەمپىرلەرگە دەيىن كەلدى. نەگىزى, جيىنعا وسى اۋىلدا رەسمي تىركەلگەن ادامدار عانا قاتىسۋى كەرەك. ءسوز سويلەگەندەردىڭ كوبىنىڭ كوشىپ كەتكەن ادامدار ەكەنىن كەيىن بىلدىك. مەن ەكى رەت شىعىپ سويلەدىم. ارتتا وتىرعاندار شۋلاپ سويلەتكىزبەي, پوليتسيا كەلىپ تارتىپكە شاقىرىپ, اقىرى داۋىسقا سالىپ, ازعانتاي عانا باسىمدىقپەن ەڭبەك دەپ وزگەرتتىك. ەندى ءاربىر ەلدى مەكەندى وسىنداي جولمەن وزگەرتسەك, وعان ءبىزدىڭ ءومىرىمىز جەتپەيدى, – دەدى ا.كۇزەمباي ۇلى.
عالىمنىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا جەر اتتارىن وزگەرتۋدىڭ جاڭا ەرەجەسىن ەنگىزۋ كەرەك. ول ەرەجە بويىنشا ەلدى مەكەننىڭ اتاۋى اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ شەشىمى ارقىلى عانا وزگەرۋى كەرەك. تۇرعىنداردى جيناپ, ولاردىڭ پىكىرىمەن ساناسۋدىڭ كەرەگى جوق. تۇرعىندار جيىنىنىڭ پايداسىنان زيانى كوپ. ءبىر اۋىلدا ۇيىپ وتىرعان جۇرت مۇنداي جيىننان كەيىن ەكىگە ءبولىنىپ كەتەدى ەكەن.
ونوماستيكا ماسەلەسىمەن كوپتەن بەرى اينالىسىپ كەلە جاتقان تاجىريبەلى عالىمنىڭ بۇل ۇسىنىسى قولداۋ تاپسا, قوستاناي وڭىرىندەگى سىرەسىپ تۇرعان كىرمە اتاۋلاردىڭ كوبەسى سوگىلىپ, قۇنارلى توپىراققا تۇسكەن سوقا ءتىسى جويىپ جىبەرگەن قازاق اۋىلدارىنىڭ بايىرعى اتاۋلارى قايتا تىرىلەرى انىق.