قاۋىپسىزدىك بارىنەن قىمبات

مەڭزەپ وتىرعانىمىز, الەۋمەتتىك جەلىگە جاريالانعاننان كەيىن قوعام­دا قىزۋ تالقىعا تۇسكەن الماتى قالا­سىن­داعى ناعاشى اتاسىنىڭ 10 جاستاعى نەمەرەسىن سوققىنىڭ استىنا العان ۆيدەوسى. ۆيدەودا شىرقىراعان بالا جاقىندارىنان كومەك سۇراپ, اتاسىنىڭ اۋىر سوققىسىنان اراشالاپ الۋدى ءوتىنىپ سۇرايدى. شاراسىز بالانىڭ شىرقىراعان ءۇنىن ەستىگەن كوپشىلىك, اسىرەسە ۆولونتەرلەر, قوعامدىق قور وكىل­دەرى مەن قۇزىرلى ورگان قىزمەت­كەرلەرى بەي-جاي قالمادى. بۇل وقيعا الماتىنىڭ تۇركسىب اۋدانىندا 15 اقپاندا بولعانىمەن, بالانىڭ اناسى پوليتسياعا تەك 6 ناۋرىزدا ارىز جازعان. اجىراسىپ, ءۇش بالاسىمەن دالادا قالعان 32 جاستاعى كەلىنشەك بارار جەر, باسار تاۋى قالماعان سوڭ امالسىز اتا-اناسىنىڭ ءۇيىن پانالاۋعا ءماجبۇر ەكەنىن ايتقان. بالالارىن مازاق ەتىپ, ۇرىپ-سوعۋدى ادەتكە اينالدىرعان تۋعان اكە-شەشەسىنىڭ قاھارىنان ءۇش ۇلىن عانا ەمەس, ءوزىن دە قورعاۋدى سۇرا­عان اناعا قازىر تەك داعدارىس ورتا­لىعى عانا كومەك قولىن سوزعان. ال الماتى قالاسىنىڭ پوليتسيا دەپار­تا­مەنتى تاسجۇرەك قارتتىڭ سول كەزدەرى ناركولوگيالىق ديسپانسەردە ءماجبۇرلى تۇردە ەم قابىلداپ جۇرگەنىن انىقتاعان. اقىلىمەن نەمەرەلەرىنىڭ جۇرەگىنە ىزگىلىك ەمەس, قاتىگەزدىگىمەن ز ۇلىمدىق ۇيالاتقان قاريانىڭ ارقالاعان جازاسى – 10 كۇندىك قاماق قانا.

«بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ باعى­تىندا قولعا الىنعان ءىس-شارالار» تاقىرى­بىندا وتكەن بريفينگتە ءىىم اكىم­شىلىك پوليتسيا كوميتەتى توراعا­سى­نىڭ ورىنباسارى الەكسەي ميليۋك وسى­­عان ۇقساس وقيعالاردىڭ كوبى الەۋ­مەت­­تىك جاعدايى ناشار, تۇرمىسى تومەن وت­باسىلاردا ءجيى تىركەلەتىنىن ايتىپ ءوتتى.

«كوپتەگەن جاعدايدا زورلىق-زومبى­لىق وتباسىنداعى الەۋمەتتىك پروبلە­ما­لار­دان, ءتارتىپتىڭ جوقتىعى مەن مو­رال­دىق قاسيەتتەردىڭ تومەندىگىنەن تۋىن­دايدى. اسىرەسە, ىشكىلىككە سالىنىپ كەت­كەن شاڭىراقتا بۇل ماسەلە وتە وتكىر», دەيدى ول. ءىىم ۇسىنعان دەرەك­تەر­­گە قاراعاندا, قازىرگى تاڭدا 7 مىڭ­نان استام وتباسى پوليتسيا ەسەبىندە قو­لاي­سىز وتباسى رەتىندە تۇرسا, وندا 11 مىڭ­نان استام بالا تاربيەلەنىپ كەلەدى ەكەن. ال جىل سايىن بالا تاربيەسى مەن مىن­دەت­تەرىنە نەمقۇرايدى قاراعان 40 مىڭ­نان استام اتا-انا مەن زاڭدى وكىل اكىم­شىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, مىڭعا جۋىعى ءوز قۇقىقتارىنان ايىرىلادى.

«پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تەك كەي جاعدايلاردا, ماسەلەن, وتباسىنداعى ءتۇيىندى باسقا جولدارمەن شەشۋ مۇمكىن بولماعان كەزدە عانا اتا-انانى قۇقىعىنان ايىرۋ تۋرالى ءوتىنىش جاسايدى. تۇپتەپ كەلگەندە, قولايسىز وتباسى – وزەكتى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلە بولىپ تابىلادى. ال بۇل تۇيىقتان جول تابۋ مەن ماسەلەنىڭ سالدارىن جويۋعا ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قۇزىرەتى جەتە بەرمەيدى. وسىعان وراي, ءىىم-ءنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن 2019 جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان باستاپ جاڭا ينستيتۋت – پوليتسيا ەسەبىندە تۇرعان كامەلەتكە تولماعاندار مەن قولايسىز وتباسىلاردى مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ەسەپكە الۋ زاڭ جۇزىندە ەنگىزىلگەن بولاتىن», دەدى كوميتەت وكىلى.

بريفينگ بارىسىندا كوتەرىلگەن تاعى ءبىر ماسەلە – كامەلەتكە تولماعانداردى جىنىستىق قولسۇعۋشىلىقتان قورعاۋعا قاتىستى. سەبەبى ا.ميليۋك وسىعان ۇقساس ءاربىر ەكىنشى قىلمىس تۇرعىن ۇيلەردە جاسالاتىندىقتان مۇنداي جەرلەرگە پوليتسيانىڭ قولجەتىمدىگى شەكتەۋلى ەكەنىن ەسكەرتىپ ءوتتى. «جەت­كىن­شەكتەرگە قاتىستى جىنىستىق سيپاتتاعى قىلمىستاردىڭ 30 پايىزىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ورگاندارى ەرتە جۇكتىلىك فاكتىلەرىن سالىستىرۋ كەزىندە عانا انىقتاپ جاتادى», دەيدى ءىىم وكىلى.

سوڭعى 7 جىلدا ەلىمىزدە جاسوسپىرىم­دەر قىلمىسىنىڭ تومەندەگەنىن اتاپ وتكەن سپيكەر ۇدايى جۇرگىزىلىپ جاتقان ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە حالىقتىڭ پوليتسياعا وسىعان ۇقساس فاكتى­لەر بويىنشا كوبىرەك حابارلاسا باستاعانىن دا ايتتى. ونىڭ ما­لىم­­دەۋىنشە, قاراپايىم جۇرتتان كەلىپ تۇس­كەن ارىز-وتىنىشتەر بويىنشا وتكەن جىلى بالالاردىڭ جىنىستىق قول­سۇعۋ­شى­لىعىنا قارسى جاسالعان قىلمىس­تار­دىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامى تىركەلگەن.

كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىق­تارىن قورعاۋ ماقساتىندا زاڭنامانى جەتىل­دىرۋدىڭ ارقاسىندا زورلاۋ جانە ناپسىقۇمارلىق سيپاتتاعى كۇش قول­دانۋ ارەكەتتەرى اۋىر قىلمىستار ساناتى­نا اۋىستىرىلدى. ەندى مۇنداي فاكتى­لەر بويىنشا تاتۋلاسۋ مۇمكىن ەمەس. سونداي-اق, جەتكىنشەكتەردىڭ جى­­نىس­­تىق تيىسپەۋشىلىگىنە قارسى قىل­­مىس­­تاردى جاسىرىپ قالعاندار 6 جىل­­عا باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مۇمكىن. ەستەرىڭىزدە بولسا, 2020 جىل­دىڭ جەلتوقسان ايىندا وسىن­داي قىل­مىستارعا جاتاتىن قىلمىس­تار اۋقىمى كەڭەيتىلىپ, كامەلەت­كە تولماعاندارعا قاتىستى زورلىق-زوم­بىلىق جاساعانى ءۇشىن سوتتالعاندارعا پەداگوگيكا سالاسىندا قىزمەت اتقارۋعا جانە بالالارمەن جۇمىس ىستەۋگە ءومىر بويىنا تىيىم سا­لىن­عان بولاتىن. جازاسىن وتەگەننەن كە­يىن دە پەدوفيل كەم دەگەندە 8 جىل پو­لي­تسيانىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا بولادى.

بالالار قاۋىپسىزدىگىنە تونگەن قاۋىپ­­تىڭ كوبىنە اتا-انالاردىڭ بەيقام­دىعى تۇرتكى بولسا, كامەلەتكە تولماعان جەتكىنشەكتەردىڭ قىلمىس جاساۋىنا جەتكىنشەكتەردىڭ باقىلاۋسىز قالۋى, ۇلكەندەر تاراپىنان باقىلاۋدىڭ جوقتىعى ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. راس, بالالاردى قورعاۋ, ولاردىڭ قۇقىقتارىن ساقتاۋ – بۇكىل قوعام مەن مەملەكەتتىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. دەگەنمەن, تاربيەگە اتا-انانىڭ تىكەلەي جاۋاپتى ەكەنىن, وتباسىنداعى ۇيىعان بەرەكە-بىرلىكتىڭ بالانىڭ بو­لاشاعىنا اسەرى مول بولارىن ۇمىت­پاعان ءجون.