كەنەپتەگى كوشپەندىلەر الەمى

باتۋحان بايمەن ءوز شىعار­ما­­شى­لىعىندا ماڭگىلىك قۇن­دى­لىقتارعا ۇندەۋ جاسايدى, قام­­تي­تىن تاقىرىپتارىنىڭ اۋقىمى كەڭ. تەك ەلىمىزدە عانا ەمەس, الىس شەتەلدەردەگى ونەر سۇيەر قاۋىم دا ونىڭ قولتاڭباسىن ەرەكشە با­عا­لايدى. سۋرەتشى قازاقس­تان­نىڭ كونە جانە جاڭا تاريحىنا توقتالا وتىرىپ, تۋىندىلارىندا ەجەلگى تۇركىلەردىڭ تاريحىن, كوشپەندىلەر الەمىن, سونداي-اق ادام مەن ونىڭ ءومىرى جانە تاعى كوپتەگەن تاقىرىپتاردى بەينەلەيدى. شىعارمالارىنىڭ وزىن­دىك قۇرىلىمىن مەتافو­را­لىق, سيمۆوليكالىق نەمەسە اللەگوريالىق سيۋجەتتەرمەن جاسايدى. ءسويتىپ, ءار تاقىرىپقا ەرەكشە كوركەم-بەينەلىك ءتىل تابادى. مىسالى, «تۇركىلەر» (2015), «كوشپەندىلەر», « ۇلى دالا», «ابىلاي حاننىڭ ءتۇسى», «سوڭعى ويىن», «توقىراۋ» (2018), «زۇلمات», «ۇماي انا», «وسپان باتىر», سوڭعى Nomad (2019), «اتاق قۋالاۋ», «جەڭىمپاز», «تابىنۋ», «سامعاۋ» (2020), «اڭ ءستيلى» (2021) توپتامالارىندا ول درامالىق وقيعالار مەن اششى شىندىققا تولى الەمگە قا­راي­تىن باقىلاۋشىنىڭ وتكىر, سە­زىمتال جانە اقىلدى كوزقا­را­سىن بەينەلەيدى. ءاربىر پاراق كوم­پوزيتسيالىق قۇرىلىمى جا­عىنان ۇيلەسىمدى, مازمۇنى تۇر­عى­سىنان تەرەڭ ماعىناعا تولى, ولاردا حالىقتىڭ رۋحى بار. سو­نى­مەن قاتار سۋرەتشى اباي قۇنانباەۆ, شىڭعىس ايتماتوۆ, الىشەر ناۋاي شىعارمالارىنا كوڭىل ءبولىپ, تۇركى حالىقتارى فيلوسوفياسىنىڭ بىرەگەيلىگىن زەردەلەيدى.

سۋرەتشى شىعار­ما­شى­لى­­عىندا ز­اماناۋي بەينەلەۋ ونە­رىندەگى جاڭا تەندەنتسيالار­دى ۇستانا وتىرىپ, اتا-بابا­لارىمىزدىڭ كوشپەلى ما­دە­نيە­­تىنىڭ باعا جەت­پەس مۇ­را­­سى­نان شابىت الادى. ونىڭ گرا­­­فيكالىق تۋىندىلا­رى اۋقىم­­دىلىعىمەن, وي كەمەل­دى­­­­لىگىمەن, بىرەگەي دالا بوياۋى­مەن ەرەكشەلەنەدى. كورمەگە سۋ­رەت­شىنىڭ 77 گرافيكالىق جۇ­مىسى قويىلعان. بۇل جاڭا جۇ­مىستار مەن سوڭعى ونجىل­دىق­تاعى تاڭداۋلى تۋىندىلار, – دەيدى كورمە جەتەكشىسى, ونەرتانۋشى سامال مامىتوۆا.

بايمەن باتۋحان ابدى­كە­رىم ۇلى 1955 جىلى 17 تامىزدا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, تۇلكىباس اۋدانى, اباي اۋىلىن­­دا دۇنيەگە كەلگەن. 1977 جىلى شىمكەنت پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ كوركەمسۋرەت-گرافيكا فا­كۋلتە­تىن ءتامام­دا­دى. ءوز ەڭبەك جولىن ءا.قاس­تەەۆ اتىنداعى كوركەمسۋرەت كول­لەد­جىن­دە مۇعالىم بولىپ باستاپ, بۇ­­گىندە وڭتۇستىك قازاقتان وڭى­­­رىندە ءتۇرلى لاۋازىمدى قىز­مەت­تەر اتقارىپ, جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. 1989 جىلدان كسرو سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى. ول كوپتەگەن رەسپۋبليكالىق, وداقتىق, حالىقارالىق كورمە­لەر­دىڭ قاتىسۋشى. سۋرەتشىنىڭ جەكە كورمەلەرى ەلىمىزدىڭ ءىرى قا­لا­لارىندا, سونىمەن قاتار گەر­ما­نيا, تۇركيا, قىر­عىز­ستان, وزبەكستان, كيپر مەم­لە­كەت­تەرىندە ءوتتى.

الماتى