رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ب. ەلتسيننىڭ 1996 جىلعى 2 مامىرداعى جارلىعىمەن “نەمىس-فاشيست باسقىنشىلارىمەن كۇرەستە كورسەتكەن باتىرلىعى مەن ەرلىگى ءۇشىن” ۇشقىش, كاپيتان الەكساندر ماسلوۆقا جانە ونىڭ ەكيپاج مۇشەلەرى ۆ. بالاشوۆقا, ب. بەيسەكباەۆقا (قۇجاتتارىندا باحتۋراس بەيكسباەۆ) جانە گ. رەۋتوۆقا رەسەيدىڭ باتىرى اتاعى بەرىلدى.
وسى قاھارمانداردىڭ ىشىندەگى باقتىوراز بەيسەكباەۆ تۋرالى 1995-98 جىلدارى قازاق ءباسپاسوزى, ونىڭ ىشىندە ەل گازەتى “ەگەمەن قازاقستان” مەن “اتامۇرا” كورپوراتسياسىنىڭ باسىلىمى “ستوليچنوە وبوزرەنيە” كوپ جازدى. مىسالى, “رەسەي باتىرى باحتۋراس بەيكسباەۆ” (“ەگەمەن قازاقستان”, 1997 جىل 30 قاڭتار, ارعىنباي بەكبوسىن), “قاھارمان قازاق” (“ەگەمەن قازاقستان”, 1998 جىل 7 مامىر, مەيرامبەك تولەپبەرگەن), “يستينا بليزكا, ەششە راز گەروە كازاحستانا ي گەروە روسسي” (“ستوليچنوە وبوزرەنيە”, 1998 جىل, 26 يۋن, مۇحتار قۇل-مۇحاممەد, كانديدات يستوريچەسكيح ناۋك) دەگەن تاقىرىپتار ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسىنداعى قازاق جاۋىنگەرىنىڭ ەلەنبەي كەلگەن ەرلىگىنە جاناشىرلىق تانىتقان ەلگەزەك قاۋىمنىڭ نازارىنان تىس قالماسا كەرەك دەپ ويلايمىز. 1997 جىلى 28 مامىردا “يزۆەستيا” گازەتى جاريالاعان “دۆا كاپيتانا”, گوركايا پراۆدا و گاستەللو, گاستەللوۆتساح ي و منوگوم درۋگوم” دەگەن تاقىرىپپەن جاريالانعان كولەمدى ماقالا (ەد. پوليانوۆسكي) مىنانداي اششى شىندىقتى جايىپ سالدى. توق ەتەرىن ايتساق, كەڭەستىك يدەولوگيا باسىنا كوتەرگەن جانكەشتى ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن (“تاران” – ك.س.) توقسانىنشى جىلدارعا دەيىنگى ۇرپاق جادىنا ءتۇيىپ كەلگەن اتاقتى نيكولاي گاستەللو ەمەس, ونىڭ قۇرداسى, دوسى, ۇشقىش, كاپيتان الەكساندر ماسلوۆ جاساعان بولىپ شىقتى. ماقالادان ءبىر اۋىز ءۇزىندى كەلتىرەيىك: “26 يۋنيا - وچەرەدنوي چەرنىي دەن. پوگيبلو 15 ەكيپاجەي! وستالوس – 12... ۆ ەتوت دەن نا بازۋ نە ۆەرنۋليس كومانديرى. ۆەدومىە كاپيتانا گاستەللو, لەتەۆشيە س نيم ۆ پارە ستارشي لەيتەنانت ۆوروبەۆ سو شتۋرمانوم لەيتەنانتوم رىباسوم, پريبىۆ نا بازۋ دولوجيلي, چتو يح كوماندير “ناپراۆيل وبياتىي پلامەنەم سامولەت ۆ سامۋيۋ گۋششۋ تانكوۆ”. ۆەدومىي جە كاپيتانا ماسلوۆا سووبششيل, چتو ەگو سامولەت “وتلەتەل ۆ ستورونۋ لەسا”. پوسلە ەتيح دونەسەني ودين ستال لەگەندارنيم, درۋگوي - پو سەي دەن نيكومۋ نە يزۆەستەن” (“يزۆەستيا”, 1997 جىل, 28 قاڭتار.) دەيدى-داعىنى اسكەري قۇجاتتان: “پو ۆوسستانوۆلەننوي نادپيسي نا دوكۋمەنتە, حرانيۆشەمسيا ۆ پلاستماسسوۆىم فۋتليارچيكە, كوتورىي ۆى وبنارۋجيلي پري ۆسكرىتي براتسكوي موگيلى, بىلو ۋستانوۆلەنو, چتو داننىي دوكۋمەنت پرينادلەجالا ست. سەرجانتۋ رەۋتوۆۋ گريگوريۋ ۆاسيلەۆيچۋ. رەۋتوۆ گ. ۆ. پروحوديل سلۋجبۋ ۆ دولجنوستي ۆوزدۋشنوگو سترەلكا-راديستا ۆ 207 اۆياۆوزدۋشنوم پولكۋ. ...ۆمەستە س نيم نا سامولەتە بىلي كاپيتان ماسلوۆ الەكساندر سپيريدونوۆيچ, لەيتەنانت بالاشوۆ ۆلاديمير ميحايلوۆيچ ي ملادشي سەرجانت بەيكسباەۆ باحتۋراس... پ.پ. زاۆ. ادمينيستراتيۆنىم وتدەلوم تسك كپ (ب) بەلورۋسسي - پەرەپەليتسىن” دەگەن دەرەكتى كەلتىرەدى. ء“بىر جوقتى ءبىر جوق تابادى”. تاۋەلسىزدىگىن الىپ, تاۋبە دەپ جۇرگەن قازاق ەلى ا. ماسلوۆتىڭ ارقاسىندا (جاتقان جەرىڭ ءجانناتتا بولعىر) بەلگىسىز كەتكەن باتىرىن تاپتى. “جالعىزدىڭ جارى قۇداي” دەگەن, ا. ماسلوۆ پەن ونىڭ جوعارىدا اتى اتالعان ەكيپاجىنىڭ ەرلىك ءىسىن ناقتى دەرەكتەرمەن دالەلدەۋدە رەسەيلىك اكەلى-بالالى قۇقىق قورعاۋشىلار ۆاسيلي جانە ەدۋارد حاريتونوۆتار قاھارمان ۇشقىشتىڭ جەسىرىنە كوپ كومەكتەسىپتى. ءتىپتى ە.حاريتونوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا دا حات جازىپ, ا. ماسلوۆ ەكيپاجىنىڭ ءبىر ۇشقىشى, اۋە اتقىشى, كىشى لەيتەنانت باقتىوراز بەيسەكباەۆتىڭ قازاق ەكەنىن ايتىپتى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ سول كەزدەگى دەپۋتاتى, جۋرناليست-پۋبليتسيست ارعىنباي بەكبوسىن رەسەي باسىلىمى قوزعاعان وسى تاريحي “اقتاڭداق” تۋرالى ماقالادا قازاق باتىرى باقتىوراز بەيسەكباەۆتىڭ اتى-ءجونى اتالعانىن سول كۇندەرى پارلامەنتتە بولعان كەزدەسۋگە كەلگەن ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆقا جەتكىزىپ, ەرتەسىنە “ەگەمەن قازاقستان” گازەتى ارقىلى: “سونىمەن, 56 جىل بۇرىن قاھارماندىقپەن قازا تاۋىپ, ەندى قايتا تىرىلگەندەي بوپ وتىرعان بۇل باتىر اعامىز كىم ەدى؟ قايدا تۋىپ, قايدا ءوستى؟ مايدانعا قاشان, قايدان اتتاندى؟ تۋعان-تۋىستارىنان كىمدەر بار؟” دەپ زيالى قاۋىم مەن كوپشىلىككە ساۋال تاستايدى. ەلباسى تاپسىرما بەرگەن سوڭ ەلدىك پەن ەرلىكتى ۇلىقتاۋعا باعىتتالعان وسىناۋ يگى ىسكە “ەگەمەن قازاقستان” گازەتى مەن “حابار” اگەنتتىگىنىڭ ۇجىمى جانە “اتامۇرا” كورپوراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى, سول تۇستاعى “ستوليچنايا وبوزرەنيە” گازەتىنىڭ قۇرىلتايشىسى, بۇگىنگى مادەنيەت ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد قۇلشىنا كىرىسەدى. “سۇراي-سۇراي مەككەنى دە تاباسىڭ” دەپ باياعى اتا-بابالارىمىز ايتقانداي, جۋرناليستىك تىنىمسىز ءىس ساپارلار مەن قۇجاتتاردى قوپارۋدىڭ ناتيجەسىندە بىرتە-بىرتە باتىر باقتىورازدىڭ قايدا تۋىپ, قايدا وسكەنى, مايدانعا قاشان, قاي جەردەن اتتانعانى, تۋعان-تۋىستارى كىمدەر بولعانى انىقتالا باستايدى. نازارعا ىلىككەن كوپتەگەن ۇقساس, اتتاس اتى-جوندەردىڭ ىشىنەن الماتى وبلىسى, ىلە اۋدانى, ىلە اۋىلىنىڭ تۋماسى, 1920 جىلى دۇنيەگە كەلىپ, فرۋنزە اۋداندىق اسكەري كوميسسارياتىنىڭ شاقىرتۋىمەن 1938 جىلى اسكەر قاتارىنا اتتانعان باقتىوراز بەيسەكباەۆتىڭ تۇلعاسى شىندىققا جاناسىمدى كورىنەدى. مۇحتار قۇل-مۇحاممەد باستاعان ەكسپەديتسيانىڭ سول تۇستا جيعان-تەرگەن دەرەكتەرى بويىنشا, “كامپەسكەگە” ۇشىراعان ورتاشا عانا شارۋاسى بار شاپەكتىڭ ارتىندا بەيسەكباي, باقتىوراز دەگەن ەكى ۇل مەن نەسىبەلى اتتى ءبىر قىزبالا قالادى دا, جاناشىر اعايىندارىنىڭ ءبىرى سەگىز جاسار باقتىورازدى ىلە بالالار ۇيىنە تاپسىرادى. “باي-قۇلاقتىڭ” تۇقىمى دەگەن قۋعىن-سۇرگىنگە تۇسپەسىن دەگەن قاۋىپپەن فاميلياسىن اكەسى شاپەكتىڭ ەمەس, اعاسى بەيسەكبايدىڭ اتىنا جازدىرادى. بىراق گولوششەكين سالعان ناۋبەت – قولدان جاسالعان اشارشىلىقتىڭ سالدارىنان بالالار ءۇيى جابىلىپ, جەتىم بالا قۇدايعا قاراعان ءبىر ورىستىڭ ءۇيىن پانالايدى. باتىردىڭ نەمەرە اعايىنى س. رايىمبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, راحىمباي دەگەن كىسى الماتىدان كەلە جاتىپ ىلە وزەنىنىڭ ۇستىنەن وتەتىن كوپىردەن باقتىورازدى كەزدەستىرىپ, اعاسى بەيسەكبايدىڭ ىزدەپ جۇرگەنىن ايتادى. باقتىوراز قۋانىپ كەتەدى. بۇل قۋانىشتى حاباردى “وكىل اكەسى” ورىس تا تۇسىنىستىكپەن قابىلداپ, باقتىورازدى اعاسىنا جولىقتىرادى. 1938 جىلى 18 جاسقا تولعان باقتىوراز جەرلەستەرىمەن بىرگە اسكەر قاتارىنا شاقىرىلادى. اسكەردەن كەلگەن سۋرەتتەرى دە بار ەكەن. “1940 جىل, 4 ماۋسىم” دەپ كورسەتىلگەن ەكى سۋرەت لاتۆيادان كەلگەن. بۇل دەرەك جوعارىدا ايتىلعان كاپيتان ا.ماسلوۆ ەكيپاجىنا بايلانىستى دايەكتەرمەن ءدال كەلەدى. ا.ماسلوۆتىڭ قىزى يرا الەكساندروۆنا گۋرنايا (ماسلوۆا): “ماما گوۆوريلا – وتەتس لەتال ۆ لاتۆيۋ. پوسلە پريسوەدينەنيا. ەست دوما ۆەششەستۆەننىە دوكازاتەلستۆا. پاپا كۋپيل ۆ ريگە نەبولشوي كوۆەر. ەتو چەتكو پومنيۋ” دەپتى. مۇحتار قۇل-مۇحاممەد باستاعان ەكسپەديتسيانىڭ ىندەتە زەرتتەۋى بويىنشا مىنانداي دەرەكتەر دە انىقتالعان. مىسالى, وقيعاعا كۋا بولعان م. ۆ. سوكولوۆ: “منە بىلو توگدا 12 لەت. ۆ ەتوت دەن پاس كوروۆ. پوسلىشالسيا گۋل سامولەتوۆ. سو ستورونى سولنتسا ك پەرەكرەستكۋ دوروگ, پو كوتورىم دۆيگاليس تانكي, ماشينى ي موتوتسيكلى, يدۋت دۆا بومبارديروۆششيكا. نەمەتسكايا زەنيتنايا باتارەيا وتكرىلا وگون. ودين يز سامولەتوۆ زاگورەلسيا ي ناچال سنيجاتسيا. ۆتوروي پوشەل دالشە. ...ۆ پەرۆىي دەن پو-بويالسيا پودويتي. دۋمال, ۆدرۋگ تام كاكوە-نيبۋد ۆزرىۆنوە ۋسترويستۆو. نا ۆتوروي دەن نە ۆىتەرپەل – سبەگال, پوسموترەل. رازۆوروچەننىي سامولەت, كروۆاۆىە وستانكي. چەرەز نەسكولكو دنەي تام جە زاحورونيلي” (“ستوليچنوە وبوزرەنيە”, 1998 جىل, 5 ماۋسىم) دەيدى. كەيىن وسى جەردى قازىپ, زەرتتەگەندە نيكولاي گاستەللونىڭ ەمەس, كەرىسىنشە الەكساندر ماسلوۆتىڭ ەكيپاجىنا ءتان زاتتار تابىلادى. ولار: كۇنگە قارسى كيەتىن كوزاينەك, باكى, كاپيتان ا. ماسلوۆتىڭ جازۋ ۇستەلى مەن پاتەرىنىڭ كىلتتەرى جانە گريگوري رەۋتوۆتىڭ جاۋىنگەرلىك مەدالونى مەن باسقا دا بۇيىمدارى. البەتتە, ەرلىك ىزىمەن وتكەن بۇل ىزدەنىستىڭ بارىسىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا ۇنەمى نازاردا ۇستاپ وتىرعانى بەلگىلى. “ورازا-ناماز توقتىقتا”, بەلگىسىز باتىردى انىقتايمىز دەپ اۋرە بولعانشا, مىناۋ ەلگە تۇسكەن قيىندىقتان شىعۋدىڭ قامىن جاساڭدار” نەمەسە “گاستەللو كىم, ماسلوۆ كىم؟” دەگەن تۇرعىدا تىيىپ تاستاسا قايتەر ەدى. بىراق پرەزيدەنت ولاي ەتكەن جوق. حاريتونوۆتىڭ حاتىن قاپەرگە الىپ, باقتىورازدى ىزدەۋشىلەردىڭ ەكسپەديتسياسىن قولدادى. سول قولداۋدىڭ ارقاسىندا, “ەگەمەن قازاقستان” گازەتى, “حابار” اگەنتتىگى, “ستوليچنايا وبوزرەنيا” باسىلىمدارىنىڭ باسشىلارى مەن جۋرناليستەرى ايانباي ەڭبەك ەتىپ, تاريحي “اقتاڭدىقتى” انىقتاۋعا قازاقستاندىقتار اتىنان ۇلكەن ۇلەس قوستى. باتىرىن ىزدەيتىن, باعىلانىن جوقتايتىن ەلباسى مەن ەلى بار ەكەنىن رەسەيلىكتەرگە دالەلدەدى. تارلانىمىز “تاران” جاساعان جەردى كورىپ, ارۋاعىنا قۇران باعىشتاپ, سول وقيعاعا كۋا بولعان ادامدارمەن, قازا تاپقان باتىردىڭ تۋعان-تۋىستارىمەن تىلدەستى. مىنە, ءسويتىپ, ورتا شارۋا بولسا دا “باي-قۇلاقسىڭ” دەگەن اسىرا سىلتەۋدىڭ سەمسەرى جانىن قيعان شاپەكتىڭ ۇلى باقتىوراز بەيسەكباەۆ تۋعان ەلى تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن, 1998 جىلى 7 مامىر كۇنى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن “حالىق قاھارمانى” اتاعىنا يە بولدى. “ولگەن ءتىرىلدى, وشكەن جاندى” دەگەن وسى. ول كەزدە جەڭىسكە 53 جىل تولعان بولاتىن. ودان بەرى, مىنە, 12 جىل ءوتتى. ەندەشە, تاۋەلسىز ەل تۇلعالارى تانىعان باتىر باقتىوراز بەيسەكباەۆ ەسىمىن جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى قارساڭىندا تاعى ءبىر ەسكە الىپ قويعاننىڭ ەش ارتىقتىعى بولا قويماس. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى.