تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسىن جوعارى باعالادى

كەزدەسۋ بارىسىندا قازاق­ستان مەن دۇنيەجۇزىلىك بانك توبى اراسىنداعى تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت, GovTech جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ سالالارىنداعى ارىپتەستىكتى ودان ءارى نىعايتۋ ماسەلەسى قارالدى. جيىندا ەلىمىزدەگى «دەرەك­تەردى وڭدەۋ ورتالىقتارى القابى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىنە نازار اۋدارىلدى. تالقىلاۋعا پرەزيدەنت كەڭەسشىسى – ستراتەگيالىق جوس­پارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى اسەت ەرعاليەۆ, جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ, ۇلتتىق ەكونوميكا, قارجى ۆيتسە-مينيسترلەرى قاتىستى.

«جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان جاڭا كونس­تيتۋتسيا تەحنولوگيالىق يننوۆاتسيالار مەن جەدەلدەتىل­گەن تسيفرلىق ترانسفورماتسيا ارقىلى ەكونوميكانى نىعاي­تۋعا مۇمكىندىك اشتى. پرە­زي­دەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدى تولىققاندى تسيفرلىق ەلگە اينالدىرۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق ماقساتتى ايقىندادى. بۇل جىل تسيفرلاندىرۋ جىلى دەپ جاريا­لانىپ, ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنا جي شەشىمدەرىن اۋقىمدى ەنگىزۋگە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. 2029 جىلعا دەيىنگى «Digital Qazaqstan» جالپىۇلتتىق ستراتەگياسى قابىلداندى. قازاقستاننىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسيا باعدار­لاماسىن ىلگەرىلەتۋگە دۇنيە­جۇزىلىك بانكتىڭ قوسقان ەلەۋلى ۇلەسىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ءبىز جوسپارلاعان بارلىق باستامانىڭ ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرىلۋىنا ۇلكەن ءمان بەرەمىز», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

ەلىمىز دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ GovTech جەتىلۋ يندەكسىنىڭ (GTMI) «ا» توبىنا كىرەدى ءارى الەمدە 6-ورىندا تۇر. بۇگىندە دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن بىرلەسىپ ينكليۋزيۆتى ەكونوميكاعا جەدەلدەتىلگەن تسيفرلاندىرۋ, جي سالاسىندا ادام كاپيتالىن دامىتۋعا قاتىستى بىرقاتار بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر.

دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ تسيفر­لىق تەحنولوگيالار جانە جاساندى ينتەللەكت جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى سانگبۋ كيم ەلىمىزدە تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيى جوعارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ماڭىزدى جوبالاردىڭ قاتارىندا دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتا­لىقتارىن دامىتۋ, كاسپي ارقى­لى سۋاستى تالشىقتى-وپتي­كا­لىق كابەلىن سالۋ, اۋىل­دىق جەرلەردە بايلانىستى قامتا­ماسىز ەتۋ ءارى تسيفرلىق مەملە­كەتتىك سەرۆيستەر, جاساندى ينتەل­لەكت جانە تەحنوپاركتەر سالا­سىنداعى باستامالار بار. دۇني­ە­جۇزىلىك بانك وسى باس­تا­ما­لارعا قولداۋ كورسەتۋگە دايىن.

«قازاقستانداعى تسيفرلان­دىرۋدىڭ قازىرگى مارتەبەسى – كوپ­تەگەن باسقا دامۋشى ەلدەر­مەن سالىستىرعاندا وتە وزىق. سىزدەردە جاقسى دامىعان ءموبيل­دى بايلانىس, ساپالى قىزمەت كورسەتەتىن ەلەكتروندىق ۇكىمەت پلاتفورماسى, جەكە سەكتورعا ارنالعان دامىعان ەكوجۇيە, ءتيىمدى ۇلتتىق ستراتەگيا جانە ساياسات بار. جاقىندا جي سالاسىندا جاڭا زاڭ قابىل­دادىڭىزدار. وسىنىڭ ءبارى وتە كەرەمەت ۇيىمداستىرىلعان. مەن سىزدەرمەن جۇمىس ىستەي باستاعانىما وتە قۋانىشتىمىن. جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا جاڭا سىن-قاتەرلەر بار, سوندىقتان دا بۇل مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءبارىمىز ءۇشىن وڭاي سوقپاسى انىق», دەپ اتاپ ءوتتى سانگبۋ كيم.

كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا مار­تەبەلى مەيمان ەلىمىزدى دۇنيە­جۇزىلىك بانكتىڭ تسيفر­لان­دىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جونىندەگى جاھان­دىق ستراتەگياسىنىڭ نەگىزگى سەرىكتەس ءارى قاتىسۋشى ەل بولۋعا شاقىردى. باعدارلاما تسيفرلىق ەكونوميكاعا ينۆەستيتسيا تارتۋعا باعىتتالعان. تيپتىك كەلىسىم باعىتتارى تسيفر­لىق بايلانىس پەن ينفرا­قۇرىلىمدى دامىتۋ, تسيفرلىق مەملەكەتتىك پلاتفورمالار مەن سايكەستەندىرۋ جۇيەلەرىن جەتىلدىرۋ, دەرەكتەردى رەتتەۋ, كيبەرقاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق تسيفرلىق داعدى­لاردى دامىتۋ, جاساندى ينتەللەكت ەكوجۇيەسىن ىلگەرى­لەتۋدى قامتيدى. ەلدەرگە ارنال­عان تسيفرلىق كەلىسىمدەر ءار مەم­لەكەتتىڭ ۇلتتىق باسىمدىق­تارىنا سايكەس بەيىمدەلەدى.

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ۆيتسە-پرەزي­دەنت سانگبۋ كيمگە جانە دۇنيە­جۇزىلىك بانك كومانداسىنا قازاقستاننىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسيا سالاسىنداعى باستامالارىن قولداعانى ءۇشىن العىس ايتىپ, ۇكىمەتتىڭ World Bank Digital Compact-كە قاتىسۋعا دايىندىعىن اتاپ ءوتتى.