مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم پەداگوگتەرى دە قامتىلسا...

جاقىندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ مينيسترلىكتىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا پەداگو­گيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردە پەداگوگ ماماندارىن دايىنداعاندا قاشىقتان ءبىلىم بەرۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرى بويىنشا مىندەتتى ءپان جانە مىندەتتى مودۋل ەنگىزىلەتىنىن, سونداي-اق بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىندا دا وسى ماسەلەگە قاتىستى ءتيىستى مودۋل قوسىلاتىنىن ايتتى. وتە ورىندى شەشىم. دەسەك تە ءبىر ماڭىزدى ماسەلە ەسكەرۋسىز قالىپ كەتتى. مۇعالىمدەر پاندەميا كەزىندەگى شۇعىل شەشىمگە بايلانىس­تى قاشىقتىقتان وقىتۋ بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كۋرستاردان ءوتتى. وسىنداي كۋرس­تارمەن مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ پەداگوگتەرى دە قامتاماسىز ەتىلۋى قاجەت. ويتكەنى بالاباقشانىڭ مەكتەپكە دايارلىق جانە ەرەسەك توپتارىندا بالالار مەكتەپكە دايىندالادى, كەيبىرى ءتىپتى وقۋشى رەتىندە 0 سىنىپتى مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمنان بىتىرەدى.

شىنى كەرەك, پاندەميا كەزىندە با­لاباقشالار جابىلىپ, مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن ءبىلىم بەرۋ پروتسەسى توقتاعاندا سوعان دەيىنگى ەڭبەگىمىزدىڭ ەش كەتەتىنىنە الاڭدادىق. راسىمەن دە ۇزاق ۇزىلىستەن كەيىن كەلگەن بالالار بىلگەنىن ۇمىتىپ قالعان. 3-4 كۇنگە سوزىلاتىن مەرەكەلىك دەمالىستاردان كەيىن دە بالالار ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن بالاباقشاعا ۇيرەنە الماي, بۇرىنعى تاقىرىپتاردى ەسىنە تۇسىرە الماي جۇرەتىنىن ءوز تاجىريبەمىزدەن انىق بىلەمىز. ال بالاباقشالار ايلاپ جابىلعاندا جاعدايدىڭ قانداي بولعانىن وزدەرىڭىز پايىمداي بەرىڭىزدەر. سوندايدا تىم بولماسا جوعارى توپتىڭ تاربيەشىلەرى مەن تاربيەلەنۋشىلەرى قاشىقتىقتان وقىتۋمەن مەكتەپتە ءبىلىم الۋعا قاجەتتى ەڭ نەگىزگى (بۋىنداۋ, وقۋ, جازۋ, سۋرەت سالۋ, ساناۋ سەكىلدى) داعدىلاردى يگەرۋدى جالعاستىرا بەرگەندە كەيىن 1 سىنىپتى ۇيدەن وقۋعا دايىن بولار ەدى.

كەيبىر وبلىستاردا ەپيدەميالىق احۋالدىڭ ناشارلىعىنا بايلانىستى 1 سىنىپتى قاشىقتىقتان وقىعاندار بار. وبال-اق. ال سول بالالاردا ءبىلىمنىڭ ىرگە­تاسى قالاي قالاندى؟ ءبىز ولاردىڭ بو­لا­شا­عىنا قيانات جاساعان جوقپىز با؟ مىنە وسى سۇراق مازالاعان كەزدە شىنىمەن دە شۇع­ىل ىسكە كىرىسۋگە تۋرا كەلەتىنىن تۇسىنەمىز.

ەڭ الدىمەن ارينە, مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم پەداگوگتەرىن قاشىقتىقتان ءبىلىم بەرۋ بويىنشا بىلىكتىلىك كۋرستارىنان وتكىزگەن ابزال. ماماندار جاڭا جاع­دايداعى جاڭا تالاپقا ساي بولسا, بالالاردى وزدەرى-اق تاربيەلەيدى. بۇل ال­بەتتە بارىمىزگە تانىس ەكىنشى ءبىر ماسە­لەنى تۋدىرادى. مەكتەپتەر قاشىقتىقتان وقى­تۋعا كوشكەندە وقۋشىلارعا تەحنيكا تاپپاي قينالدىق. سونداي تۇيتكىل با­لاباقشا بالالارىندا دا بولاتىنى زاڭ­دى. دەگەنمەن ەڭ بولماعاندا ارىپتەردى تانۋ مەن ساناۋعا قاتىستى 1-2 تاپسىرمانى 10-15 مينۋت اتا-اناسىنىڭ نەمەسە ۇيدەگى ءبىر ەرەسەكتىڭ سمارتفونىنان ورىنداپ جىبەرۋگە مۇمكىندىك قالايدا تابىلادى.

قانشا جىلدىق تاجىريبەمىزدەن جانە سوڭعى ۋاقىتتاعى اتا-انالاردىڭ الاڭىنان وسىنداي مۇمكىندىككە ولاردىڭ دا مۇددەلى ەكەنىن بىلدىك. سەبەبى بالاباقشالار ۋاقىت­شا جابىلىپ, تاربيەلەنۋشىلەر كەلمەي قالعاندا اتا-انالارى تىنىمسىز حابارلاسىپ, بالالارىنا تاپسىرمالار سۇراتتى. بالالارعا ارنالعان ەلەكتروندى وقۋلىقتار بار, سونداي-اق تانىمدىق تۇرعىدا ويىن قۇرالدارى دا جەتكىلىكتى. مىنە, سونداي كومەكشى كورنەكىلىكتەردىڭ كومەگىمەن تاقىرىپتاردى تۇسىندىرە بەرۋگە بولادى. ءسوزسىز, مۇنىڭ ءبارى دە ماماننىڭ كاسىبيلىگىنە كەلىپ تىرەلەدى. دەگەنمەن بىلىكتى كادردىڭ ءوزىن ءاردايىم جاڭا جۇيە بويىنشا وقىتىپ وتىرۋ قاجەت. ءبىز كوبى­نە وقۋشىلاردىڭ ساباعىنا, وقۋىنا الاڭ­دايمىز. بىراق بالاعا بالاباقشادا دۇرىس تاربيە مەن ءبىلىم بەرىلسە, مەكتەپكە بارعاندا مۇعالىم مەن اتا-اناعا سالماق سالماي, وزدىگىنەن وقىپ كەتەتىنىن ەستەن شىعارىپ الامىز. ءبىز وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا ءتيىسپىز.

قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, الەم ەلدە­رىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جاڭا مىندەت جۇك­تەيتىن جاڭا باعىتقا بەت الدى. ءبىز ءوز قالاۋىمىزدان تىس قاشىقتىقتان وقىتۋ فورماتىنا كوشكەنىمىزدەي, بۇل باعىتقا بەيىمدەلۋگە ءماجبۇرمىز. ويتكەنى ءتۇپتىڭ تۇبىندە قاشىقتىقتان وقىتۋ تەحنولوگيا­سى زامان تالابىنا اينالادى. ال ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى قاشان دا جاڭا زاماننىڭ تالابىنا ساي بولۋى كەرەك.

گۇلسىم بايجانوۆا,

«بەگىم انا» بالاباقشاسىنىڭ ادىسكەرى

قىزىلوردا