كەزىندە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى (حقكو) كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەر حالىققا بارىنشا قولجەتىمدى بولسىن, جۇرت ۇزىن-سونار كەزەككە تۇرىپ جۇيكەسىن جۇقارتپاي, ء«بىر تەرەزەدەن» بارلىق ماسەلەسىن شەشىپ السىن دەگەن نيەتپەن اشىلعان ەدى. باسىندا بۇل ورتالىقتار جاپ-جاقسى قىزمەت ىستەپ, حالىقتىڭ العىسىن العان. الايدا, كەيىنگى كەزدە ولاردىڭ قىزمەتىندە «جانى ءسىرى» بيۋروكراتيا تاعى باس كوتەرە باستاعان سەكىلدى.
جۋىردا باسسەينگە بارۋ ءۇشىن انىقتاما كەرەك بولىپ, وتباسىمىزبەن ەمحاناعا باردىق. مەكەنجايىمىزدى ايتىپ, جەكە كۋالىگىمىزدى كورسەتسەك, دەنساۋلىعىمىزدى تەكسەرىپ, انىقتاما جازىپ بەرە قويار دەگەن وي عوي, باياعى. سويتسەك... ەمحانا ءبىزدى ەسىگىنەن دە قاراتپادى. الدىمەن حقكو-عا بارىپ, وسى ەمحاناعا تىركەلۋىمىز كەرەك ەكەن. قۇجاتتىڭ نەگىزىندە وزدەرى تىركەي سالسا, بەس-اق مينۋتتىق شارۋا. بىراق ادامداردى اۋرەگە سالىپ قوياتىن ء«تارتىپ» ورناتىپ قويىپتى.
«جازعان قۇلدا شارشاۋ بار ما», امال جوق, ساز كەشىپ, ەكى شاقىرىمداي جەردەگى حقكو-عا باردىق. مۇندا كىسى قاپتاپ, كەزەكتە تۇر. «بۇل قالاي؟» دەگەن ساۋالىما مەكەمە باسشىسىنان ء«سىزدىڭ ماسەلەڭىز بويىنشا قابىلدايتىن ەكى-اق مامان بار. سوندىقتان كەزەك كوپ» دەگەن جاۋاپ الدىم. بىرنەشە كابينەت بار ەكەن, ارقايسىسىنداعى 2-3 قىزمەتكەردىڭ ءبارى قاعازعا شۇقشيىپ وتىر. كابينەتتەردەن باسقا دا قابىلداۋ ورىندارى بار ەكەن, ولاردا ءبىر-ءبىر ادامنان جايعاسىپتى. سولاردىڭ ءبارى كەلۋشىلەرگە اياعىنان تىك تۇرىپ, قىزمەت كورسەتسە, ەشقانداي كەزەك بولماس ەدى عوي دەپ ويلاپ قويدىق.
دەگەنمەن, حقكو باسشىسى مەنى قولى بوستاۋ وتىرعان اسحات قابەنوۆ دەگەن جىگىتكە سىلتەپ, «سول قىزمەتكەر ءسىزدى ەمحاناعا تىركەپ بەرەدى» دەدى. بۇل جىگىت ءبىزدىڭ قۇجاتتارىمىزدى كورىپ, تەكسەردى دە «تىركەلەتىن دارىگەرىڭىزدىڭ اتى-ءجونى كىم؟» دەپ سۇرادى. «ونى قايدان بىلەيىك, ەمحانا ءبىزدى ەسىگىنەن دە قاراتپاي, حقكو-عا بارىپ تىركەلىڭدەر دەپ جىبەردى ەمەس پە؟» دەپ جاتىرمىز. «مەن دارىگەردىڭ اتى-ءجونىنسىز سىزدەردى ەمحاناعا تىركەي المايمىن, قايتادان ەمحاناعا بارىپ, مەكەن-جايلارىڭىزدى ايتىپ, قارايتىن دارىگەردىڭ اتىن ءبىلىپ كەلىڭىزدەر», دەپ قايتادان ەكى شاقىرىم جەردەگى ەمحاناعا جىبەردى. امال جوق, وعان قايتادان بارىپ, قارالاتىن تەراپەۆتىمىزدىڭ اتى-ءجونىن ءبىلىپ, ورالدىق. ەندى تىركەيتىن شىعار دەپ ويلاعانبىز... قايداعى؟.. ەندى ەتسق (ەلەكتروندى تسيفرلىق قول) كەرەك ەكەن. ونى ءبىز بىلتىر العان ەدىك, سويتسەك, ول بيىلعا جارامايدى ەكەن. ەندى سونى قايتادان الۋ ءۇشىن باسقا ۇستەلگە بارىپ, تاعى كەزەككە تۇردىق. جارتى ساعات دەگەندە ونداعى كەزەگىمىز كەلىپ, ەتسق-نى الىپ, ونى فلەشكاعا جازدىرىپ الدىق (ايتپاقشى, قالتامىزدا فلەشكامىز بولماسا, تاعى ءبىر يت الەككە تۇسەر ەدىك).
قويشى, سونىمەن اسحاتىمىزعا قايتا بارساق, «ەندى انا ۇستەلگە, ايگۇلگە كەزەككە تۇراسىزدار» دەپ تەرەزەنىڭ ارعى جاعىنداعى ءبىر قىز وتىرعان ورىندى نۇسقادى. ونداعى كەزەكتە قاپتاعان كىسىنى كورىپ: «اۋ, ءبىز باعانادان ءبىر جۇمىستىڭ كەزەگىندە ءجۇرمىز عوي», دەسەك, «ەندى قايتا كەزەككە تۇرۋعا تۋرا كەلەدى», دەپ, ءمىز باقپادى. امال قانشا, تاعى كەزەككە تۇردىق.
كەزەگىمىز جەتىپ, جانىنا بارساق الگى قىز: «سىزدەر زەينەتكەرسىزدەر مە, مەن تەك جەڭىلدىك ساناتىنداعى ازاماتتارمەن جۇمىس ىستەيمىن», دەپ قاراپ وتىر. «ويباي-اۋ, ءبىزدى ويىنشىق قىلايىن دەدىڭدەر مە؟» دەگەن داۋىسىمىز قاتتىلاۋ شىعىپ كەتكەن ەدى, تەرەزەنىڭ ارعى جاعىنداعى اسحاتىمىز باسىن يزەپ قالدى. تەك سوندا عانا الگى ايگۇل بەيسەمباەۆا دەگەن مامان جۇمىسىنا كىرىستى.
تاپ-تار قورشاۋدا وتىرعان بۇل قىز ءبىزدىڭ شارۋامىزدى عانا بىتىرگەن جوق, جانىنا قايتا-قايتا كەلىپ, تاعىلىمدامادان ءوتىپ جۇرگەن باسقا ءبىر قىزعا تالىمگەرلىك جاساپ جاتتى. ءبىزدىڭ «الدىمەن ءبىر ادامنىڭ شارۋاسىن ءبىتىرىپ الساڭىزشى» دەگەن ەسكەرتۋىمىزدى قۇلاعىنا ىلگەن دە جوق. الدىندا جارتى ساعاتتاي تۇرعاندا شارۋامىز بىتۋگە تاياعانداي ەدى. الايدا, مامان بالامىزدىڭ جسن-ءىن كومپيۋتەردەن اشا الماپتى. «ەندى زاگس-كە بارىپ, سونى تسيفرلاندىرىپ اكەلەسىزدەر», دەدى. ءولدىم-تالدىم دەگەندە احاج-دان بالانىڭ جسن-ءنىن اكەلىپ, ايتەۋىر, ماسەلەمىزدى شەشكەن بولدىق.
اپىرماي, سوندا بارلىق ماسەلەنى ءبىر جەردەن شەشۋگە قۇرىلعان قىزمەت قايدا قالدى دەپ كۇيىپ-ءپىسىپ ءبىز قالدىق. وسى جۇمىستارعا ءبىز تابانى كۇرەكتەي ءۇش ساعات جۇمسادىق. سونداعى تىندىرعانىمىز – ەمحاناعا تىركەلۋدىڭ بەس مينۋتتا بىتەتىن شارۋاسى. ال ەندى بۇدان كۇردەلى ىستەرگە ادامدار قانشا ۋاقىتىن جۇمساپ, قانشاما جۇيكەسىن توزدىرادى ەكەن؟ ماقتاۋلى ء«بىر تەرەزەمىز» سوندا قايدا كەتتى؟ بۇل, شىنداپ كەلگەندە, ء«بىر تەرەزە» ەمەس, ء«جۇز تەرەزەگە» اينالىپ كەتكەن قىزمەتكە ۇقسايدى عوي.
وسىندا ءبىر گاپ بار سياقتى. وركەنيەتتى ەلدەر حالىققا قىزمەت كورسەتۋدەگى بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەردى مۇلدەم جويۋعا ۇمتىلىپ جاتقاندا, ءبىز نەگە ونى كوبەيتۋگە قۇشتارمىز؟..
پەتروپاۆل