«قازاقستان ءاليۋمينيى» اق-نا قاراستى تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىنىڭ جۇمىسى توقتادى. كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرىنىڭ باسىم بولىگى وزگە جۇمىسپەن قامتىلعان. ەندى ءبىر بولىگى بۇرىن وندىرىلگەن وتقا ءتوزىمدى سازدى تيەپ جونەلتۋ, تەحنيكا مەن جابدىقتاردى دەمونتاجداۋ جانە كۇزەتۋ شارالارىن اتقارا بەرمەك.
بەلگىلى بولعانداي, تاريحى سوناۋ 1956 جىلدان باستالاتىن تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسى 90-شى جىلدارى تۇرالاپ قالعان. كاسىپورىن 1994 جىلى ERG-ءدىڭ ينۆەستور بولىپ كەلۋىمەن قايتادان ەڭسە تىكتەگەن. 1996 جىلدىڭ تامىز ايىندا تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسى «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق قۇرامىنا ەندى. كاسىپورىن 60 جىلدا 1,5 ملرد تەكشە مەتر تاۋ-كەن ماسساسىن يگەرىپ, ودان 80 ملن توننادان استام بوكسيت پەن 20 ملن توننادان استام وتقا ءتوزىمدى ساز الىنعان.
– تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىن جابۋ تۋرالى شەشىمدى قابىلداۋ وڭاي بولعان جوق. بۇل ەلىمىزدەگى اليۋميني ءوندىرىسىنىڭ ىرگەسىن قالاۋعا نەگىز بولعان كاسىپورىن. الايدا 65 جىلدا كەنىشتەگى قور تولىق يگەرىلىپ, سارقىلدى. سوندىقتان 2017 جىلدان باستاپ كاسىپورىن جۇمىسىن بارىنشا جاۋاپكەرشىلىكپەن توقتاتۋ ءىسىن قولعا الدىق, – دەيدى ەۋرازيالىق توپتىڭ باسقارما توراعاسى سەرىك شاحاجانوۆ.
دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, 2016 جىلدىڭ وزىندە مۇنداعى بوكسيت پەن وتقا ءتوزىمدى سازدىڭ ءوندىرىس كولەمى ەكى ەسە ازايعان. وسىلايشا, وسىدان ءتورت جىل بۇرىن كاسىپورىندى تاراتۋ جۇمىسى بىرتىندەپ جۇرگىزىلە باستادى.
2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى قاڭتارىنداعى دەرەك بويىنشا تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جالپى سانى 681 ادام بولاتىن. بۇل ERG كاسىپورىندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ 1 پايىزىنا نەمەسە ارقالىق قالاسى (2019 جىلعى تۇرعىندار سانى – 41 371 ادام) تۇرعىندارىنىڭ 1,4 پايىزىنا تەڭ.
جۇمىسشىلاردى جاڭا جۇمىسپەن قامتۋ ءۇشىن ەۋرازيالىق توپ اۋەلى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن بىرلەسىپ سكرينينگ جۇرگىزگەن. بۇدان بولەك, ارقالىق قالاسىندا الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر جاسالعان. قىزمەتكەرلەردىڭ نيەت-تىلەكتەرى مەن بولاشاقتا جۇمىسقا ورنالاسۋعا قاتىستى جوسپارىن ءبىلۋ ءۇشىن ارنايى ساۋالداما جۇرگىزىلگەن.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن بىرلەسكەن جوبا جەمىسىن بەرىپ, تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرى ۆيكتور سۋروۆتسەۆ جوندەۋ جۇمىستارىمەن اينالىساتىن ARQALYQREMSERVIس جشس قۇردى. وسىلايشا, ول بۇرىنعى 87 ارىپتەسىن جۇمىسپەن قامتىدى. بۇل رەتتە ەۋرازيالىق توپ بيزنەستىڭ دامۋىنا بارىنشا سەپتەسۋ ءۇشىن جوندەۋ مەحنيكالىق جابدىقتارى ۋچاسكەسىنىڭ نەگىزگى عيماراتى مەن اسحاناسىن, سەگىز تەحنيكانى جاڭادان قۇرىلعان كاسىپورىننىڭ يەلىگىنە قايتارىمسىز بەرگەنىن ايتا كەتكەن ءجون.
بىلتىر ارقالىق قالاسىندا تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ارنايى بوس ورىندار جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلىپتى. وندا قالاداعى 15 كومپانيا مەن ERG-ءدىڭ وزگە وڭىردەگى كاسىپورىندارى قىزمەتتەن بوسايتىندارعا جاڭا جۇمىس ورىندارىن ۇسىنعان. ناتيجەسىندە, 84 مامان جۇمىسقا ورنالاستى. تاعى 123 قىزمەتكەر ERG-ءدىڭ وزگە كاسىپورىندارىنا – كراسنووكتيابر بوكسيت كەن باسقارماسىنا, سوكولوۆ-سارىباي كەن بايىتۋ كومبيناتى مەن «شۇباركول كومىرگە», پاۆلودار اليۋميني زاۋىتىنا جۇمىسقا ورنالاستى. 326 قىزمەتكەرمەن ەڭبەك كەلىسىمشارتى بۇزىلىپ, 126 قىزمەتكەر كەن باسقارماسىندا سوڭعى جۇمىستارعا جۇمىلدىرىلعان.
كومپانيا ءوز مىندەتتەمەسىن ورىنداپ, 180 گەكتار جەردى قايتا قالپىنا كەلتىرمەك. ونىڭ 75 گەكتارىن ARQALYQREMSERVIس كومپانياسى وڭدەمەك. بۇعان دەيىن كاسىپورىن مەنشىگىندە بولعان ءارى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان تاراپىنان قىزىعۋشىلىق تۋدىرعان كومپانيانىڭ اكتيۆتەرى ارقالىق قالاسى اكىمدىگى مەن كاسىپكەرلەرىنىڭ بالانسىنا تەگىن بەرىلمەك. ماسەلەن, كەن باسقارماسىنىڭ عيماراتى جوندەلىپ, وندا ايماقتىق اۋرۋحانا اشۋ كوزدەلگەن. تاعى بەس نىسان بيزنەسىن كەڭىتكىسى كەلىپ وتىرعان «اليۋمينستروي» جشس مەن «كەرەيت» سىندى جەكە كاسىپكەرلەردىڭ قولىنا وتپەك. تەمىر جول جابدىعىن جوندەۋ ۋچاسكەسى ۋاقىت وتە كەلە قازىر جالعا الىپ وتىرعان ARQALYQREMSERVIC جشس-نىڭ يەلىگىنە وتەدى.