وسىناۋ تۇساۋكەسەر اياسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ سىنىپتاستارى جانە قاراساي اۋدانىنان كەلگەن ۇستازدارى مەن ءبىر توپ اۋىلداستارى وڭتۇستىك استانا جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسىپ, قۋانىشتى وقيعاعا وراي ەمەن-جارقىن اڭگىمە تيەگى اعىتىلدى. نەگىزىنەن العاندا, بۇل كەزدەسۋ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ورتا مەكتەپتى ءبىتىرۋىنىڭ 55 جىلدىعىنا ارنالىپتى.
وسىنداعى سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىنە, باسقا دا مەيماندارعا اسەم بەزەندىرىلگەن «ەلباسى سىنىپتاستارى» كىتابىنىڭ ءبىر-ءبىر داناسى كوزايىم ەتىلىپ سىيعا تارتىلدى. ءبىر شولىپ شىققان ادامنىڭ ءوزى-اق بۇل باسىلىمنىڭ ەرەكشە قۇندىلىعىنا, باۋراپ الار تارتىمدىلىعى مەن مازمۇندىلىعىنا بىردەن نازار اۋدارىپ, كوز جەتكىزەرى انىق.
وسىناۋ تۇساۋكەسەر اياسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ سىنىپتاستارى جانە قاراساي اۋدانىنان كەلگەن ۇستازدارى مەن ءبىر توپ اۋىلداستارى وڭتۇستىك استانا جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسىپ, قۋانىشتى وقيعاعا وراي ەمەن-جارقىن اڭگىمە تيەگى اعىتىلدى. نەگىزىنەن العاندا, بۇل كەزدەسۋ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ورتا مەكتەپتى ءبىتىرۋىنىڭ 55 جىلدىعىنا ارنالىپتى.
وسىنداعى سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىنە, باسقا دا مەيماندارعا اسەم بەزەندىرىلگەن «ەلباسى سىنىپتاستارى» كىتابىنىڭ ءبىر-ءبىر داناسى كوزايىم ەتىلىپ سىيعا تارتىلدى. ءبىر شولىپ شىققان ادامنىڭ ءوزى-اق بۇل باسىلىمنىڭ ەرەكشە قۇندىلىعىنا, باۋراپ الار تارتىمدىلىعى مەن مازمۇندىلىعىنا بىردەن نازار اۋدارىپ, كوز جەتكىزەرى انىق.
عيبراتتى كىتاپقا قىسقاشا توقتالار بولساق, ەڭ اۋەلى وندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاسكەلەڭدەگى اباي اتىنداعى قازاق ورتا مەكتەبىن بىرگە بىتىرگەن سىنىپتاس دوستارىنىڭ ەستەلىكتەرى جيناقتالعان. ول ەستەلىكتەردە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ بالالىق جانە جاستىق شاعى, مەكتەپتەگى جانە ودان كەيىنگى ءومىرى تۋرالى, بولاشاقتى باستاپ بەرگەن بالالىق شاق جايىندا رياسىز باياندالادى. سونداي-اق, مۇندا ولار ءبىلىم العان مەكتەپتىڭ تاريحى, «شاپاعات» تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ تاربيە ورداسى رەتىندەگى شەرتەتىن شەجىرەلى سىرلارى تۋرالى اسەرلى اڭگىمەلەنگەن. بولاشاق ەلباسىنا ساباق, ءتالىم-تاربيە بەرگەن سەيىتحان يساەۆ, اسەت اسقاروۆ سياقتى ۇستازدارى دا ءسوز الىپتى. ەلباسىنىڭ قادىرلەگەن «بەس جۇرتى» حاقىندا جازۋشى بەيبىت ساپارالى تولعانادى. سونىمەن بىرگە, سىنىپتاستاردىڭ مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن كەزدەگى, كەيىنگى كەزدەسۋلەر تۇسىنداعى جارقىن ساتتەردى بەينەلەيتىن قانشاما قۇندى سۋرەتتەر كوركەم كىتاپتىڭ بەتتەرىنەن نۇر شاشىپ, تاريحىمىزدىڭ سان الۋان بەلەستەرىن بەدەرلەي كورسەتىپ, پاش ەتىپ تۇرعانداي.
«ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن باسىپ شىعارۋ» باعدارلاماسى بويىنشا جارىق كورگەن وسى اقجولتاي كىتاپتىڭ العاشقى بەتىندە ايشىقتالعان ەلباسى تولعامى اركىمگە-اق وي سالعانداي. ول قانداي سوزدەر دەسەڭىز: «تۋىپ-وسكەن جەر ىستىق قوي, دۇنيەنىڭ قاي تۇكپىرىندە جۇرسەم دە, تۋعان ەلىم, تۋعان جەرىم ەشقاشان دا ەسىمنەن شىققان ەمەس. قاسكەلەڭ مەن شامالعاننىڭ ءدال ۇستىنەن ۇشىپ بارا جاتقاندا جۇرەگىم ءلۇپىل قاعىپ, ەرەكشە سەزىمگە بولەنەمىن» دەيتىن ىزگى اڭسار-مۇرات, پەرزەنتتىك كاۋسار ماحاببات بارشامىزعا ىستىق, جانىمىزعا جاقىن ەمەس پە؟! قازاق ەلىنىڭ قازىرگى دە, كەلەشەكتەگى دە جاستارى وسىنداي ۇلاعاتتان ۇلگى الارى دا ءسوزسىز. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلارعا قۇتتىقتاۋ حات جولداعان «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حاتشىسى, رەسپۋبليكالىق «اق وردا» قوزعالىسىنىڭ توراعاسى قايرات ساتىبالدى ەلباسىنىڭ ناق وسىنداي وتانشىلدىعىن, تۋعان جەرگە دەگەن پەرزەنتتىك كەرەمەت سۇيىسپەنشىلىگىن باسا كورسەتۋى دە سودان بولار.
جينالعاندار نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تۋعان جەردە بولعان كەزدەرى تۋرالى دەرەكتى ءفيلمدى ەرەكشە ىقىلاسپەن تاماشالادى. سودان كەيىن سىنىپتاستارعا ءبىلىم بەرگەن ۇستازدار: وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سەيىتحان يساەۆ, حيميا جانە بيولوگيا پاندەرىنىڭ مۇعالىمى اسەت اسقاروۆ زور قوشەمەتپەن ساحنا تورىنە شاقىرىلدى. بۇگىندە 94 جاسقا كەلىپ, سونىڭ 50 جىلدان استامىن ۇرپاق تاربيەسىنە ارناعان ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى اسەت اسقار ۇلى اتالمىش كىتاپتا «تاۋەلسىز ەل بولاشاعىنىڭ جارقىن بولۋىنا تەڭدەسسىز ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن بالامىز نۇرسۇلتانعا مول باقىت تىلەيمىن. مارتەبەڭ بيىك بولسىن, اللا دەنساۋلىق پەن ءومىر بەرسىن!» دەپ جازىپتى.
زال تولى جۇرت وسىدان سوڭ كسرو حالىق ءارتىسى, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, كسرو جانە قازاقستان مەملەكەتتىك سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى بيبىگۇل تولەگەنوۆانى جىلى قارسى الدى. «بالالىق شاعىمنىڭ اسپانى» كينوفيلمىندە تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ اجەسىنىڭ ءرولىن تاماشا مۇسىندەگەن سۇيىكتى انشىگە دەگەن حالىق قۇرمەتى دە ەسەلەپ وسە تۇسكەندەي.
كەزدەسۋگە مەملەكەت باسشىسىنىڭ 29 سىنىپتاسى كەلگەن ەكەن. ولاردىڭ ءبارى وسىناۋ بىرەگەي كىتاپتىڭ ءارى اۆتورلارى, ءارى كەيىپكەرلەرى دەسەك ارتىق ەمەس. سىنىپتاستاردىڭ بارىنە دە سالتاناتتى جاعدايدا, ءىلتيپاتتى ىقىلاسپەن قۇرمەت كورسەتىلدى. سىنىپتاستار ەل پرەزيدەنتىمەن مەكتەپتىڭ مەرەيلى مەرەكەلەرىندە بىرگە بولعان جارقىن كۇندەردى, سونداي-اق, بولاشاق ەلباسىمەن بىرگە وقىعان سوناۋ جىلداردى ءبىر قيماس ساعىنىشپەن ەستەرىنە الدى. كەڭەسباي بايبوسىنوۆ, رايا سيرازيتدينوۆا, كۇلاش ءامىروۆا, ەدىگە جۇنىسبەكوۆ, سايلاۋبەك قىدىراليەۆ, جومارت سەكسەنباەۆ جانە باسقالارى جاس نۇرسۇلتاننىڭ سول كەزدەگى تۋمىسىنان دارىعان ەرەكشە دارىن-قابىلەتتەرىن اتاپ كورسەتتى. ول وقۋدى ۇزدىك وقىپتى, كومسومول جاستاردىڭ كوشباسشىسى بولىپ, قوعامدىق جۇمىستا دا, كوركەمونەرپازدار ۇيىرمەسىندە دە, سپورتتا دا توپ جارىپ وتىرىپتى. ەلباسىنىڭ جاستىق شاقتاعى وسى جانە باسقا دا قاسيەتتەرى سىنىپتاستار شىعارعان عيبراتتى كىتاپتا كەڭىنەن باياندالادى.
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.