جي سالاسىنداعى بايلانىس بەكي تۇسەدى

امەريكالىق «Firebird» كومپانياسى جاساندى ينتەللەكت ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋعا, دەرەكتەر ورتالىقتارىن دامىتۋعا, جوعارى ءونىمدى ەسەپتەۋ جۇيەلەرىن ازىرلەۋگە ماماندانعان. كومپانيا الەمنىڭ ءتۇرلى وڭىرىندە جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ, جاساندى ينتەللەكت, جوعارى ءونىمدى ەسەپتەۋ­لەر, تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم سالاسىنداعى الەمدىك كوشباسشى «NVIDIA» سياقتى جەتەكشى تەحنولوگيالىق سەرىكتەستەرمەن ىنتىماقتاستىق ورناتقان. كومپانيانىڭ شەشىمدەرى الەمدەگى جەتەكشى سۋپەركومپيۋتەرلەر مەن دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ باسىم بولىگىندە قولدانىلادى. سونداي-اق قازىرگى زامانعى گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرىنىڭ ەلەۋلى بولىگىنىڭ نەگىزىن قۇرايدى.

كەزدەسۋ بارىسىندا ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ولاردىڭ قاتارىندا جوعارى ءونىمدى ەسەپتەۋ قۋاتتارىن قۇرۋ, زاماناۋي دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىن ورنالاستىرۋ, حالىقارالىق تەحنولوگيالىق سەرىكتەستەردى تارتۋ ماسەلەسى تالقىلاندى. پرەمەر-مينيستر جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ەلىمىزدىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى.

«مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جىلدى «تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى» دەپ جاريالادى. وسى اپتادا «Digital Qazaqstan» تسيفرلىق ترانسفورماتسيا مەن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ تۋرالى جالپىۇلتتىق ستراتەگياسى قابىلداندى. قازىر ەكىباستۇز قالاسىندا نەگىزگى تسيفرلىق جوبالاردىڭ ءبىرى –   «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ القابى» جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – جاھاندىق تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى ورنالاستىرۋعا ارنالعان الاڭ قالىپتاستىرۋ. ءبىز «Firebird» جانە «NVIDIA» سەرىكتەستەرىمەن جاسالعان كەلىسىمدەردى جوعارى باعالايمىز», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

پرەمەر-مينيستر ء«دوو القابى» جوباسىنىڭ نەگىزگى ارتىقشىلىقتارىنا نازار اۋداردى. ولاردىڭ قاتارىندا اۋقىمدى جەر رەزەرۆى, جەڭىلدىكتەر, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى باعاسى بار. جوبانى كەڭ اۋقىمدا تاراتۋ مۇمكىندىگى ينۆەستورلارعا ماڭىزدى فاكتور, ياعني قازىر 300 مۆت قۋات قولجەتىمدى بولسا, الداعى ۋاقىتتا ونى كەزەڭ-كەزەڭىمەن 1 گۆت-قا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. «Firebird» كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى باس ديرەكتورى رازميك وۆاكيميان ەلىمىزدىڭ تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋداعى جوعارى الەۋەتىن اتاپ ءوتتى.

«پرەزيدەنتتىڭ 2026 جىلدى «جاساندى ينتەللەكت جىلى» دەپ جاريالاۋ جونىندەگى كورەگەن شەشىمىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. قازاقستانعا العاش كەلگەن كەزدە-اق ەلدىڭ بيىك ماقساتتارى, تەحنولوگيالىق تاجىريبەسى مەن ادام كاپيتالى الەمدىك دەڭگەيدە ەكەنى بىردەن بايقالدى. بۇگىندە جاساندى ينتەللەكتىنىڭ وزىق ەسەپتەۋ قۋاتتارىنا, تالانتتاردى دامىتۋعا ءارى يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەلەرگە ينۆەستيتسيا سالىپ جاتقان ەلدەر ەرتەڭگى ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەردى قالىپتاستىراتىن بولادى. «Firebird» اقش-تىڭ وزىق تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ تاجىريبەسىن, جاھاندىق جاساندى ينتەللەكت ەكوجۇيەسىندەگى تىعىز سەرىكتەستىك بايلانىستارىن جانە ءىرى اۋقىمدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قاۋىپسىز ءارى ەرەكشە جىلدامدىقپەن جۇزەگە اسىرۋ قابىلەتىن بىرىكتىرەدى. 2027 جىلى جوبانى ىسكە قوسۋ ەلدەرىڭىزدى الەمدەگى جەتەكشى ون ەلدىڭ قاتارىنا قوسادى. ءبىزدىڭ كوماندامىز مىقتى, مۇمكىندىكتەرىمىز زور جانە ءبىز قازاقستان ۇكىمەتىمەن, «NVIDIA» كومپانياسىمەن جانە اقش-تاعى سەرىكتەستەرىمىزبەن ىنتىماقتاسا وتىرىپ, ماقسات-مۇراتتى شىنايى جۇزەگە اسىرۋعا ءوز ۇلەسىمىزدى قوساتىنىمىزعا قۋانىشتىمىز»,  دەدى رازميك وۆاكيميان.

«NVIDIA» كومپانياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى رەۆ لەبارەديان ء«دوو القابى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا ارنالعان نەگىزگى تەحنولوگيالىق قۇرالدار مەن تاسىلدەردى, قازاقستاننىڭ جاھاندىق جاساندى ينتەللەكت ەكوجۇيەسىنە ينتەگراتسيالانۋ كەلەشەگىن تانىستىردى.

 «جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ ءۇشىن «بەس قاباتتى تورت» دەپ اتايتىن قۇرىلىم قاجەت. بۇل دەڭگەيدە تومەنگى قاباتتارداعى بارلىق تەحنولوگيانى الىپ, ولاردى ءتۇرلى سالا مەن باعىتقا ارنالعان قوسىمشالارعا اينالدىرامىز, وسىلايشا ولار ناقتى پايدا مەن قۇندىلىق اكەلەدى. بىراق ءبارى ەنەرگيادان باستالادى. ەگەر ەنەرگيا بولماسا, قالعانىن دامىتۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل – ىرگەتاس. قازاقستاندا ەنەرگيا رەسۋرستارى بار. ونىڭ قورى مول ءارى ونى ودان ءارى ءوندىرۋ مۇمكىندىگى بولعاندىقتان, قازاقستان بۇل باعىتتى باستاۋ ءۇشىن وتە قولايلى ورىن بولىپ سانالادى. شىن مانىندە قازاقستان وسى «بەس قاباتتى تورتتىڭ» ءاربىر دەڭگەيىنە قاتىسا الادى. مەنىڭ كورگەنىم, وقىعانىم جانە قازىر وسىندا بولىپ بايقاعانىم بو­يىنشا, قازاقستاننىڭ رۋحى مەن جىگەرى العا قاراي ۇمتىلۋعا جانە ەلدىڭ بار يگىلىگىن – تابيعي رەسۋرستارىن دا, ادام كاپيتالىن دا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جاڭا داۋىرىنە قادام باسۋ ءۇشىن پايدالانۋعا باعىتتالعان»,  دەدى رەۆ لەبارەديان.

كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار مۇنداي جوبالارعا الەمدە قىزىعۋشىلىقتىڭ قارقىندى ءوسىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, الداعى جىلدارى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جاھاندىق نارىعىنىڭ كولەمى جۇزدەگەن ملرد دوللاردان اسادى, ال AI-مودەلدەردى وقىتۋ جانە پايدالانۋ ءۇشىن قاجەتتى ەسەپتەۋ قۋاتتارىنا سۇرانىس جىل سايىن ەكى ەسە قارقىنمەن ءوسىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتەر ازىرلەۋشىلەر مەن تەحنولوگيالار ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار جاڭا بۋىننىڭ تسيفرلىق ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزىنە اينالاتىن ينفراقۇرىلىم ءۇشىن دە بەلسەندى باسەكەگە ءتۇسىپ وتىر.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ەلىمىز جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋعا ارنالعان ۇلتتىق ينفراقۇرىلىمدى جۇيەلى تۇردە قالىپتاستىرىپ جاتىر. ء«دوو القابى» جوباسى جاساندى ينتەللەكت ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا بۋىنى – جي-توكەندەر ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى پلاتفورمالارىنىڭ بىرىنە اينالادى.  10 ملرد دوللار كولەمىندەگى ينۆەستيتسيا ەلىمىزدە «NVIDIA» GB300 جانە «Vera Rubin» چيپتەرىن قوسا العاندا, سوڭعى بۋىنداعى 100 مىڭ GPU-چيپتەرى نەگىزىندە اۋقىمدى ەسەپتەۋ كلاستەرىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىزدىڭ باعالاۋىمىزشا, جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جىل سايىن كەمىندە 3 ملرد دوللار كولەمىندە ەكسپورتتىق كىرىس اكەلەدى, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشادى, جاھاندىق تەحنولوگيالىق كومپانيالاردى تارتادى. ەلىمىزدىڭ ەۋرازياداعى نەگىزگى تسيفرلىق حابتاردىڭ ءبىرى رەتىندەگى پوزيتسياسىن نىعايتادى», دەدى جاسلان ماديەۆ.

ەلىمىزگە زاماناۋي دەرەكتەر ورتالىعى مەن ەسەپتەۋ پلاتفورمالارىن دامىتۋ ينۆەس­تيتسيا تارتۋعا, تسيفرلىق سەرۆيستەردى لوكاليزاتسيالاۋعا, ينجەنەرلىك كادرلاردى دايارلاۋعا ءارى تەحنولوگيالار سالاسىندا جاڭا ەكسپورتقا نەگىزدەلگەن باعىتتاردى قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك اشادى. ءوزىنىڭ جوعارى ءونىمدى ينفراقۇرىلىمىنىڭ بولۋى, سونداي-اق عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە, ستارتاپتاردى قولداۋعا, بۇلتتى سەرۆيستەردى كەڭەيتۋگە, ەل ىشىندە جاساندى ينتەللەكت شەشىمدەرىن كەڭەيتۋگە جاعداي جاسايدى.

ء«بىز ونداعان جىلعا ەسەپتەلگەن ينفراقۇرىلىمدى قالىپتاستىرىپ جاتىرمىز. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ زاماناۋي ەسەپتەۋ رەسۋرستارىنا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە, جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋدى جەدەلدەتۋگە ءارى جاھاندىق تەحنولوگيالىق كومپانيالاردى تارتۋعا قولايلى جاعداي جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – قازاقستاندا ەۋرازياداعى ەڭ ءىرى تسيفرلىق كلاستەرلەردىڭ ءبىرىن قالىپتاستىرۋ», دەدى باعدات مۋسين.

كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى جالپى كولەمى 10 ملرد دوللاردى قۇرايتىن كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى.